Kocanın Kayıp Olmasıyla Doğan Boşanma

Question

Kocanın Kayıp Olmasıyla Doğan Boşanma

Kocanin Kayip Olmasiyla Dogan Bosanma

SORU: Bir adam, eşini bıraktı ve yedi sene kayıplara karıştı, bu süre içinde ona herhangi birşey vermedi, kadın da hakimden boşanmasını istedi. Hakim de ona o hakkı tanıdı. Bu konuda dinin görüşü nedir?

CEVAP: Rasûlullah (s.a) şöyle buyuruyor: Zarara mukabil zarar vermek yoktur.

Yine şeriatın kurallanndandır ki “Zarar izale edilir” ve “Kötülükleri gidermek, menfaati celbetmekten önce gelir.” Eğer adam karısına zarar veriyorsa, nafakasını vermiyorsa, kayıplara karışmışsa, mahpus-sa, kadın da kendine sarfedecek (koca malından) birşey bulamıyorsa veya karı-kocalık hayatı devam edemiyecek ölçüde hasta ise, v.b. durumlarda bu kocalık hayatını sürdüremez. Çünkü karı-kocalık hayatı sükunet, muhabbet, yardımlaşma ve ortaklığa dayanıyor. Allah (c.c) şöyle buyuruyor:

Kaynaşmanız için size kendi (cinsi)nizden eşyer yaratıp aranızda sevgi ve merhamet peyda etmesi de O’nun delillerindendir. Doğrusu bunda, iyi düşünen bir kavim için ibretler vardır. (Rum/21)

Koca uzun zaman kayıp olursa, eşiyle ilişkisini kesmiş, haber yollamamış ve hakkını da ödememişse, kadın da bundan zarar görmüşse boşanma hakkı doğar. Bu kadı veya hakim kanalıyla olur.

Bu haber kadıya ulaştığı zaman, onların nikahlarını fesheder. Bu ayrılık bain bir talak olur. Buna beynunet-i suğra denir. Yani koca çıkıp gelirse yeni bir akit ve yeni bir mehirle tekrar bu kadınla evlenebilir.

Bazı fakihler meseleyi şöyle yorumlarlar: Eğer kayıp kocanın yeri belli ise, ona mektup göndermek imkanı varsa, hakim veya kadı onun geri dönmesi için bir vakit tayin ederler eğer koca bunu kabul edip dönerse veya karısını alıp götürürse veya boşarsa mesele yok. Aksi takdirde kocanın uzun zaman meşru bir mazeret olmaksızın gaib olması neticesinde kadın büyük bir zarar gördüğünden mahkemeye müracaat edip boşanma talep edebilir.

Kadı veya hakim bu boşamayı gerçekleştirdikten sonra, kadın istediği erkekle evlenebilir. Ancak bu iddet bittikten sonra olur. Kadın evlendikten sonra birinci kocası çıkıp gelirse, tekrar karısını almaya hakkı yoktur. Çünkü hakimin emriyle ondan boşanmış ve ikinci bir kocanın nikahına geçmiştir.

Dini siteler listesi

BENZER KONULAR:

Meleklerin Görevleri Nelerdir?

Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Takip Et

Answers ( 2 )

    1
    2024-10-03T12:02:45+03:00

    Bu konu, İslam hukukuna göre oldukça detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Kocanın kaybolması ve eşine nafaka vermemesi durumu, kadının hakları açısından önemli bir meseledir. İşte ana hatlarıyla bu konunun dinî ve hukuki boyutları:

    Kocanın Kayıp Olması Durumu

    1. Zarar ve Haklar: İslam hukukunda, eşlerin birbirine karşı olan yükümlülükleri ve hakları vardır. Eğer koca, uzun bir süre kaybolmuşsa ve bu süre zarfında eşine nafaka vermemişse, kadın ciddi bir zarar görmüş sayılır. Kocanın kaybolması, evlilik birliğinin sürdürülebilirliğini etkiler.
    2. Boşanma Hakkı: Kadın, kocasının kaybolması ve nafaka vermemesi nedeniyle boşanma talep edebilir. Mahkeme veya kadı, kadının zararını dikkate alarak boşanma davasını kabul edebilir.
    3. Bain Boşanma: Mahkeme, kadının boşanma talebini kabul ettiğinde, bu boşanma “bain” (kesin) boşanma olarak kabul edilir. Bu durumda kadın, yeniden evlenme hakkına sahip olur.
    4. Kocanın Dönmesi: Eğer kayıp koca geri dönerse, kadınla yeni bir nikah akdi yapması gerekecektir. Bu, eski nikahın geçerli olmadığı anlamına gelir.
    5. İletişim ve Zaman: Kocanın kaybolduğu durumlarda, eğer kocanın yeri belli ise veya ona ulaşma imkanı varsa, mahkeme onun geri dönmesi için bir süre tanıyabilir. Eğer bu süre içinde koca geri dönmezse, kadının boşanma talebi geçerli olur.

    İslam Hukukundaki İlkeler

    • Sevgi ve Merhamet: Evliliğin temelinde sevgi, merhamet ve yardımlaşma bulunmaktadır. Kocanın kaybolması bu unsurları ortadan kaldırır.
    • Adalet: İslam hukukunda adalet önemli bir ilkedir. Kadının maruz kaldığı zararın giderilmesi için haklarının korunması gerekmektedir.

    Sonuç

    Kocanın uzun süre kaybolması durumunda, kadın, zarar görmesi ve nafaka alamaması nedeniyle boşanma talep edebilir. Mahkeme, bu talebi değerlendirerek kadının haklarını koruma altına alır. Bu durum, İslam hukukunun sosyal adalet ve bireylerin haklarını gözetme prensipleriyle de örtüşmektedir.

    En iyi cevap
    0
    2025-10-29T14:09:13+03:00

    “Kocanın kayıp olmasıyla doğan boşanma” konusu, Türk Medeni Kanunu (TMK)’da “gaiplik” ve “evliliğin feshi” kavramlarıyla bağlantılıdır. Bu durum, eşlerden birinin uzun süre ortadan kaybolması, ölüm tehlikesi içinde kaybolması veya kendisinden haber alınamaması hâllerinde gündeme gelir.

    Aşağıda konuyu hem hukukî dayanaklarıyla hem de uygulamada nasıl işlediğiyle açıklayalım:

    1. Kocanın Kayıp Olması ve Gaiplik Kararı

    Türk Medeni Kanunu m. 32-35 uyarınca:

    Bir kimse ölüm tehlikesi içinde kaybolmuşsa (örneğin deprem, deniz kazası, savaş gibi bir olayda) veya

    Uzun zamandır kendisinden haber alınamıyorsa,

    mahkeme kararıyla “gaip” (yok hükmünde sayılan kişi) ilan edilebilir.

    2. Gaiplik Kararının Verilmesi İçin Şartlar
    Durum Şart Süre
    Ölüm tehlikesi içinde kaybolma Olayın üzerinden en az 1 yıl geçmiş olmalı 1 yıl
    Uzun süre haber alınamama Son haber tarihinden itibaren en az 5 yıl geçmiş olmalı 5 yıl

    Mahkeme, kayıp kişinin yakınlarını, varsa mirasçılarını ilan yoluyla çağırır; belirli bir süre içinde haber gelmezse gaiplik kararı verir.

    3. Gaiplik Kararının Evliliğe Etkisi

    Gaiplik kararı, kişinin ölümüne benzer sonuçlar doğurur.

    TMK m. 131’e göre:

    “Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, evliliğin feshi davası açabilir.”

    Yani, kaybolan kocanın eşi doğrudan boşanma davası değil, “evliliğin feshini” talep eder.

    4. Evliliğin Feshi (Boşanma Değil!)

    Bu noktada önemli fark:

    Boşanma Evliliğin Feshi (Gaiplik Sebebiyle)
    Eşlerden biri hayattadır Eşin gaipliğine karar verilmiştir
    Kusura dayalı veya özel sebeplere dayanır Sadece gaiplik sebebine dayanır
    Taraflar arasında hüküm doğurur Gaiplik ölüm gibi sonuç doğurur
    Taraflar yeniden evlenmek isterse serbesttir Evlilik feshedildiğinde sağ kalan eş dul sayılır

    Yani, gaiplik sebebiyle evlilik feshinde “boşanma” değil, “dul kalma” durumu ortaya çıkar.

    5. Evliliğin Feshi Davası Süreci

    Yetkili Mahkeme: Eşin yerleşim yerindeki Aile Mahkemesi

    Davacı: Gaip kişinin eşi (örneğin kayıp kocanın karısı)

    Dava Türü: Evliliğin feshine karar verilmesi talebi

    Dayanak: TMK m. 131

    Sonuç: Mahkeme evliliği fesheder, kadın yeniden evlenebilir.

    6. Uygulamada Örnek

    Bir kadın, eşi 6 yıldır kayıp olduğu için kendisinden haber alamamaktadır.
    Mahkemeden önce gaiplik kararı alınır (TMK m. 32-35).
    Bu karar kesinleşince, kadın “evliliğin feshine” ilişkin dava açar (TMK m. 131).
    Mahkeme evliliği sona erdirir ve kadın artık dul sayılır; yeniden evlenebilir.

    Özet
    Aşama İşlem Dayanak
    1 Kocanın gaipliğine karar verilmesi TMK m. 32-35
    2 Evliliğin feshinin talep edilmesi TMK m. 131
    3 Evliliğin sona ermesi (kadın dul olur) TMK m. 131-132

Cevapla