Paylaş
İsrafın zararları nelerdir? Ayet ve Hadislerle
Question
İSRAFIN ZARARLARI
israfın zararları madde madd
Dinimizde israfın zararları nelerdir
Yüce dinimiz İslam’ın huzurlu bir hayat için benimsediği prensipler vardır. Bunlardan bir tanesi de iktisat ve itidal içerisinde yaşamaktır. İktisat ve itidal; yeme, içme, harcama, konuşma vb. işlerde ölçülü olmaktır. Bunun zıddı ise israftır. İsraf; ihtiyaç sınırlarını aşmak, aşırı harcamalarda ve ölçüsüz davranışlarda bulunmak demektir.
Nitekim Yüce Allah (c.c) Kur’an-ı Kerim’de kâmil mü’minlerin özelliklerini sayarken onların daima ölçülü olduklarını vurgulamakta ve şöyle buyurmaktadır: “ Onlar ki harcadıklarında ne israf ederler, ne de cimrilik yaparlar, ikisi arasında orta bir yol tutarlar” (1).
Allah tarafından bize bahşedilen bütün nimetler emanet olarak verilmiştir. Onun için biz bu nimetleri kullanma tarzımızdan, israf edip etmediğimizden ve bunları nerelere harcadığımızdan Ahiret’te sorguya çekileceğiz. Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: “ O gün verilen nimetlerin hepsinden sorguya çekileceksiniz” (2).
Sevgili Peygamberimiz (s.s.v.) de, “Kıyamet günü insanoğlu ömrünü nerede harcadığı, yaptığı işleri ne niyetle yaptığından, nasıl kazanıp nereye harcadığından, vücudunu ve sıhhatini nerede ve nasıl değerlendirdiğinden sorguya çekilmedikçe yerinden ayrılamaz” (3) buyurmaktadır.
İnsan olarak çöpe atılan yiyecek, içecek ve eşyalardan tutun da, elektrik, su ve hatta zaman gibi sayısız nimetlerimizi israf ediyoruz. İnsanlar Allah’ın verdiği nimetleri hoyratça harcadıkları için, küresel ısınma ve ekonomik kriz gibi pek çok sıkıntıdan şikâyet etmektedirler. İnsanlığımız Afrika’daki açlık ve sefaletten ders almalı ve israftan şiddetle kaçınmalıdır. ‘Faturasını ben ödüyorum, nasıl istersem öyle harcarım’ demek, medeni insana yakışmayan bir tavır olması yanında, milli servetin heba edilmesi ve kul hakkının ihlalidir. Unutmayalım ki, bizim israf ettiğimiz bir lokma ekmeği, bir yudum suyu bulamayan milyonlarca insan vardır. İsraf, yaratanın bize verdiği nimetlere karşı saygısızlık ve nankörlüktür. İktisatlı olmak ise, nimetlere gösterilen saygı ve şükürdür. Afrika’da açlıktan ölen binlerce çocuk varken, insafsızca yapılan bu israfın Allah katında büyük vebali vardır. Yüce kitabımızda,
“akrabaya, yoksula, yolda kalmışa haklarını ver. Malını israf ile saçıp savurma. Zira saçıp savuranlar şeytanın dostlarıdır. Şeytan ise Rabbine karşı çok nankördür” (4). buyrulmaktadır.
—————————-
1-Furkan ,67
2-Tekasür ,8
3-Tirmizi-Sünen
4- İsra,26-27
Answers ( 2 )
Kur’an-ı Kerim’de insanoğlunun hayatını devam ettirebilmesi için dünyada ihtiyaç duyduğu her şeyi emrine verdiği bildirilir. Ama şunu unutmamak gerekir ki bütün nimetlerden bir gün sorguya çekileceğiz. İnsanın ihtiyaçları sınırlıdır ama insanın arzusu sınırsızdır. Arzumuzun her istediğini yerine getirmek israftır. İsraf, haddi aşmaktır. Malı haddinden fazla kullanmaktır.
İsraf, bir şeyi gereksiz yere harcamak ya da değerini bilmeden kullanmak olarak tanımlanabilir. Hem maddi hem de manevi olarak israf, birçok olumsuz sonuca yol açar ve İslam’da büyük bir günah olarak kabul edilir. Kuran ve hadislerde israfın zararları açıkça belirtilmiş ve bu konuda müminlerin dikkatli olmaları öğütlenmiştir.
Kuran’da İsraf
Kur’an-ı Kerim, israf konusunda pek çok ayetle müminlere uyarılarda bulunur. Bazı ayetlerde israfın ne kadar olumsuz bir şey olduğu vurgulanmıştır:
Furkan Suresi, 67. Ayet:
“Ve onlar (gerçek müminler), yerken içtiklerinde israf etmezler, aşırı gitmezler. Şüphesiz onlar, ifrat ve tefritten kaçınırlar.”
Bu ayet, aşırı harcamanın ve israfın bir İslam ahlakı olmadığını ifade eder. Müminlerin dengeli bir şekilde yaşamaları gerektiğini vurgular.
A’raf Suresi, 31. Ayet:
“Ey Âdemoğulları! Her namazda güzel elbiselerinizi giyin ve yemek yediğinizde, içtiğinizde israf etmeyin. Şüphesiz ki O, israf edenleri sevmez.”
Burada, Allah israfı sevmediğini açıkça belirtir. Yemek yeme ve giyim gibi günlük ihtiyaçlarda bile israf edilmemelidir.
İsra Suresi, 26-27. Ayetler:
“Emanetlerinizi yerine getirin ve sözünüzde durun. Zira israf etmek kötü bir şeydir, israf edenler şeytanın kardeşleridir. Şeytan ise Rabbine karşı nankördür.”
Bu ayette israfın, şeytanın yoluna sapmakla eş tutulduğu belirtilir. İsraf etmek, insanı nankörlük ve kötülük yoluna götüren bir davranış olarak görülür.
Hadislerde İsraf
Peygamber Efendimiz (s.a.v), israfın kötü olduğunu sıkça dile getirmiştir. İslam’ın öğretilerine göre, insanın kaynakları verimli kullanması, şükretmesi ve aşırıya kaçmaması gerekir.
Sahih Muslim, Kitab-ü Zühd:
“Sizden biriniz yemek yediği zaman, yemek israf etmesin. Çünkü israf, Allah’ın sevmediği bir şeydir.”
Bu hadis, günlük yaşamda bile yemek konusunda israf yapılmaması gerektiğini belirtir. Allah’ın rızasını kazanmak için aşırı harcamalardan kaçınılmalıdır.
Sahih Buhari, Kitab-ü Edeb:
“Yemekte israf etmeyin, çünkü o yemek en güzel ve en hayırlı olanıdır ki, o Allah’a ve Rasûlüne takva olarak verilir.”
Peygamber Efendimiz, yemeği israf etmekten kaçınılmasını öğütler. İslam’da yemek bir nimettir ve bu nimeti Allah’a şükür olarak, israf etmeden tüketmek gerekmektedir.
Tirmizi:
“Sürekli olarak israf etmekten kaçının, çünkü israf şeytanın yoludur. Allah israfı sevmez.”
Hadiste, israfın şeytana ait bir özellik olduğu ve müminlerin bu davranıştan kaçınması gerektiği vurgulanır.
İsrafın Zararları
Ekonomik Zararlar: İsraf, kişisel ve toplumsal düzeyde ekonomik kayıplara yol açar. Gereksiz harcamalar, kaynakların tükenmesine sebep olur ve bireylerin maddi açıdan zor duruma düşmesine neden olabilir.
Toplumsal Zararlar: İslam’da infak etmek (yardımda bulunmak) çok değerli bir davranışken, israf etmek, bu kaynakların gereksiz yere tüketilmesine ve toplumsal dayanışmanın zayıflamasına yol açar. Zenginlerin lüks içinde yaşarken, fakirlerin açlık çekmesi bu adaletsizliğin bir sonucu olabilir.
Çevresel Zararlar: Israf sadece maddi kaynaklarla sınırlı kalmaz, çevresel kaynakları da içerir. Gıda israfı, doğal kaynakların boşa harcanmasına yol açar. Özellikle günümüzde gıda israfı, dünya çapında ciddi bir çevresel sorun haline gelmiştir.
Manevi Zararlar: İslam’da israf, hem bireysel hem de toplumsal olarak manevi zararlara yol açar. Allah’a karşı nankörlük anlamına gelir, çünkü kişi Allah’ın nimetlerini değerlendirmek yerine onları boşa harcar. Bu da kişinin manevi anlamda zayıflamasına sebep olabilir.
Sonuç olarak:
İslam’da israf etmek, sadece maddi değil aynı zamanda manevi zararlar da doğurur. Müslümanlar, sahip oldukları her şeyin bir emanet olduğunun farkında olmalı ve bu nimetleri şükür içinde kullanmalıdır. Kuran ve hadislerde israfın ne kadar büyük bir kötülük olduğu açıkça belirtilmiştir ve israf yapmamak, İslam ahlakının temel prensiplerinden biridir.