Paylaş
“İsm-i Celal” ve “Lafza-i Celal” ne demektir?
Question
İsmi celal, ismi azam, lafzay-i celal isimleri ne anlama gelmektedir?

İsm-i Celal, İsm-i Azam ve Lafza-i Celal, Allah’ın isimlerinden üç tanesidir. Bu isimler, Allah’ın en yüce ve en büyük isimlerindendir.
İsm-i Celal, Allah’ın en büyük ve en yüce ismidir. Bu isim, Allah’ın yüceliğini, büyüklüğünü ve kudretini ifade eder. İsm-i Celal, Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette geçmektedir. Örneğin, “Rabbimiz, senin ismin celâl ve azamet sahibidir.” (Tâhâ, 20/8) ayetinde, İsm-i Celal’e vurgu yapılmaktadır.
İsm-i Azam, Allah’ın en büyük ve en etkili ismidir. Bu isim, Allah’ın kullarına her türlü dileği verebileceğini ifade eder. İsm-i Azam, Kur’an-ı Kerim’de geçmemektedir. Ancak, hadislerde İsm-i Azam’ın “Yâ Hayyû Yâ Kayyûm” olduğu belirtilmiştir.
Lafza-i Celal, Allah’ın yüceliğini ve büyüklüğünü ifade eden bir kelimedir. Bu kelime, “Allah” kelimesidir. Lafza-i Celal, Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette geçmektedir. Örneğin, “De ki: ‘O, Allah’tır, birdir. Allah Samed’dir. O, doğurmadı ve doğmadı. O’na denk hiçbir şey yoktur.” (İhlas, 112/1-4) ayetinde, Lafza-i Celal’e vurgu yapılmaktadır.
İsm-i Celal, İsm-i Azam ve Lafza-i Celal, Allah’ın isimlerinden üç tanesidir. Bu isimler, Allah’ın yüceliğini, büyüklüğünü ve kudretini ifade eden isimlerdir. Bu isimlere, ibadet ve dualarda sıklıkla yer verilir.
BENZER KONULAR:
- dini kısaltmalar (a.s-r.a-r.h-k.s-s.a.v.)
- dini kısaltmalar ve anlamları
- Dini kitaplardaki kısaltmalar ne anlama geliyor
- (a.s), (s.a.v), (c.c), (r.a), (k.s) gibi kısaltmaların anlamları nedir?
- İslami Kısaltmalar (cc. sav. as. ra. r.anh. rh. ks.)
- Tümünü görüntüle.
- Allah dendiğinde celle celaluhu dememek günah mı ?
- Allah (celle celaluhu)
- Allah cc ne demektir? celle celaluhu ifadesinin anlamı nedir
- Ya Macid celle celaluhu zikri
- celle celaluh Nedir? Kısaca
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 2 )
“İsm-i Celâl” ve “Lafza-i Celâl” İslâmî literatürde Allah’ın isimleri ve zikriyle ilgili iki farklı kavramdır:
1. İsm-i Celâl
“Celâl ismi” anlamına gelir ve Allah’ın büyüklüğünü, yüceliğini, kudretini ve azametini ifade eden isimlerini kapsar. Genelde Allah’ın 99 güzel isminden (Esmâü’l-Hüsnâ) bu özellikleri ön plana çıkaran isimlere atıfta bulunur. Bu bağlamda, “İsm-i Celâl” özellikle Allah lafzını da içerir çünkü bu, tüm isimlerin özeti ve Allah’ın Zât’ını ifade eden en yüce isimdir.
2. Lafza-i Celâl
“Celâl lafzı” anlamına gelir ve yalnızca “Allah” lafzına atıfta bulunur. Bu lafız, Allah’ın özel ismi olup başka hiçbir varlığa atfedilmez. İlahî özelliklerin hepsini kendinde topladığı için “Lafza-i Celâl” terimiyle özel bir anlam kazanmıştır. Kur’an-ı Kerim’de ve İslâmî metinlerde en sık geçen isimdir.
Özet:
İsm-i Celâl: Allah’ın azametini ve yüceliğini ifade eden isimlere verilen genel bir isimdir. (Örneğin, “Allah”, “Aziz”, “Celil” gibi isimler.)
Lafza-i Celâl: Sadece “Allah” lafzını ifade eder ve Allah’ın özel ismi olarak kullanılır.
Bu terimler genellikle tasavvufî ve ilmî çalışmalarda, Allah’ı anma (zikir) ve Esmâü’l-Hüsnâ çalışmaları sırasında sıkça dile getirilir.
Celâl ve Lafza-i Celâl Ne Demektir?
1. “Celâl” Kavramı
“Celâl” kelimesi Arapça kökenli olup, sözlükte “azamet, büyüklük, haşmet, ululuk” gibi anlamlara gelir. Dinî literatürde ise bu kavram, özellikle Allah Teâlâ’nın yüceliğini, izzetini, kudretini ve insan aklının kavrayamayacağı ulvî sıfatlarını ifade etmek için kullanılır.
Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerîm’de birçok ayette azamet sahibi olduğunu bildirir:
Bu ayette geçen “Celâl ve ikram sahibi Rab” ifadesi, Allah’ın hem yücelik hem de kerem (ikram) sıfatlarına sahip olduğunu bildirir.
2. “Lafza-i Celâl” Nedir?
“Lafza-i Celâl”, Arapça’da “Allah” lafzını ifade eden özel bir tabirdir. Bu ifade, sadece Allah’a ait olan ve hiçbir varlık için kullanılamayan “Allah” ismini belirtir. Yani “Allah” lafzı, bütün Esmâü’l-Hüsnâ’nın (güzel isimlerin) toplandığı özel bir isimdir.
Özellikleri:
“Allah” ismi sadece Yüce Yaratıcıya mahsustur.
Başka hiçbir varlık bu isimle isimlendirilemez.
Kur’ân-ı Kerîm’de 2698 defa geçmektedir (bazı kaynaklara göre küçük farklılık olabilir).
Bu isim, Allah’ın bütün sıfatlarını kapsayıcıdır. Diğer isimler sıfatları ifade ederken, “Allah” lafzı zât-ı ilâhîyi ifade eder.
3. Celâl ve Cemâl Ayrımı
İslâmî tasavvufta Allah’ın iki yönünden bahsedilir:
Celâl sıfatları: Azamet, gazap, kahır, intikam gibi yücelik ve haşmet ifade eden sıfatlar.
Cemâl sıfatları: Rahmet, merhamet, af, güzellik gibi sevgi ve şefkat ifade eden sıfatlar.
Yani Allah Teâlâ hem celâl hem de cemâl sıfatlarına sahiptir. Bu denge, Allah’ın kulları üzerindeki tecellilerini anlamada önemlidir.
4. Lafza-i Celâl’e Hürmet
İslam geleneğinde Lafza-i Celâl olan “Allah” ismine büyük hürmet gösterilir. Şu şekilde yansır:
Abdestli iken zikredilmesi tercih edilir.
Yazıldığında özel bir ihtimam gösterilir.
Kitaplarda geçtiğinde farklı renkle ya da besmele ile birlikte yazılır.
Hatta bazı hattatlar lafza-i celâli yazarken ayrı bir kalem kullanırdı.
5. Hadislerde Celâl
Peygamber Efendimiz (s.a.v) dua ederken Allah’ı şu şekilde zikrederdi:
Bu dua, Allah’ın hem azamet hem de cömertlik yönünü kapsayan en güzel dualardan biridir.
SONUÇ
“Celâl”, Allah Teâlâ’nın azametini ve haşmetini ifade ederken, “Lafza-i Celâl” ise O’nun en yüce ve özel ismi olan “Allah” lafzını tanımlar. Müslümanlar için bu iki kavram, Allah’ın ululuğunu ve yüceliğini anlama ve O’na duyulan saygının bir ifadesi olarak derin anlam taşır. Her müminin bu isimleri tefekkürle, saygıyla ve huşû ile anması büyük bir fazilettir.
Kaynaklar:
Kur’an-ı Kerîm
Tirmizî, Deavât
Neseî, Sehv
İmam Gazali, El-Maksadü’l-Esnâ
Diyanet İslam Ansiklopedisi, “Celâl” ve “Allah” maddeleri