Paylaş
İslamda temizlik
Question
İslamda Temizlik Nedir? Kısaca Bilgi
islamda temizlik ve önemi
Dinimiz İslamiyet; temizliğe büyük önem vermiştir. Temizlik mü’ninin vazgeçilmez vasıflarındandır. Öyleki; dinimizin direği ve mü’minin miracı diye tanımlanan, Peygamberimizin “gözümün nurudur” diye övdüğü namaz için Allah kendi huzuruna temiz olmayanları kabul etmiyor. Hadesten ve necasetten taharet namazın şartlarından değil midir?
Allahu Teala Peygamber Efendimize “elbiseni temiz tut” (1) buyurmuştur. Böylece temizlik Peygamberlik özelliğinin bir parçası, davet ve tebliğin önemli bir özelliği olmuştur. Peygamberimiz (SAV) iç ve dış temizliğe son derece önem vermiş ve ömrü boyunca temiz, nezih bir hayat yaşamışlardır. Çünkü O, insanlığı irşada memurdu. Halkın gözünde küçük düşürmemek, vakar ve heybetini yitirmemek için temiz olması gerekiyordu. Nitekim Hz. Aişe (RA) şöyle buyurmuşlardır: “Peygamber efendimiz (SAV) bir toplumun karşısına çıkacakları zaman en güzel elbiselerini giyer, en güzel kokularını sürünür, üstüne başına çok dikkat ederlerdi.”(2) Yine Hz. Aişe:”Allahın Resülü (SAV) beş şeyi hazırda ve seferde yanından hiç ayırmazdı. Bunlar da; ayna, tarak, misvak, sürme kokusu ve iğne-ipliktir.” (3)
Avrupa, temizlikten habersiz ve sefalet içinde bocaladığı bir sırada İslam dini ve O’nun peygamberi bütün bir insanlığa örnek teşkil edecek olan temizlik esaslarını ortay oymuşlardır. Bu esasların ancak bir kısmına batı dünyası son iki asırda ulaşabilmişlerdir.
Temizlik hususunda titizlik gösterenleri Allah (CC) sever. Nitekim bir ayette: “orada tertemiz olmaların arzu etmekte olan kimseler vardır. Temizliğe dikkat etmeyenler ise Allahın sevgisini yitirdikleri gibi insanların nazarında da değerlerini ve itibarlarını kaybederler.
Bazı kişilerin zannettiği gibi kılık ve kıyafete önem vermeyerek pejmürde ve kirli bir şekilde dolaşmanın zühd ve takva ile alakası yoktur. Bir gün Peygamberimizin huzuruna saçı sakalı birbirine karışmış kirli paslı bir adam girdi. Peygamberimiz (SAV): “Bu adamın saçını yatıştıracak kadar yağı yok muydu ki yabani bir mahluk gibi yanımıza girmiş bulunuyor.” (4)
Bir toplumun karşısına çıkacağımız zaman ve hele camiye giderken, elbise ve çoraplarımızın temiz olmasına dikkat etmemiz dini bir görevdir. Nitekim Allah Teala: “Ey ademoğulları her mescid için her namaz yeri için ziynetinizi takınınız.” buyurmuştur. Kirli elbiselerle, pis kokularla Müslümanların huzurlarını bozmaya, onların ibadetten alacakları hazzı engellemeye kimsenin hakkı yoktur. Nitekim Resülullah (SAV) Soğan, sarımsak yiyenler ağızlarının kokusu gitmedikçe camimize gelmesinler, evlerinde otursunlar.”
“Ne mutlu iç ve dış alemini tertemiz yapanlarla !”
Kaynak:
1-Müddessir ayet:4
2-İhya 1/43
3-İhya 1/43
4-Ebu Davut, tirmizi
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Temizlik İslam’da hem beden temizliği hem de ruh temizliği açısından büyük önem taşımaktadır. İşte İslam’da temizliğin bazı önemli yönleri:
Ritüel Arınma (Abdest ve Gusl): Müslümanların namaz gibi belirli ibadetleri yerine getirmeden önce abdest almaları (abdest) gerekir. Abdest, eller, yüz, kollar ve ayaklar dahil olmak üzere belirli vücut kısımlarını temiz su ile yıkamayı içerir. Fiziksel arınma ve dua için ruhsal hazırlığın bir aracıdır. Ek olarak, saflığı geri kazanmak için cinsel yakınlaşma veya büyük bir pislikten sonra olduğu gibi belirli durumlarda tam bir ritüel banyo (gusül) gereklidir.
Beden ve Giyim Temizliği: İslam, Müslümanları vücut ve elbise temizliğini korumaya teşvik eder. Düzenli banyo yapmak, bakım yapmak ve temiz giysiler giymek önerilen uygulamalardır. Müslümanlar, kendilerine saygı ve başkalarını düşünme duygusunu yansıtarak kendilerini temiz ve prezentabl bir şekilde sunmaya teşvik edilir.
Çevrenin Temizliği: İslam, çevredeki çevrenin temizliğini teşvik eder. Müslümanlar evlerini, ibadet yerlerini ve kamusal alanları temiz ve düzenli tutmaya teşvik edilir. Pisliği ortadan kaldırmak, çöp atmaktan kaçınmak ve temizliği korumak, bireyler ve toplum için hijyenik ve hoş bir ortam oluşmasına katkıda bulunur.
Hijyen ve Sanitasyon: İslam, hijyen ve sanitasyona güçlü bir vurgu yapar. Müslümanlar, yemeklerden önce ve sonra elleri yıkamak, temiz mutfak eşyaları kullanmak ve kişisel hijyen sağlamak gibi iyi hijyen uygulamalarına uymaya teşvik edilir. Bireylerin refahını ve sağlığını sağlamak için gıda hazırlama ve depolamada uygun sanitasyon, atık bertarafı ve temizlik de vurgulanmaktadır.
Yeme ve İçmede Temizlik: Müslümanlara temiz ve helâl kaynaklardan yemeleri ve içmeleri teşvik edilir. İslam, domuz eti ve alkol gibi necis maddelerin tüketimini yasaklamıştır. Müslümanlar ayrıca ölçülü yemeye, israftan kaçınmaya ve Allah’ın sağladığı nimetler için dikkat ve şükran duygularını yansıtarak uygun sofra adabına uymaya teşvik edilir.
Manevi Temizlik: İslam, fiziksel temizliğin yanı sıra manevi saflığı da vurgular. Müslümanlar, günahkâr eylemlerden kaçınarak, günahlar için bağışlanma dileyerek ve ibadet ve Allah’ı anma eylemleriyle meşgul olarak manevi bir saflık durumunu korumaya teşvik edilir. Düzenli olarak dua etmek, Kuran okumak ve bağlılık eylemleriyle manevi büyüme aramak, kalbi ve ruhu arındırmaya yardımcı olur.
İslam’da temizlik, bir kişinin yaşamının hem dış hem de iç yönlerini kapsar. Fiziksel hijyeni, temiz bir çevreyi ve manevi saflığı korumanın önemini yansıtır. Müslümanlar, temizlik uygulamalarına bağlı kalarak, Allah ve diğer insanlarla olan ilişkilerinde esenlik, disiplin, kendine ve başkalarına saygı ve daha yüksek bir bilinç duygusunu sürdürmeyi amaçlar.
İslam’da temizlik, sadece fiziksel bir gereklilik değil, aynı zamanda manevi bir olgu olarak büyük bir öneme sahiptir. İslam, temizliği hem beden hem de ruh açısından önemli bir değer olarak kabul eder. Temizlik, Allah’ın hoşnutluğunu kazanmak için bir vesile, sağlıklı bir yaşam sürmenin bir yolu ve toplumsal ahlakın temel taşlarından biridir. İslam, temizlik anlayışını geniş bir şekilde ele alır; bu, bireyin dış görünüşü, ibadetleri ve toplumla olan ilişkilerinde kendini gösterir.
1. Temizlik, İmanın Bir Parçasıdır
İslam’da temizlik, yalnızca fiziksel temizlikle sınırlı değildir. Temizlik, aynı zamanda ruhsal bir arınma, nefsin temizlenmesi ve kalbin saflaşması anlamına gelir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadiste şöyle buyurmuştur:
“Temizlik imandandır.” (Sahih Muslim)
Bu söz, temizlik anlayışının İslam’da ne kadar merkezi bir yer tuttuğunu gösterir. Yani temizlik, sadece bir alışkanlık değil, imanın ve dini bağlılığın bir parçasıdır.
2. Beden Temizliği
Beden temizliği İslam’da son derece önemlidir. Hem fiziksel sağlık hem de ibadetlerin kabul olabilmesi için temizlik gereklidir. İslam’da belirli temizlik ritüelleri vardır, bunlar hem bireysel hijyen hem de Allah’a yaklaşma yolunda bir gerekliliktir:
Abdest (Wudu): Namaz kılmadan önce alınması gereken abdest, bedenin belirli yerlerinin temizlenmesini sağlar. Abdest, bir ibadet olduğu kadar, insanın bedenini ve ruhunu arındıran bir temizlik aracıdır.
Gusül (Boy Abdesti): Cünüplük hali gibi özel durumlarda alınan gusül, kişinin bedenini ve ruhunu temizlemenin bir yoludur.
İslam’da Kişisel Temizlik: Diş fırçalama (misvak kullanma), tırnak kesme, saç ve sakal temizliği, bedendeki kirleri temizlemek İslam’da oldukça teşvik edilen davranışlardır.
3. Ev Temizliği
Ev temizliği, İslam’da sadece hijyenel bir gereklilik değil, aynı zamanda ibadet için hazırlanmak anlamına gelir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ev temizliğini, Allah’ın rahmetinin evlere girmesi için bir vesile olarak görmüştür. Temiz bir ev, hem sağlık açısından hem de ruhsal huzur açısından önemli kabul edilir. Ayrıca, İslam’da temiz bir ortamda ibadet etmek (özellikle namaz kılarken) Allah’a olan saygıyı ve bağlılığı gösterir.
4. Giysi Temizliği
İslam, giyimde de temizlik ve düzeni teşvik eder. Temiz elbiseler giymek, hem kişisel hijyenin bir göstergesi hem de ibadete uygun olmanın bir parçasıdır. Peygamber Efendimiz, temiz giyinmenin önemine sıkça vurgu yapmıştır. Örneğin, bir hadiste şöyle buyurulmuştur:
“Allah, güzel ve temiz olanı sever.” (Sahih Müslim)
Giysilerdeki temizlik, kişinin Allah’a olan saygısını da gösterir. Ayrıca, “şalvar giymek, başını örtmek, elbiselerini temiz tutmak” gibi temizlik kuralları İslam toplumunda sosyal bir norm olarak kabul edilmiştir.
5. İbadet Temizliği
İslam’daki ibadetlerin çoğu, temizlikle doğrudan ilişkilidir. Namaz, oruç, hac gibi ibadetlerde temizlik önemli bir yer tutar. Örneğin:
Namaz (Salah): Namaz kılmadan önce abdest almak, namazın kabul olabilmesi için şarttır. Abdest, hem bedeni hem de zihni arındırma amacını taşır.
Oruç (Sawm): Oruç tutarken temizlik, hem bedensel hem de ruhsal anlamda önemlidir. Oruç, sadece yeme içmeyi engellemekle kalmaz, aynı zamanda kötü alışkanlıkları, kirli düşünceleri ve kötü sözleri terk etmek anlamına gelir.
Hac: Hac ibadeti sırasında temizlik, ibadetin manevi yönünü güçlendiren bir unsur olarak ön plana çıkar. Hacda giyilen özel elbiseler (ihram) ve temizlenme ritüelleri, bu ibadetin tamamlayıcı unsurlarıdır.
6. Toplumsal Temizlik ve Hijyen
İslam, toplumsal hijyen ve temizliğin önemini de vurgular. Örneğin, kamu alanlarında (pazar yerleri, camiler, sokaklar) temizlik, bireylerin ve toplumun sağlık açısından fayda sağlayacağı bir durumdur. Toplumun ortak alanlarının temizliği, insanların sosyal sorumluluğu kapsamında değerlendirilir. İslam’da “çevre temizliği” de bir ibadet olarak kabul edilir. Peygamber Efendimiz, yolda gördüğümüz zararlı şeyleri temizlemenin sevap olduğunu belirtmiştir.
7. Ruhsal Temizlik
İslam’da temizlik sadece bedensel değil, aynı zamanda ruhsal temizlikle de ilgilidir. Kalp ve akıl temizliği, kötü düşüncelerden arınma, nefsin kötü arzularından ve kötülüklerden korunma, İslam’ın öğrettiği temizlik kavramlarının bir parçasıdır. Peygamber Efendimiz, kalbi temizlemenin önemini vurgulamış ve kalbin temizliği için dua etmeyi teşvik etmiştir. Ruhsal temizlik, kişinin Allah’a daha yakın hissetmesine, iç huzur bulmasına ve manevi olgunluğa erişmesine yardımcı olur.
8. Temizlik ve İslam’ın Toplumdaki Yeri
İslam toplumunda temizlik, hem bireylerin hem de toplumun sağlığını doğrudan etkiler. İslam, insanların birbirine karşı sorumluluk taşımasını ve bu sorumlulukları yerine getirirken temizlikten ödün vermemelerini öğütler. Örneğin, misafir ağırlarken, cenaze törenlerinde, yemeklerde temizlik ön plandadır. Toplumda temizlik, sadece bireysel hijyen değil, aynı zamanda toplumsal adaletin bir yansıması olarak kabul edilir.
Sonuç:
İslam’da temizlik, hem fiziksel hem de manevi anlamda insanın yaşamına dokunan, hayatın her alanına sirayet eden bir değerdir. Temizlik, sadece bireysel değil, toplumsal sağlığın ve huzurun teminatıdır. Hem ibadetlerin kabulü hem de sağlıklı bir yaşam için temizlik, İslam’da önemli bir yer tutar. Temizlik, Allah’a olan saygıyı ve bağlılığı, insana karşı saygıyı ve toplumsal sorumluluğu da simgeler.