Dinimizde Temizlik Türleri

Temizlik Çeşitleri

a) Manevi Temizlik (İç temizliği): İç temizliği, insanın ruh ve kalp temizliği demektir. İç dünyası temiz olmayan bir kimsenin, dışının temiz olması bir göstermelikten öteye gidemez. İçi temiz olmayanın dışının gerçek anlamda temiz olması düşünülemez. Öyleyse içi sislilerin dış süsüne aldanmamak gerekir. Bir kabın içinde ne varsa dışına da o sızar. İçini güzel huy ve düşünceleri donatan bir kimsenin davranışları da o ölçüde güzel, yararlı ve temiz olur. Kötü huylar, zararlı düşünceler ve yanlış inanışlar iç dünyamızı karartan birer kirdir. Bu gibi şeylerden kurtulmaya çalışmak birinci görevimizdir. Meselâ, inançsızlık, ahlaksızlık, ihlassızlık, çıkarcılık ve benzeri kötü düşünce ve huylardan kurtulmak için iç temizliğimiz zorunludur.

Taşköprülüzade’nin, ilim talebesi olmanın ilk şartı ve vazifesi olarak belirttiği çok önemli bir husus var ve iç temizliğinin önemini çok güzel anlatır: “Nefis benlik hanesini, kötü huy ve fena ahlaktan tahliye ve güzel ahlak, iyi huy cevherleri ile doldurup süslemektir. Bu vazife çok önemli olup, diğer vazifelerden önce gelmektedir. Bedenle yapılan ibadetlerin en önemlisi olan namazdan önce,
uzuvları yıkamak yani abdest almak gibidir. Çünkü ilim kalbin ibadetidir. Onun sıfat ve huyları bedenin uzuvları yerindedir. O halde ilme başlamadan önce onları temizlemek ve kötü sıfat ve huyları, güzel ahlâk ve iyi huy haline getirmek lazımdır. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.v.): İçinde köpek olan eve melek girmez.” buyurmuştur. Yani evin içinde, maddeten yapılmış (canlı) köpek bulunursa, o eve melek girmediği gibi, manevi ev ve nazargâh-ı İlâhi olan kalpde, manevi köpekler, yani kötü huy, fena ahlak habaseti (pisliği), sıfatı zemime (kınanmış ve beğenilmeyen kötü huy) pislikleri bulunursa melekler böyle kalbe de girmezler. Bu sıfatların sahibi de meram ve maksadına kavuşamaz.”

Bakılması haram olan şeylere bakarak veya bir şeyi kıskanarak ona kem gözle bakmak suretiyle, yahut da öfkeli ve kırıcı, incitici gözle bakarak gözümüzü kirletmemeliyiz.

Gıybet, dedikodu, malâyâni (faydası olmayan boş şeylerle) ve bize sıkıntı verecek şeyler dinleyerek kulağımızı kirletmemeliyiz. Bu tip şeylerle başkalarının kulaklarını da kirletmemeliyiz. Küfür, kötü söz, yalan, gıybet, koğuculuk, çirkin ve kalp kırıcı sözlerle dilimizi kirletmemeliyiz.

Düşmanlık, isyan, kin, buğz, adaletsizlik, evham, vesvese ve Allah’ı unutturup bizi gaflete düşürebilecek şeylerle de kalbimizi kirletmemeliyiz. Günahlarla kalbimizi karartmamalıyız. Haram yiyecek ve giyeceklerle hayatımızı karartmamalıyız. Çünkü yediği, içtiği, giydiği haram olanın duasını Allah kabul etmez.”

Manevi temizliğin başında iman gelmektedir. Pisliklerin en kötüsü ve “en büyük zulüm olan şirkten” ancak imanla, tevhidle arınılır. Günahlardan ise tevbe ve istiğfarla temizleniriz. Kalbimizi, kalıbımızı her türlü görünür görünmez pisliklerden ibadetle, zikir, fikir ve hakka teslimiyetle koruyabiliriz.

Manevi bünyemizin iki mikrobu olan nefis ve şeytan düşmanlarını iyi tanımalıyız. İhlas ve zikirle bu mikropların önü kesilmeli, tevbeyle yoğrulup, gözyaşıyla yunup, Allah’ın has kulu haline gelmeliyiz.” Güzel ahlaklı, iyi niyetli, ibadetlerde ve hizmetlerde gayretli olmalıyız.

b) Maddi Temizlik (Dış Temizliği): Dış temizliği, kişinin dişinden tırnağına, saçından üstüne başına, evinden çevresine kadar temiz olmasıdır. Dış temizlik, insan ve toplum sağlığının temelidir.

Medine’ye yakın Kuba köyü (Kuba mescidinin bulunduğu yerin) halkı temizlik hususunda çok titiz ve dikkatli davranıyorlardı. Bunun için Yüce Allah’ın sevgi ve hoşnutluğunu kazanmışlardı. “Orada tertemiz olmayı arzu eden ve seven adamlar vardır. Allah da temizlenenleri sever.” Allah onlar hakkında bu buyruğunu indirmiştir.”

Zaten ibadetlerin kabul edilmesi için temizlik şarttır. Mesela namazın rükünlerinden ikisi (hadesten taharet ve necasetten taharet) temizlikle ilgilidir.

Maddi temizliği bütün yönleriyle ele alacağımız için, sadece şu hadis-i şerifle yetinelim: “Elbiselerinizi yıkayınız. Saçlarınızın fazlalıklarını kesiniz. Misvak (diş firçası) kullanınız. Süsleniniz ve/temizleniniz. Çünkü İsrailoğulları bunu yapmadıkları için kadınları zina etmişlerdir.”

Kadın erkek her türlü temizliğe dikkat etmeli başkalarını rahatsız edici şeylerden mümkün mertebe sakınmalıdır. Kirli biçimsiz dağınık olmamalıdır.
temizliği olmayanın namazı yoktur namazı olmayanın yine bağlılığı yoktur dinde namazın yeri bedende başın yeri gibidir

23 Rebiülevvel 1440

Dinimizde Temizlik ve Önemi – Diyanet

Temizlik ile ilgili ayetler

Akıldan geçen kötü düşünceler