İslamda Avcılık

Sayd-Avın Mahiyeti ve Caiz Oluşu

Av(=sayd), aslen vahşi olup insandan kaçan, ancak bir hile ile yakalanan hayvana denir. Böyle bir av hayvanını kaçamaz hale getirip yakalamaya istiyad(=avlama) denir.

Av hayvanının üzerine yetiştirilmiş köpeğin salınmasına irsal, kışkırtıp sıçratmaya da iğra denir ki iğra irsal’den sonra olur. Avın üzerine kendiliğinden giden yetiştirilmiş köpeğin veya pars, atmaca, şahin, doğan gibi avcı hayvanın arkasından yapılacak iğra da, irsal hükmündedir.

İhramdan çıktığınız zaman avlanabilirsiniz. (Maide/2)

Mübah olan bir kazanç yolu olması hasebiyle vahşi hayvanları avlamak caiz olmakla birlikte, diğer kazanç yolları bundan daha faziletlidir. Zevk ve eğlence amacıyla avlanmak ise uygun değildir. Av; ya yetiştirilmiş köpek, pars, doğan, şahin ve atmaca gibi bir hayvanla, yahut yaralayan ve öldüren bir silahla veya tuzak kur makla yapılır. Ava; ava silah atarken veya yetiştirilmiş hayvanını salıverirken besmele çekmelidir. Besmelenin unutularak terkedilmesi ava zarar vermez. Ancak, besmele kasden terkedilirse, avlanan avın eti haram olur, yenmez.

Avlanacak birçok hayvan için, bir kere besmele çekmek yeterli dir. Mesela, ava silah atarken veya öğretilmiş hayvanını salıverir ken bir kez Bismillahi Allahu Ekber dese, aynı anda birkaç hayvan avlanmış olsa, hepsinin de eti yenir. Yine, avcının belli bir hayvana attığı ok veya kurşun, gidip başka bir hayvana isabet etse, onun eti yenir.

Avlanan hayvan, avcının eline geçmeden önce ölmüş olmalıdır; ölmeden ele geçirilen hayvanın boğazlanması gerekir. Eğer avcı, avladığı hayvanı yaralı olarak ele geçirir de hayvan kesmeden ölür se, eti haram olur.

Avcının, silahla vurduğu veya yetiştirilmiş av hayvanına yakalattığı avı hemen almak üzere harekete geçmesi gerekir; böylece ölmeden önce avı boğazlaması mümkün olur. Normal şekilde boğaz lama mümkün olduğu müddetçe, avın hükmen boğazlanması yeterli olmaz. Bu nedenle, silahıyla vurduğu veya yetiştirilmiş av hayvanına yakalattığı avı hemen almak üzere hareket etmeyip oyalanır veya başka bir şeyle meşgul olur da bir müddet sonra gidip avın öldüğünü görürse, o avin eti helal olmaz. Ancak, avladığı avı hemen almak üzere hareket eder de avın yanına vardığında onu ölmüş bulursa, onun eti helal olur. Zira bu, hükmen boğazlama sayılır.

Köpek gibi azı dişli olan ve av için yetiştirilen hayvanların, yakaladıkları hayvanın etinden yememiş olmaları gerekir; eğer bu av a hayvanlar, yakaladıkları avı parçalar, etinden yerlerse, avlanan hayvanın eti yenmez. Fakat, atmaca, doğan ve şahin gibi tırnakli olan ve av için yetiştirilen hayvanların, yakaladıkları avın etinden yemeleri, ava zarar vermez, onun eti yenir.

CEVAP:

İslam’da avcılık (sayd) helal kazanç yollarından biri olarak kabul edilir; ancak belirli kurallara bağlıdır. Aşağıda, İslam’da avın mahiyeti ve caiz oluşu ile ilgili temel hükümleri özetliyor, ilgili ayet ve hadis kaynaklarını veriyorum:

Kur’ân’dan Delil
“İhramdan çıktığınız zaman avlanabilirsiniz.”
el-Mâide, 5/2

“Size öğrettiğiniz (avcı) hayvanların sizin için yakalayıp tuttuklarını yiyin. Üzerlerine Allah’ın adını anın.”
el-Mâide, 5/4

Avın Tanımı ve Mahiyeti
Av (sayd): İnsanlardan kaçan, yakalanması özel bir maharet ve araç gerektiren vahşi hayvandır.

Avlama (istiyad): Avı yakalama fiilidir.

İrsâl: Eğitilmiş hayvanın ava salınması.

İğrâ: Salınan hayvanın ava yönlendirilmesi/kışkırtılmasıdır.

Avlanmanın Caiz Olduğu Durumlar
Geçim/kazanç amacıyla yapılan avcılık caizdir. (Daha faziletli geçim yolları olsa da.)

Eğlence ve keyif için yapılan avcılık mekruh veya uygun görülmez.

Avcılıkta kullanılan araçlar:

Eğitilmiş hayvanlar (köpek, doğan, şahin, atmaca vb.)

Silahlar (ok, mermi vs.)

Tuzaklar

Besmele Şartı
Av esnasında besmele çekmek vaciptir.

Unutarak terk edilirse av helaldir.

Kasten terk edilirse av haram olur.
İmam Nevevî, el-Mecmû’; İbn Kudâme, el-Muğnî

Avın Geçerliliği için Şartlar
Avlanan hayvan ölmeden ele geçirilirse, mutlaka boğazlanmalıdır.

Avcı, hayvanı vurduktan sonra gecikmeden gidip onu canlıysa boğazlamalıdır.

Eğer hemen harekete geçer, ama avı ölü bulursa, eti helaldir. (Bu, hükmen boğazlama sayılır.)

Eğer geç kalır, başka işlerle meşgul olur da sonra ölüsünü bulursa, eti haram olur.

Av Hayvanının Etinden Yeme Durumu
Eğitilmiş köpek/parsa benzeri hayvan, avdan yerse, av helal olmaz.

Doğan, atmaca, şahin gibi tırnaklı av hayvanları ise avdan yese bile av helaldir.
İbn Hacer el-Heytemî, Tuhfetü’l-Muhtâc; Mâlikî fıkhında da benzer görüş vardır.

Sonuç
İslam’da avlanmak:

İhram dışındayken ve

Geçim amacıyla, kurallara riayet ederek yapılırsa caizdir.

Şartlara uyulmazsa, özellikle besmele kasden terk edilirse, avın eti haram olur.

Eğlence için yapılan avcılık dinen hoş karşılanmaz.

İstersen bu konu hakkında Diyanet kaynaklı fetva veya klasik fıkıh kitaplarından (el-Mecmû‘, el-Muğnî, el-Kâsânî’nin Bedâi‘u’s-Sanâi‘i gibi) detaylı görüşleri de aktarabilirim. Hangi mezhebe göre incelememi istersin?

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Zevk için Avlanmak kalbi katılaştırır ifadesindeki zevk ifadesinin kapsamı nedir?
• Avlanmak
• Ramazan ayında Avlanmak caizmi
• ihramlı iken Avlanmak ne demek
• Görme Özürlünün Avlanmasının Ve Hayvan Boğazlamasının Hükmü
• Tümünü görüntüle.
• Avcılık yapmak caiz midir
• Peygamber Efendimiz köpekler hakkında ne demiş?
• Tekvin kavramının anlamı nedir?
• Hayvanların artığı sular necis midir?
• Hayvanlara Merhamet Etmek
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Tümünü görüntüle.