Paylaş
İnsanlarla alay etmek günah mı
Question
Alay etmek dalga geçmek
İSLAM’ DA İNSANLARLA ALAY ETMEK HARAMDIR
İstihza (alay), söz, davranış veya yazı ile bir insanla eğlenmek, onunla alay etmek, onun haysiyet ve şerefini rencide etmek demektir. İslam, müslümanların gerek kendi aralarındaki münasebetlerinde ve gerekse başkalarına karşı olan davranışlarında manevî hayata zarar verecek ve hakaret anlamı taşıyacak söz ve davranışları şiddetle yasaklamış ve bunlardan kaçınmalarını emretmiştir. “Ey mü’minler, bir topluluk diğer bir topluluğu alaya almasın. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da başka kadınları alaya almasınlar, belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kendi kendinizi ayıplamayın, birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın; inandıktan sonra yoldan çıkmış olmak ne kötü bir isimdir. Tevbe etmeyenler, işte onlar zalimlerdir.” 1
Bir insanla alay etmek, onu değersiz görmek demektir. Hâlbuki insan, saygıdeğer bir varlıktır. Allah’ın ahsen-i takvim üzere yaratarak yeryüzünün halifesi kıldığı insanı hakir görmek yanlıştır. Kaldı ki, Allah, alay edilen kimsenin Allah katında alay edenden daha değerli olduğunu bildirmekte, alay edenler hakkında da şöyle buyurmaktadır.
“Senden evvelki Peygamberlerle de istihza edilmişti de istihza edenlerin yaptıkları maskaralıklar kendi başlarına gelmişti.” 2
Peygamberimiz de “Bir kimseye günah olarak Müslüman kardeşini küçük görmesi kafidir”3 buyurarak insanları bu kötü huydan kaçınmaya davet etmiştir.
Ayrıca Kur’an-ı Kerim, Müslümanlarla alay eden münafıkların durumunu tavsif ederek şöyle buyurur:
“Bu münafıklar mü’minlerle karşılaştıkları vakit biz de iman ettik derler. Kendilerini saptıran şeytanları ile baş başa kaldıklarında ise, biz sizinle beraberiz, biz mü’minlerle sadece alay ediyoruz derler. Gerçekte Allah onlarla istihza eder de azgınlıklarında onlara fırsat verir. Bu yüzden onlar bir müddet başıboş dolaşırlar. İşte onlar, hidayete karşılık delaleti satın alanlardır. Ancak onların bu ticareti kazançlı olmamış ve kendileri de doğru yola girememişlerdir.” 4
Her ne şekilde olursa olsun, başkalarıyla eğlenmek, onu sevmediği ve hoşlanmadığı lakaplarla çağırmak, ahlaki bakımdan çok çirkin bir harekettir. İnsan istihza ve alayın dışındaki her şeyi unutabilir, fakat bu gibi tavır, davranış ve hareketleri asla unutmaz. Bu sebeple İslam, insanları bu kötü huydan şiddetle men etmiştir. İslam, istihzayı, insanlara açıktan açığa sövüp saymayı, onları yazılı ve sözlü olarak tahkir ve tezyif etmeyi hoş görmez. Çünkü bu tür davranışlar insanın manevi hayatına tecavüz etmek manasını taşır ki, bu da ahlak yokluğundan, terbiye eksikliğinden ileri gelir. Böyle olan kimseler de ahlaki faziletlerden, insani meziyetlerden yoksun sayılırlar. İslamda değil insanlara, hayvanlara bile kaba ve çirkin sözler söylemek yasaklanmıştır.
____________
1 Hucurat 11
2 Enam 10, Enbiya 41
3 Riyazüs-salihin 3/156
4 (Bakara 14-16)
BENZER KONULAR:
Answers ( 5 )
İnsanlarla alay etmenin yanlış olduğunu zaten biliyoruz fakat bunu umursamadan alay ediyoruz alay etmek dinen caiz değildir. Bu konuda dikkat etmeliyiz. Karşı taraf alay ettiğiniz kişi bundan razı değilse bu kul hakkına girer alay etmek insanın gururuna ve nefsine yediremediği bir konudur ve allah korusun bunun sonuçları kötü olabilir. Allah Bizi peygamberimizin yolundan gitmeyi nasip etsin
Allaha emanet olun
Alay etmek
KARDEŞİMİN FOTOĞRAFINA BAKIP TİPE BAK DEDİM SONRA BİR YERE SORDUM KÜFÜR OLURMU DİYE KÜFÜR OLMA İHTİMALİNE KARŞI KELİME-İ ŞEHADET GETİRİN DENDİ BU KÜFÜR OLURMU???
Bu tür durumlar, niyet ve bağlamla doğrudan alakalıdır. Sorduğunuz mesele “alay etmek” ve özellikle de kişinin yaratılışıyla dalga geçmek gibi değerlendirildiğinde, İslam fıkhında bazı önemli ölçüler söz konusudur. Gelin durumu detaylıca ele alalım:
1. “Tipe bak” demek küfür müdür?
Bu ifade tek başına mutlak bir küfür değildir. Ancak aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir:
Eğer kişinin yaratılışını, yani Allah’ın yarattığı şekli hor görmek, çirkinleştirmek, alay etmek amacı varsa, bu büyük günah olur; hatta küfre kadar gidebilir.
Ama kişi o an şaka, alaycı bir hava, kardeşlik arası hafif takılma gibi bir tavır içindeyse ve niyeti yaratılışla dalga geçmek değilse, bu söz küfür sayılmaz, ancak yakışıksız ve günaha yakın bir davranış olur.
2. Bu konuda ayet ve hadisler
Ayet:
“Ey iman edenler! Bir topluluk, diğer bir toplulukla alay etmesin. Belki de (alay edilenler), kendilerinden daha hayırlıdır…”
(Hucurât Suresi, 11)
Bu ayet alay etmeyi kesin olarak yasaklıyor, hele ki yaratılışla alay varsa, bu Allah’ın yaratmasına karşı bir küçümseme anlamına gelir.
Hadis:
“Müslümana sövmek fasıklık, onunla savaşmak ise küfürdür.”
(Buhari, İman 36; Müslim, İman 117)
Bu hadis, mümin kardeşine kötü söz söylemenin bile büyük günah olduğunu gösteriyor.
3. Kelime-i Şehadet getirmek neden önerilmiş olabilir?
Bazı dinî danışma hatlarında veya hocalar, bu tür şüpheli durumlarda “tedbiren kelime-i şehadet getir” diyebilirler. Bu:
Senin küfre girdiğini kesin olarak söylemek anlamında değildir.
Ancak kalpte bir vesvese veya şüphe varsa, imanı tazelemek niyetiyle söylenir.
Özellikle yaratılışa hakaret anlamı taşıyabilecek sözlerde bu tavsiye edilir.
Sonuç: Küfre girdim mi?
Hayır, bu sözünüz doğrudan küfür anlamına gelmez, niyetinize göre değerlendirilir.
Eğer:
Yaratılışla dalga geçme niyeti yoksa,
Sadece şaka veya alışkanlıkla söylenmişse,
Ve pişmanlık duyup Allah’tan bağışlanma dilemişseniz,
Küfre girmezsiniz, ama yine de bu tür sözlerden sakınmak gerekir.
Ne yapmalısınız?
Tövbe edin: “Ya Rabbi, bilerek veya bilmeyerek yaptığım bu davranıştan dolayı pişmanım, beni affet” diye dua edebilirsiniz.
Kardeşinizden helallik alın, gönlünü alın.
Bu tür ifadeleri terk edip daha güzel bir dil kullanmaya niyet edin.
hocam selamun aleyküm ben bir hata yaptım arkadaşımla buluşunca insanların fotoğraflarını montajlayıp güldük yakın çevremizden olan insanların normalde tek başıma iken ben böyle şeyler yapmam arkadaş ortamında iken bu yanlışa düştüm eglenirken de aklımın köşesinde başkalarıyla alay etmenin yanlış olduğu düşüncesi geçiyor ama durduramadım çok güldüm yanlış şeyler yaptım vicdanım hiç rahat değil şu an bana bir yol gösterin büyük yanlışlar yaptım ne yapmam lazım
Ve aleyküm selam kardeşim. Öncelikle bu kadar içten ve samimi bir şekilde pişmanlığınızı ifade etmeniz, aslında ne kadar iyi bir kalbe sahip olduğunuzu gösteriyor. Bu çok değerli bir şey.
Lütfen kendinize çok sert davranmayın. İnsanız ve hepimiz, özellikle de sosyal ortamlarda bazen hatalar yapabiliriz. Önemli olan, bu hataları fark edip düzeltmek için adım atmaktır. Siz şu an bu adımı çok güzel bir şekilde atmış bulunuyorsunuz.
Şimdi sıra, içinizi rahatlatacak ve olayı bir öğrenme deneyimine dönüştürecek adımları atmakta. Size bir yol haritası önereyim:
1. Samimi Bir Tövbe ve İç Hesap:
Öncelikle içinizde, samimi bir şekilde Allah’a tövbe edin. “Bir daha asla böyle bir şey yapmayacağım” diye içinizden kesin bir karar verin. Pişmanlık, tövbenin ilk şartıdır ve sizde bu zaten var.
2. Özür Dileyin (Mümkünse ve Uygunsa):
Eğer yaptığınız montajlar, yakın çevrenizden ve sizinle arasında güven olan kişilere ulaştıysa veya onları incitebilecek bir durum varsa, onlardan özür dilemek çok önemli. Onlara durumu anlatmanıza gerek yok, samimi ve kısa bir özür yeterli olacaktır. Örneğin; “Geçen buluşmada seninle ilgili yaptığımız şakaları çok abattım. Seni incitmiş ya da rencide etmiş olabileceğimizi fark ettim ve bu beni çok rahatsız ediyor. Özür dilerim, bir daha böyle bir şey olmayacak.” gibi bir mesaj, hem ilişkinizi tamir eder hem de vicdanen sizi çok rahatlatır.
Eğer fotoğrafları montajladığınız kişiler bunu hiçbir zaman görmediyse ve öğrenme ihtimalleri yoksa, bu durumda özür dilemek ilişkileri gereksiz yere zorlayabilir. Bu gibi durumlarda en doğrusu, yaptığınız tüm görselleri silmek ve bir daha asla yapmamaya söz vermektir. Bu da sizin için bir özeleştiri ve temiz bir başlangıç olacaktır.
3. Kendinizi Affedin:
Siz zaten hatanızı anladınız ve düzeltmek için harekete geçiyorsunuz. Bu, olgun bir davranıştır. Kendinizi sürekli suçlu hissetmek ve vicdan azabı çekmek, size bir şey kazandırmaz. Hatanın farkına vardıktan ve gerekli adımları attıktan sonra, kendinizi affedin. Unutmayın, “Hatasız kul olmaz.”
4. Bu Durumu Bir Ders Olarak Görün:
Bu olay size çok önemli bir hayat dersi verdi: “Başkalarıyla eğlenmek için asla başka bir insanı aracı, malzeme veya konu edinmemek.” Bu, karakterinizin olgunlaşması için altın bir kuraldır. Bir daha benzer bir ortamda kalsanız bile, içinizdeki bu ses artık daha gür çıkacak ve sizi durduracaktır. Bu, büyümenizin bir işaretidir.
Özetle ne yapmalısınız:
Tövbe edin ve bir daha yapmamaya söz verin.
Gerekliyse ve uygunsa özür dileyin.
Tüm oluşturulmuş içerikleri silin.
Kendinizi affedin ve bu durumu bir öğrenme fırsatı olarak görün.
Kardeşim, içinizdeki rahatsızlık sizin iyiliğiniz, merhametiniz ve insaniyetinizdendir. Bunu köreltmeyin. Bu olay, sadece daha dikkatli ve daha olgun bir insan olma yolunda bir kilometre taşı olsun.
Allah yaptığınız bu samimi tövbeyi kabul etsin ve içinize huzur versin. Kendinize iyi davranın.