Share
İdgamı misleyn ne demektir? Örnekler
Question
İDGAM-I MİSLEYN VE ÖRNEKLERİ
İdgam-ı misleyn ne demektir?
Cevap : Sakin olan bir harfi, kendi gibi aynı cinsten olan diğer bir harfe şeddetleyip okumak demektir. Yani, mahrecleri (çıkış yerleri) ve sıfatları aynı olan iki harfin birleştirilmesi ve şeddeli okunmasına (Tecvîd dilinde) idgâm-ı misleyn denir.
İdgâm-ı misleyn ne zaman olur?
Cevap : Sâkin olan bir harf, yine kendisi gibi bir harfe uğradığı zaman idgâm-ı misleyn olur.
Örnek:
فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ . اَنِ اضْرِبْ بَعَصَاكَ . آوَوْا وَ نَصَرُوا
İdgâm-i misleyn, gunneli midir, gunnesiz midir?

Nûn-i sâkin ile mim-i sâkin gunneli, diğerleri gunnesizdir.
Nûn-i sâkin, nûna uğradığı vakit ne olur?
Hem idgâm-i misleyn, hem idgâm-i meal-gunne olur.
Örnek :
مِنْ نَارٍ . وَمَنْ نُعَمِّرْ هُ
Mim-i sâkin mime uğradığı vakit ne olur?
İdgâm-i misleyn meal-gunne olur.
Örnek :
عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ . اَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ
İdğâm-i misleyn mealgunne ne demektir?
Genizden gelen sesle berâber sâkin olan bir harfi kendi gibi bir harfe katıp şiddet ile okumak demektir.
Mim-i sâkinnin iki hâli (iki durum) daha vardır: “Bâ”ya uğrarsa ihfâyı şefevî (dudak ihfâsı) olur.
اِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ . تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ
Mim ile “Bâ”nın gayrısına uğrarsa, izhâr-i şefevî olur.
هُمْ فِيهِ . لَكُمْ دِينُكُمْ
İzhâr şefevî (dudak ihfasi mim-i sâkini dudaktan izhâr etmek, açıktan açığa göstermek demektir. Mimin mahreci dudak olduğu için dudaklarını basarak okumakla mim-i sâkini âşikâr etmiş olur.
İdğâm-i misleynin Arapça tarifi
اِدْغَامِ مِثْلَيْنْ : مَااتَّحَدَا مَخْرَجًا وَصِفَةً
Anlamı: Mahrecleri ve sıfatları aynı olan harfler demektir.

İDĞÂM-I MİSLEYN MEA’L–ĞUNNE
Sakin mim harfi harekeli mîm ile; sakin nun harfi harekeli nun harfi ile ayrı kelimelerde yanyana geldiğinde İdğâm-ı Misleyn Mea’l – Ğunne yapılır. Uygulama esnasında birinci harf okunmaz, ikinci harf şeddeli gibi okunur ve ğunne sesi tatlı bir nağme ile genizde akıtılır.
BENZER KONULAR:
- İzhar ne demektir? Örnekler
- İklab ne demektir? Örnekler
- İdgamı meal gunne ne demektir? Örnekler
- İdgamı bila gunne ne demektir? Örnekler
- İdgamı misleyn ne demektir? Örnekler
- Tümünü görüntüle.
- tecvit nedir Tecvit hakkında bilgi
- Namaz tesbihatını tecvitli okumak
- Besmelede kaç tecvit kuralı vardır
- Adetliyken dua niyetiyle okunan ayetleri tecvitli okumak
- Kameri ve Şemsi Harfler Nelerdir? Örneklerle
- Tümünü görüntüle.
- –
Answers ( 2 )
Sakin olan yani cezimli olan bir harften sonra gelen aynı harfin harekeli olması ile olan idğama idpam misleyn denmektedir. İdpam misleyn iki türlüdür.
Sakin olan ن (Nun) ve م ( mim) harfleri ğunneli idğam olur. Diğer harfler ğunnesiz idpam olmaktadır.
Örnek:
مِنْ نَارٍ
Bu örnekte idğam misleyn meal ğunne vardır. Çünkü sakin nun ğunne harfidir.
رَبَّهُمْ
Bu örnekte de idğam misleyn bila ğunne vardır.
Çünkü ب (be) harfi ğunnesiz bir harftir.
Kur’an-ı Kerim’i doğru okumanın (tecvid) en temel kurallarından biri olan İdğam-ı Misleyn konusunu tüm detaylarıyla ve örnekleriyle açıklayalım.
İdğam-ı Misleyn Nedir? (Özet Tanım)
İdğam-ı Misleyn, “aynı cinsten iki harfin birleştirilmesi” demektir. Tecvid ilminde ise; mahreçleri (çıkış yerleri) ve sıfatları (özellikleri) aynı olan iki harften birincisi sakin (cezimli/üstünü, esresi, ötresi olmayan), ikincisi harekeli olduğunda, birinci harfin ikinci harfe katılarak şeddeli (vurgulu) bir şekilde okunmasına denir.
Kısacası: Aynı iki harf yan yana gelirse, birincisi okunmaz, ikincisi şeddeli olarak okunur.
İdğam-ı Misleyn Ne Zaman Olur?
Kural basittir: Sakin (cezimli) olan bir harf, kendisiyle aynı olan harekeli bir harfle karşılaştığında olur.
Örnekler:
Sakin ن (nun) + Harekeli ن (nun) → نّ (Şeddeli nun) olur.
Sakin م (mim) + Harekeli م (mim) → مّ (Şeddeli mim) olur.
Sakin ي (ye) + Harekeli ي (ye) → يّ (Şeddeli ye) olur.
Sakin و (vav) + Harekeli و (vav) → وّ (Şeddeli vav) olur.
İdğam-ı Misleyn Çeşitleri: Gunneli ve Gunnesiz
İdğam-ı Misleyn’in uygulanışında en önemli ayrım, gunne (genizden gelen ses) olup olmamasıdır. Bu, harflerin özelliğine bağlıdır.
1. İdğam-ı Misleyn Bila Gunne (Gunnesiz)
Anlamı: Gunnesiz idgam demektir. Nun ve Mim harfleri DIŞINDAKİ tüm harflerde uygulanır. Gunnesiz olduğu için geniz sesi kullanılmaz.
Harfler: ي , ر , م , د , ق , ط , ب , ج , ح , خ , ع , غ , ف , ش , س , ك , ل , ظ , ذ , ث , ص , ض , ز , و , ه , ا
(Aslında nun ve mim dışındaki tüm harfler. Örneğin: Ye, Vav, Be, Te, vs.)
Örnekler:
اَنِ اضْرِبْ بَعَصَاكَ (Enıdrib bi asâke)
Burada sakin ب (be) harfi, harekeli ب (be) harfine dönüşür. “Bı asâke” değil, “bi asâke” şeklinde birleştirilerek okunur.
آوَوْا وَ نَصَرُوا (Âvev ve nasarû)
Burada sakin و (vav) harfi, harekeli و (vav) harfine dönüşür. “Âvev ve” değil, “Âvev ve” şeklinde birleştirilir.
فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ (Fe mâ rebihat ticâretühüm)
Burada sakin ت (te) harfi, harekeli ت (te) harfine dönüşür. “Rebihat ticâretühüm” değil, “rebihatt icâretühüm” şeklinde okunur. (Ancak yazıda ayrı yazılır).
2. İdğam-ı Misleyn Meal Gunne (Gunneli)
Anlamı: Gunneli idgam demektir. Sadece Nun (ن) ve Mim (م) harflerine özeldir. Çünkü bu iki harfin doğasında gunne (geniz sesi) vardır.
Kural: Sakin olan nun veya mim, kendisi gibi harekeli bir nun veya mim ile karşılaşırsa, idgam yapılır VE bu birleştirme 1.5 elif miktarı (tam gunneli) tutulur.
A. Nun Harfinde İdğam-ı Misleyn Meal Gunne
Sakin ن + Harekeli ن → نّ (Şeddeli ve gunneli Nun)
Örnekler:
مِنْ نَارٍ (Min nâr)
Sakin ن ile harekeli ن birleşir. “Min nâr” değil, “minnâr” şeklinde, ikinci nun şeddeli ve gunneli (genizden) okunur.
وَمَنْ نُعَمِّرْ هُ (Ve men nuammirhü)
Sakin ن ile harekeli ن birleşir. “Ve men nuammirhü” değil, “ve mennuammirhü” şeklinde okunur.
B. Mim Harfinde İdğam-ı Misleyn Meal Gunne
Sakin م + Harekeli م → مّ (Şeddeli ve gunneli Mim)
Örnekler:
عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ (Aleyhim mü’sadeh)
Sakin م ile harekeli م birleşir. “Aleyhim mü’sadeh” değil, “aleyhimmü’sadeh” şeklinde, ikinci mim şeddeli ve gunneli okunur.
اَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ (At’amehüm min cû’)
Sakin م ile harekeli م birleşir. “At’amehüm min cû'” değil, “at’amehümmin cû'” şeklinde okunur.
Mim-i Sakin’in Diğer Durumları (Tamamlama Bilgisi)
Konu bütünlüğü için, mim-i sakin’in idgam dışındaki diğer iki kuralını da eklemekte fayda var:
İhfâ-i Şefevî (Dudak İhfası):
Sakin م (mim), harekeli ب (be) harfinden önce gelirse olur.
Dudaklar kapatılarak, gunneli bir sesle okunur.
Örnek: اِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ (İnne rabbehüm bihim) -> “hüm” derken dudaklar kapatılır ve gunneli bir ses çıkarılır. تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ (Termîhim bi hicâretin) -> Aynı şekilde okunur.
İzhâr-ı Şefevî (Dudak İzhârı):
Sakin م (mim), ب (be) harfi dışındaki tüm harflerden önce gelirse olur.
Mim açıkça, gunnesiz olarak okunur.
Örnek: هُمْ فِيهِ (Hüm fîhi) -> Mim net okunur. لَكُمْ دِينُكُمْ (Leküm dînüküm) -> Mim net okunur.
Özet Tablo
Umarım bu detaylı açıklama konuyu anlamanıza yardımcı olmuştur. Kur’an okurken bu kurallara dikkat etmek, tilavetimizi hem kurallı hem de daha güzel kılar.