Besmelede kaç tecvit kuralı vardır ?

Besmelede Bismillahirrahmanirrahim kaç tecvit kuralı vardır?

Besmele çekerken hangi tecvit kurallarına uymalıyız?

CEVAP: 

Allah isminde ve de tabii var
Rahman isminde ra harfi kalın okunur
Rahman’ın m harfinde meddi tabii var
Rahimin ra’sı da kalın okunur
Rahim isminin sonunda Hiym meddi arız var.

CEVAP:

“Bismillâhirrahmânirrahîm” (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ) ifadesinde birkaç temel tecvit kuralı bir arada bulunur. Bunları maddeler halinde açıklayalım:

Besmelede Uyulması Gereken Tecvit Kuralları:

İdgam-ı Meal Ğunne (Gunneli İdgam – “Nun” Sesinin Genizden Getirilerek Bir Sonraki Harfe Birleştirilmesi):

Kural: “Nun” sakin (cezzimli ن) den sonra “Ye” (ي), “Nun” (ن), “Mim” (م), “Vav” (و) harflerinden biri gelirse, “nun” sesi okunmaz, tamamen bu harflerden birine dönüşür ve gunneli (genizden 1-1.5 saniye tutularak) okunur.

Besmeledeki Yeri: Bu kural besmeledeki “ ع ” (Ayn) harfinden sonra gelmez. Ancak, besmele bir önceki ayetin sonuna bağlanarak okunursa bu kural devreye girebilir. Örneğin, bir sureye başlarken önceki surenin son ayeti ile besmele arasında bu kural uygulanır. Besmelenin kendi içinde bu kural yoktur.

İhfa (Gizleme):

Kural: “Nun” sakin (نْ) veya “tenvin” ( ٌ / ٍ / ً ) den sonra “İhfa Harfleri” denilen 15 harften biri gelirse, “nun” sesi tam olarak söylenmez, dil üst damağa tam kalkmadan, gunneli (genizden) ve gizlenerek okunur.

Besmeledeki Yeri: “Nun” harfinden sonra “Lam” (ل) harfi gelir: “Bismillâhi…” Burada “Nun” sakin (cezzimli) olduğu için ve ardından “Lam” harfi (ihfa harflerindendir) geldiği için İhfa kuralı uygulanır. Okunuşu: “Bismi” derken “nun” sesi belirsizleştirilir, genizden bir sesle “Lam”a geçilir. Bu, besmeledeki en belirgin ve zorunlu kurallardan biridir.

Kalkale (Şiddetle Titretme):

Kural: “Kalkale Harfleri” denilen ق ، ط ، ب ، ج ، د harflerinden biri sakin (cezzimli) olarak gelirse, sesi şiddetli bir şekilde titretmek suretiyle okunur.

Besmeledeki Yeri: “Ra” harfinden sonra “Kaf” (ق) harfi gelir: “…rrahmânir…” Buradaki “Kaf” (ق) harfi şeddelidir, yani aslında “nun” sakin ve “kaf”ın birleşmesinden oluşur (نْ + ق = قّ). Sakin olan ilk “kaf” (aslındaki “nun” değil, kalkale kuralı için şeddeli kaf’ın kendisi kuvvetli okunur) kalkale harflerinden olduğu için Kalkale ile okunur. Ses, boğazın ağzından hafifçe titretilerek ve kuvvetlendirilerek çıkarılır.

Medd-ı Tabii (Doğal Uzatma):

Kural: Bir harfin harekesi “üstün”, “esre” veya “ötre” olduktan sonra sebeb-i med (uzatma sebebi) denilen bir durum yoksa, o harf 1 elif miktarı (1-2 saniye) uzatılarak okunur.

Besmeledeki Yeri: Besmelede bu kurala uygun olarak uzatılan tüm hareki harfler (örneğin, “Bismi”deki “Ba”nın esresi, “Allah”taki “Lam”ın üstünü vb.) birer medd-ı tabiidir.

Medd-ı Muttasıl (Bitişik Uzatma):

Kural: Med harflerinden (ا , و , ي) biri, kelimenin sonunda sebeb-i med olan “hemze” (ء) ile aynı kelimede karşılaşırsa, 4 veya 5 elif miktarı (4-5 saniye) uzatılarak okunur.

Besmeledeki Yeri: “Rahmân” kelimesinde: “Rahmâni” değil, “Er-Rahmân“. Buradaki “elif” (ا) med harfi, aynı kelime içindeki “hemze”ye (ء) bitişik olduğu için Medd-ı Muttasıl kuralı gereği 4 veya 5 elif miktarı uzatılır. (“Rahim” kelimesindeki “ye” (ي) de med harfidir, ancak ardından aynı kelimede hemze gelmediği için orası sadece Medd-ı Tabii ile okunur).

Ra’nın Hükümleri (Ra Harfinin Kalın veya İnce Okunması):

Kural: “Ra” (ر) harfi, kalın (a, ı, u, o ünlüleri) veya ince (e, i, ü, ö ünlüleri) harflere göre kalın ya da ince okunur.

Besmeledeki Yeri: Besmeledeki iki “Ra” harfi de kalın okunur.

İlki: “Er-Rahmân” – Buradaki “ra”, üstün harekesi (“a” sesi) sebebiyle kalın okunur.

İkincisi: “Er-Rahîm” – Buradaki “ra” da yine üstün harekesi (“a” sesi) sebebiyle kalın okunur.

Lam-ı Tarif (Belirlilik Takısı Olan “Lam”ın Okunuşu):

Kural: “El-” takısındaki “Lam” (ل) harfi, Allah lafzından önce gelirse, okunmaz ve “Allah” lafzındaki “Lam” harfi kalın okunur. Buna “Lam-ı Celâle” denir.

Besmeledeki Yeri: “İsm” kelimesinden sonra gelen “Allah” lafzı: Buradaki “El-” takısındaki “Lam” okunmaz, doğrudan “Allah” lafzına geçilir ve “Allah”taki “Lam” harfi kalın bir şekilde telaffuz edilir.

İzhar (Açıkça Belli Etme):

Kural: “Nun” sakin (نْ) veya “tenvin” ( ٌ / ٍ / ً ) den sonra boğaz harflerinden (ء, ه, ع, ح, غ, خ) biri gelirse, “nun” sesi tam ve açık bir şekilde okunur, gizleme yapılmaz.

Besmeledeki Yeri: Besmelenin kendi içinde bu kural yoktur. Ancak, besmeleden sonraki ayete geçerken (örneğin, Fatiha Suresi’nde “Elhamdulillâhi…” derken) bu kural devreye girebilir.

Özetle:

Besmelede, başlı başına bir sure/işaret olmadan, düzgün okumak için uyulması zorunlu olan temel kurallar şunlardır:

İhfa (“Bismillâh” kısmında)

Kalkale (“…irrahmânir…” kısmında)

Medd-ı Muttasıl (“Er-Rahmân” kısmında)

Ra’nın Kalın Okunması (İki “Ra” harfinde de)

Lam-ı Celâle (“Allah” lafzında)

Bu kurallara uygun okunduğunda besmele hem doğru hem de Kur’an-ı Kerim’e yakışır bir güzellikte tilavet edilmiş olur.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Besmelenin tarihi
• 35 besmele ayeti
• Boy abdestinde niyet ve besmele
• Besmele çekmenin önemi nedir?
• Yemek yerken besmele çekme adabı
• Tümünü görüntüle.
• Besmelede kaç tecvit kuralı vardır
• Vakf nedir? Vakfetme Kuralları
• Tecvit nedir Tecvit hakkında bilgi
• Tecvid ne demektir kuralları nelerdir?
• Kur’an-ı kerim okuma biçimleri
• Tümünü görüntüle.
• Namazda Euzu Besmele çekmenin hükmü nedir?
• Tevbe suresinin Besmele ile başlamamasının hikmeti nedir?
• Besmele ile yapılan dilek duası
• Namazda euzu Besmele sesli okunur mu
• Her surede euzu Besmele çekmek
• Tümünü görüntüle.