Share
İdgamı mütecaniseyn ne demektir? Örnekler
Question
İDGAM-İ MÜTECANİSEYN
İdgâm-i mütecâniseyn ne demektir?
İdgâm-i mütecâniseyn, mahreçleri bir, sıfatları (sesleri) ayrı olan iki harfin idgâmı demektir. Yani çıkış yerleri aynı, sesleri ayrı olan iki harfin şeddeli okunmasına idgâm-i mütecâniseyn denir.
İdgâm-i mütecâniseyn ne zaman olur?
Mahreçleri bir, sıfatları (sedaları) ayrı olan iki harf yan yana geldiği zaman, sakin olan birinci ikinci harfde idgâm edilip şeddeli gibi okunduğu vakit (Tecvîd hükmü) idgâm-i mütecâniseyn olur.
İdgâm-i mütecâniseyn mahreçleri kaç tanedir?
Üç mahreçdir. Biri Tı, Te, Dal mahrecidir.
لَئِنْ بَسَطْتَ . اَحَطْتُ . فَرَّطْتُ . وَقَالَتْ طَائِفَةٌ . اَثْقَلَتْ دَعَوُاللهَ . مَاعَبَدْتُمْ
İkincisi: Zel, Se, Zı mahrecidir.
Örnek:
اِذْظَلَمُؤا . يَلْهَثْ ذَلِكَ : ذ ث ظ
Üçüncüsü: Ba, mim, mahrecidir.
يَابُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنَا ( ب م )
Târifi :
اِدْغَامُ مُتُجُانِسَيْنِ : مَااتَّحَدَا مَخْرَجًا وَاخْتَلَفَا صِفَةً
Üçüncü mahreçde Bânın mime uğraması şarttır. Mim bâya uğrarsa dudak ihfâsı olur.
Ferrattü, ehattü, lein-besatte kelimelerinin idgâmı nakıs idgâmdır. Bu kelimelerde sakin Tı harfi T harfine uğramıştır. Tı harfinin zatı gizlenmiş, ama sıfatı olan itbak bâkidir. Onun için buradaki idgâm, idgâm-i nakıstır.
Ve kâlettâifetün, eskaletde avullâh, mâ abedtüm, kad tebeyyene kelimelerinin idgâm’ı, idgâm-i tâmdır.


BENZER KONULAR:
- İdgamı meal gunne ne demektir? Örnekler
- İdgamı bila gunne ne demektir? Örnekler
- İdgamı misleyn ne demektir? Örnekler
- İdgamı mütecaniseyn ne demektir? Örnekler
- İdgamı mütekaribeyn ne demektir? Örnekler
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 2 )
İdğam-ı Mütecaniseyn Nedir
Aşağıda gruplar halinde verilen harfler birincisi cezimli, ikincisi harekeli olarak ayrı kelimelerde bir araya geldiklerinde idğâm-ı mütecâniseyn olur. Bu uygulamada birinci harf okunmaz, bunun yerine ikinci harf şeddeliymiş gibi okunur.
İdğam-ı Mütecaniseyn
Arapçada mahreçleri (çıkış yerleri) aynı, sıfatları (sesleri) farklı olan iki harfin yan yana gelmesi durumunda, ilk harf (sakin olan) ikinci harfe (harekeli olan) katılarak şeddeli okunmasına “idğam-ı mütecaniseyn” denir.
Örnekler:
لَئِنْ بَسَطْتَ: “ن” harfi “ب” harfine katılarak “leb besatte” şeklinde okunur.
اَحَطْتُ: “ح” harfi “ط” harfine katılarak “ahattu” şeklinde okunur.
فَرَّطْتُ: İkinci “ر” harfi birinci “ر” harfine katılarak “ferattu” şeklinde okunur.
وَقَالَتْ طَائِفَةٌ: “ت” harfi “ط” harfine katılarak “ve kalet taifetun” şeklinde okunur.
اَثْقَلَتْ دَعَوُاللهَ: “ت” harfi “د” harfine katılarak “eskalet da’vullahe” şeklinde okunur.
مَاعَبَدْتُمْ: “د” harfi “ت” harfine katılarak “ma’bebtum” şeklinde okunur.
İdğam-ı Mütecaniseyn’in Mahreçleri:
İdğam-ı mütecaniseyn’in üç mahreçten (çıkış yerinden) oluştuğu kabul edilir:
Tı, Te, Dal: Bu harfler dilin dişlerin hemen arkasına değmesiyle çıkar.
Lam, Ra: Bu harfler dilin damağa değmesiyle çıkar.
Mim, Be, Vav: Bu harfler dudakların birbirine değmesiyle çıkar.
Yukarıdaki örneklerde de görüldüğü gibi, idğam-ı mütecaniseyn’e tabi olan harfler bu üç mahreçten birine aittir.