İbadetlerde İhlas

Allah Teâlâ kâinatta ki hiçbir varlığı boşa yaratmamıştır. Canlı-cansız bütün mevcudatı bir sebep üzerine yaratmış ve bunları yaratılmışların en üstünü olan insanın hizmetine sunmuştur. Kendisine kulluk etmesi için yaratmış olduğu insanı “Ahsen-i Takvîm” olarak nitelemiş, dünyaya geliş gayesini unutanların ise “Esfel-i Sâfilîn”e çevirileceğini haber vermiştir.[i]            Alemlerin Rabbi insana sayısız nimet vermiş ve insandan kendisine kulluk etmesini istemiştir. “Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım”[ii] ayet-i celîlesi insanın yaratılış gayesini ortaya koymakta ve insanları ibadetle mükellef kılmaktadır.

İbadetlerin Allah (c.c) rızası için yapılıp yapılmadığını ve bir ameliyenin gerçekten ibadet vasfı kazanıp kazanmadığını belirleyen en önemli etken ise “ihlas”tır.

İhlâs, amelleri sırf Allah’ın rızasını kastederek işlemek ve onlar üzerine nefsânî gâyelerin gölgesini düşürmemektir. İhlâs yönünü sadece Allah’a dönerek, sadece O’ndan istemek, yalnız O’na güvenip, yalnız O’nu Rab tanımak ve dini Allah’a has kılmaktır. Beden için ruh ne ise, amel için ihlâs da o mesâbededir. İhlâssız amel, özden mahrum kuru bir yorgunluktan ibarettir. Böyle ameller kullar için çok büyük tehlike arz etmektedir. Bu tehlikeye Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle işaret etmektedir: “Ümmetim hakkında en çok korktuğum şey, Allâh’a şirk koşmaktır. Bu sözümle onların Ay’a, Güneş’e veya puta tapacaklarını kastetmiyorum. Fakat beni korkutan şey, Allâh’ın rızâsının dışındaki gâyeler için yapılacak ameller ve gizli şehvetlerdir (gösteriş duygularıdır).”[iii] Hadis-i Şerifte Hz. Peygamber (s.a.v)’in zikretmiş olduğu, insanı şirke düşürebilecek kadar tehlikeli husus “ihlas”ın zıddı olan “riya”dır. Riya amellerin insanların takdirini kazanabilmek amacıyla ifa edilmesidir. Cömert desinler diye verilen zekat, nefsine çok ağır geldiği halde insanların kınamasından korkarak kılınan namaz, “hacı” desinler diye yerine getirilen bir hac, Allah (c.c)’ın emrettiği ve hoşnut olacağı ibadetler olmasına rağmen, niyete riya karıştığı için insanı Allah (c.c)’tan çok şeytana yaklaştıracaktır. Halbuki ihlâslı kullara şeytanın zarar veremeyeceğini Rabbimiz şu şekilde haber vermektedir: “(İblis) dedi ki: Ey Rabbim! Andolsun ki, beni azdırmana karşılık ben de yeryüzünde onlara (günahları) süsleyeceğim ve onların hepsini mutlaka azdıracağım. Ancak onlardan ihlâslı kulların müstesna!”[iv]

Allah’a layıkıyla kul olmaya çalışan biz inananların en önemli ihtiyacı ihlâstır. İhlâsımızın olmazsa olmazı da halis niyettir. “Mü’minin niyeti amelinden hayırlıdır.” hadisinin sırrı bu noktada ortaya çıkmaktadır. Zira amellere riyanın karışması çok kolaydır. Riya Müslüman’ın kalbinde ki en tehlikeli bir hastalıktır. En güzel amelleri boşa çıkarıveren bir tuzaktır. Riyakârları bekleyen hazin sona işaret buyuran Efendimiz (s.a.v): Hüzün kuyusunun cehennemde bir vadi olduğunu, cehennemin o vadiden her gün yüz kere Allah’a sığındığını, bu kuyuya amellerinde riya yapanların gireceğini ifade etmiştir.[v]

Mü’min’e yakışan, Allah (c.c)’tan başkasının takdirini veyahut kınamasını umursamadan, amellerini yalnızca rıza-i ilâhîyi kazanabilmek için ifa etmektir.

[i]– Tîn, 95/4-5

[ii]– Zariyat, 51/56

[iii]– İbn-i Mâce, Zühd, 21

[iv]– Hicr, 15/39-40

[v]– Tirmizi, Zühd, 48

Benzer Konular:

• İbadetlerde İhlas Ve Önemi
• Ramazan ibadet ve ihlas ayıdır
• İbadetlerde ihlas nedir
• İbadetlerde huşu ve ihlas
• Kurbanın ibadeti ve önemi kısaca
• Tümünü görüntüle.