HUTBE

Hutbe ne demek? Hutbe ne zaman ve nasıl okunur şartları nelerdir

“Hutbe” sözlükte düzgün İfadelerle ve ikna amacıyla bir topluluğa karşı yapılan konuşma anlamına gelir. Terim olarak hutbe, dinen belirtilen bir şekil çerçevesin­de öğüt ve tebliğ unsurları içeren konuşma demektir. Hutbe irad eden kişiye “hatîb”, camide hutbe okunması için ayrılan yük­sekçe mekâna “minber” denir.

Cuma namazında hutbe okunması farz­dır. Hutbenin cuma namazının geçerlilik şartlarından olduğu hususunda fakihler fikirbirliği etmekle birlikte, bu hutbenin rükünleri (aslî unsurları) ve geçerlilik şartla­rı konusunda, yine bazı hususların sıhhat şartı veya sünnet olarak nitelendirilmesi konusunda mezhepler arasında görüş fark­lılıkları vardır.

Bayram namazlarında hutbe okunması sünnettir. Bu hutbenin özellikleri ve hü­kümleri de cuma hutbesinde olduğu gibi­dir. Ancak, bayram namazı hutbesi na­mazdan önce değil sonra okunur ve bu hutbeye cuma hutbesindekinden farklı olarak tekbir ile başlanması sünnet, hutbe arasında da tekbir getirilmesi mustehaptır.

Hacda fakihlerin çoğunluğuna göre üç yerde, Şâfiîler’e göre dört yerde hutbe okunması haccın aslî sünnetlerindendir.

Küsûf namazından sonra cuma hutbesi gibi hutbe okunması Şâfiîler’e göre menduptur. Mâlikîler’e göre hutbe şeklin­de olmaksızın öğüt verici bir konuşma yapmak menduptur. Hanefıler’e ve Hanbe-lîler’e göre küsûf namazından sonra hutbe okunmaz.

İstiska namazından (yağmur duasından) sonra bayram namazı hutbesi gibi hutbe okunması fakihlerin çoğunluğuna göre menduptur. Ebû Hanîfe’den nakledilen ve sağlam kabul edilen rivayete göre bu na­maz cemaatle kılınmaz ve hutbe de okun­maz.

Evlilik akdi esnasında -dua tarzında-hutbe okunması da müstehap sayılmıştır.

Hanefi mezhebine göre cuma namazı

Cuma namazı şafii mezhebine göre nasıl kılınır