Paylaş
Hangi çeşit uyku abdesti bozar?
Question
Araçta-otobüste uyumak abdesti bozar mı
Bazen insana gelen dalıverme hâli abdesti bozar mı?
otobüste uyumak abdesti bozar mı? anlık uyuklama abdesti bozar mı
CEVAP: İslâm fıkıh âlimleri “uyku” dendiği zaman anlaşılması mutad olan ağır uykunun namazı bozduğu hususunda görüş birliği halindedir. Çünkü insan döşeğinde bu şekilde uyuduğu zaman şuuru (bilinci) yoktur. Kişi, bu halde iken abdesti bozan bir yellenme olursa bunun farkında olmaz.
Bundan dolayıdır ki, abdestli iken uyuyan kimse abdest almayı gerektiren ibâdet, Kur’an okumak gibi bir durumda yeniden abdest al*malıdır.
Bununla beraber bir grup fakih hafif uykunun, uyuklamanın abdesti bozmadığı görüşündedir. Bu uykudan maksat, insanın otururken ya da ayakta iken aniden bastıran uykudur. Hz. Peygamber’in ashabı yatsı namazını beklerlerken başları önlerine düşer hafifçe uyuklarlardı. Vakit gelince namazlarını mevcut abdestleri ile kılarlar, yeniden abdest almazlardı (Bu durumla ilgili hadisler için bkz. Ebu Dâvud).
Fıkıhta abdesti bozan uyku, bir yere dayanarak uyumaktır. Çünkü insan, vücudunu bir yanı yere gelmek üzere yere koyunca bedendeki eklemler gevşer. Bir hadiste “Otururken uyuyana (yeniden) abdest gerekmez. Bir yere yaslanarak uyuyan ise abdest alsın” buyurulmuştur. Bundan dolayıdır ki, fıkıh âlimlerinin benimsediği görüş şudur: İnsan oturağını (mak’adım) kontrol edecek halde uyursa abdesti bozulmaz. Velev ki, uyku hâli bir süre (aynı hal üzere) devam etmiş olsun.
Abdullah b. Ömer’in bazen oturur vaziyette iken uyuyup, uyanınca abdest almadan namaz kıldığı rivayet edilmektedir.
Bazı fıkıhcılar ise bu konuda daha katı düşünmüşler ne şekilde ve ne kadar olursa olsun en hafif uykunun/uyuklamanın dahi abdesti bo*zacağını söylemişlerdir. Bu hususta bu kadar katı düşünmeye gerek yoktur.
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Uykudan anlaşılan şey,insanın yatağında rahat bir şekilde uzanarak uyumuş olduğu uykudur. Fıkıhta abdesti bozmuş olan uyku bir yere dayanarak uyumuş olmak gerekmektedir. Çünkü bu şekilde uyku uyunduğu zaman insanın kasları gevşemektedir. Fıkıh âlimlerinin bu konu hakkındaki görüşü; kişi arkasını yani makadını kontrol ederek uyuduğu takdirde abdesti bozulmamış olmaktadır.
İslam’da uyku abdesti bozan çeşitli durumlar bulunmaktadır. İşte bazıları:
Uykudan dolayı ciddi bir şekilde bayılmak veya bilinç kaybı yaşamak.
Uykuda idrar ya da dışkı çıkması.
Cinsel ilişki yaşamak.
Cünüp olarak uykuya dalmak veya cünüpken uyandıktan sonra uyumak.
Bu durumlar, uyku abdestini geçersiz kılabilir ve bir sonraki namaz için abdest almanızı gerektirebilir. Ancak, uyku sırasında sadece normal uyku hali yaşamak veya rüya görmek, uyku abdestini bozmaz.
Uyku, abdesti bozan durumlardan biridir, ama her çeşit uyku abdesti bozmaz. Kısaca şöyle özetleyebilirim:
Derin uyku: Oturur, yatar veya herhangi bir şekilde derin uyuyup kendinden geçen kişinin abdesti bozulur. Çünkü bu durumda, vücudundan gaz çıkıp çıkmadığını fark edemez.
Hafif uyku: Eğer biri uyanık gibi, sadece hafifçe gözlerini kapatmış ve çevresinin farkındaysa (mesela başı düşmeden oturur şekilde kısa kestiriyorsa), bu durumda abdesti bozulmuş sayılmaz.
Yatarken uyumak: Yatar pozisyonda uyumak (yan, sırt üstü veya yüzüstü) abdesti bozar, ister hafif ister derin uyku olsun.
Otururken uyumak: Eğer kişi oturur vaziyette uyur ama beli ve vücudu dikse ve düşmeden uyuyorsa, abdesti bozulmaz. Ancak vücudu gevşer, sağa sola kayarsa abdesti bozulur.
İslam alimlerinin çoğu böyle bir ayrım yapıyor. Tabii mezheplere göre küçük farklılıklar da var. İstersen onları da detaylı anlatabilirim.
İstersen hangi mezhebe göre özellikle öğrenmek istediğini sorabilir miyim?