HAVALE

S.1. Havale nedir ve ne zaman sahih olur?

C.1. Havale sözlükte, Nakletmek demektir. Bir şeyi bir yerden havale etmek, nakletmek demektir. Havale bu anlamdan alınmıştır, çünkü borçlu olduğun kişiyi başka birisine havale ettiğinde, onu kendi zimmetinden bir başka zimmete nakletmiş oluyorsun. Istilahta, Borcun bir zimmetten başka bir zimmete naklolunmasını gerektiren bir akittir. Borçları havale etmek caizdir. Havale ancak verecekli, alacaklı ve kendisine havale edilenin rızasıyla olur.

Havale tamamlandığında, havaleyi yapan borçlu borçtan kurtulur, alacaklı hakkı zayi olmadığı takdirde havale yapan borçludan bir şey istemez.

Ebu Hanife’ye göre, Tevaa (hakkın helak olması) iki şeyden birisidir.

Üzerine havale yapılan şahıs havaleyi ispat eden bir delil olmadığı için yemin ederek havaleyi inkâr etmesi. Iflâslı olarak ölmesi.

Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre, bu iki şekille beraber üçüncü bir şekli daha vardır. Bu da havaleyi kabul eden şahıs daha hayatta iken hâkim tarafından müflis ilan edilmiş olmasıdır.

Kendisine havale edilen, havaleyi kabul edip borcu ödedikten sonra havale yapandan ödediği miktarı isterse, havale eden de sende alacağım vardı ona karşılık sana havale ettim derse, sözü kabul edilmez ve borcun mislini ödemesi gerekir. Muhil, muhtal’a (havale edilene) bana alman için sana havale ettim, muhtal da sende olan alacağım karşılığında bana havale ettin derse, havale edenin sözü kabul edilir.

Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları