Paylaş
Hamd ve şükür ne demek? Hamd ve şükür ifadeleri
Question
Hamd ve şükür ne anlama gelmektedir?

Hamd ve şükür nedir? sorusuna cevaplar
Sözlükte, “iyilik, güzellik, üstünlükle nitelendirme ve övme’ anlamlarına gelen hamd, dini bir terim olarak ‘sevgi ve yüceltme ile Allah’a yönelen övgü ve şükür’ olarak tanımlanmıştır .
Şükür ise sözlükte, ‘yapılan iyiliği bilmek, iyilik edeni iyiliği ile övmek, minnet duymak’ anlamlarına gelirken; dînî bir kavram olarak ‘Allah’tan veya insanlardan gelen nimet ve iyilikten dolayı söz ve fiille teşekkür etme, Allah’ın emri ve yasaklarını uygulayarak, nimetin gerekliliğini yapma’ olarak tarif edilmiştir .
Hem şükrün hem de hamdın zıddı, küfür ya da nankörlüktür. Bu anlamda hamd ile şükür aynı manadaymış gibi görünmektedir. Ancak birbirlerine yakın manalar taşımakla birlikte; hamdin kapsamının daha geniş olduğu bilinmektedir.
Nitekim bir kimse, hem yaptığı iyiliklerle hem de güzel sıfatlarıyla övülür; şükür ise sadece iyiliklere karşı gösterilen minnettarlıktır . Bundan dolayı Allah (cc), mutlak manada iyi olması, iyiliklerin sahibi olması ve iyiyi sevmesi nedeniyle hamd edilmeye layıktır.
Şükür kavramının insanlar için de teşekkür kelimesi ile kullanılıyor olması, iyilik yapanın yaptığı iyilikten dolayı vurgulanması anlamını taşımaktadır. O kişi, iyilik yapmamış olsaydı, biz onun hakkında “bu insan kendi içinde mutlaka iyidir, öyleyse bize iyilik yapmadan ona şükredelim” demeyiz, ne zaman o insan bize bir iyilik yapar; biz o zaman teşekkür ederiz. Hamd ile şükür arasındaki en belirgin fark budur.
Kur’ân-ı Kerîm’de sadece Allah için kullanılan hamd kavramı, kendisine hamd edilen Rab manasını vurgulamak amacıyla kullanılmıştır . Şükür ise, yine kulun nimetler karşısında gösterdiği minnet olarak belirlenmiştir ; ancak bilinmelidir ki; şükür, teşekkür mahiyeti ile kullara da sunulabilir.
Her ne kadar aralarında sunuldukları mercî açısından farklılıklar bulunabiliyor olsa da, içlerinde zikri, duayı ve medhetmeyi barındırmaları açısından hamd ile şükür aynı konumda değerlendirilmelidirler. Çünkü her ikisi de, tıpkı besmele gibi, tevbe gibi müslümanın hayatında önemli yer tutmaktadırlar. Beş vakit namazın kılınması esnasında günde kırk defa okunan Fatiha süresi, hamd ile başlamakta, namazda okunan Sübhâneke duasında, rukûdan kalkınca söylenen رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ ifadesinde, oturuş esnasında okunan Tahiyyat duasının ilk cümlelerinde, Salli ve Bârik dualarında, Kunut dualarında, namaz sonrasında çekilen tesbihâtta ve okunan kelime-i tevhidlerde, bayramlarda getirilen teşrik tekbirlerinde; şükür, hamd ile ifade edilmiştir. Bu ve bunun gibi örneklere bakılarak denilebilir ki, hamd ve şükür kulun hayatının her alanına yayılmalıdır ki, Allah’ın nimeti artsın ve o kul, Allah’ın şiddetli azabından korunmuş olsun .
Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav)’in ifadesiyle, hamd ile veya besmele ile başlamayan her önemli işin, hayırsız ve bereketsiz olacağı açıktır . Bu hadis-i şeriften hareketle, müslümanın her işine başlarken mutlaka besmele çekmesi ve hemen ardından hamd etmesi, şükretmesi zorunlu olarak gerekmektedir. Aksi halde burada bereketsizlik hâsıl olacak ve besmele çekmeyen, hamd ve şükretmeyen kul kaybetmiş olacaktır.
İslam Ahlâk ilminin belirlediği esaslara bakıldığı zaman, kulun şükretmesi şartıyla Allah’ın şükrü kabul edeceği; ya da kul hamd etmedikçe Allah’ın o kişinin hamdını kabul etmeyeceği belirtilmiştir. Bu anlamda “Aza şükretmeyen, çoğa da şükretmez” mealindeki hadis, şükür ve hamd kavramının kullarda meleke haline gelmesi gerektiğini de vurgulamaktadır.
Hutbemi bir hadis-i şerif meali ile bitirmek istiyorum, Peygamber Efendimiz (sav) buyuruyorlar ki: “Allah’a şükretmeyen, insanlara teşekkür etmez; insanlara teşekkür etmeyen de, Allah’a şükretmez”
“Hamd ve şükür nerelerde ve ne zaman kullanılır” sorusuna farklı bir cevap diğer konumuzda
BENZER KONULAR:
- Hamd Ve Şükür
- Hamd ve şükür kavramları
- Hamd ve şükür ne demek? Hamd ve şükür ifadeleri
- Hamd ve şükür nerelerde ve ne zaman kullanılır
- Şükür ile Hamd arasındaki ilişki nedir
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 2 )
İnsan şöyle bir düşünmeli; her an Rabbimiz (cc)’un sayısız nimet ve ikramlarına kavuşmaktayız. Öyle ikramı bol, merhameti geniş olan yaratıcısının tükenmeyen ikramlarına karşı teşekkürde bulunmamız gerekmez mi? Allah’ın bütün nimetlerine şükretmemiz gerekir. Çünkü şükür; nimetin elden çıkmasını önler, nimetin artmasına vesile olur. Fakat insanoğlu genellikle nankördür. Verilen nimetlerin kıymetini ancak elinden gittiği zaman anlamaktadır. Oysa insan nimete kavuştuğu zaman, o nimeti verene yani Rabb’ine şükretmesi gerekmektedir.
Hamd ve şükür, İslamî terminolojide Allah’a yönelik övgü ve teşekkür ifadeleridir, ancak anlam ve kullanım açısından bazı farklar taşırlar:
1. Hamd Ne Demek?
Hamd, Allah’ı O’na ait güzel sıfatlarla övmek, yüceltmek demektir. Hem kalple, hem dille, hem de fiille yapılabilir. Hamd, Allah’ın zatı, sıfatları ve fiilleri sebebiyle O’nu övgüyle anmayı ifade eder.
🔹 Özellikleri:
Sadece Allah’a mahsustur.
Olumlu veya olumsuz her durumda yapılabilir.
Allah’ın mutlak kemalini (mükemmelliğini) ifade eder.
🔹 Kur’an’dan Örnek:
“Elhamdü lillahi rabbil alemin”
(Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.) – [Fatiha Suresi, 1. ayet]
2. Şükür Ne Demek?
Şükür, Allah’ın verdiği nimetlere karşı teşekkür etmek ve minnettarlık göstermektir. Şükür, sadece dille değil; kalple, dille ve bedenle (fiille) yapılır.
🔹 Özellikleri:
Allah’ın nimetlerine karşı duyulan minnettarlığı ifade eder.
Hem Allah’a hem insanlara karşı yapılabilir (örneğin bir iyilik karşısında teşekkür etmek de şükürdür).
Belirli bir nimete karşılık olur.
🔹 Kur’an’dan Örnek:
“Eğer şükrederseniz, elbette size (nimetimi) artırırım.” – [İbrahim Suresi, 7. ayet]
Kısa Karşılaştırma:
Özellik Hamd Şükür
Kime yapılır? Sadece Allah’a Allah’a ve insanlara
Neye karşı yapılır? Zat, sıfat, fiil Verilen nimet
Durum Her durumda Genellikle nimete karşı
Dil – Kalp – Fiil Üçüyle de yapılır Üçüyle de yapılır
Hamd ve Şükür İfadeleri:
🔹 Hamd ifadeleri:
Elhamdülillah – Tüm hamd Allah’a aittir.
Sübhânallâh ve bihamdihî – Allah’ı tesbih eder, O’na hamd ederim.
Elhamdülillâhi alâ kulli hâl – Her hâlükârda Allah’a hamd olsun.
🔹 Şükür ifadeleri:
Şükürler olsun Allah’a.
Allah’a hamd olsun, bana bu nimeti verdi.
Ya Rabbi, Sana şükürler olsun.
İstersen bu kavramlarla ilgili kısa bir dua örneği veya anlamlı bir yazı da oluşturabilirim.