Haber ve İnşa Ne Demek? Kısa bilgi

Belagat ilminin iki kavramıdır. Söz, ya haberdir ya da inşa. Haber, sözü söyleyen için “sözünde doğrudur” veya “yalancıdır” denmeye elverişli söze; inşâ ise, sözü söyleyen için “sözünde doğrudur” veya “yalancıdır” denmeye elverişli olmayan söze denir.

Haber: 1- İbtidaiyye olur. Muhatabın zihni cümlenin içerdiği hükümden hâlidir. Bu haberde te’kit edatı olmaz. İhlas sûresinin ikinci âyeti gibi: “Allâh samettir”. 2- Talebiyye olur. Muhatabın zihni, hüküm konusunda mütereddittir. Haber “inne” “enne” vb. tekit edatı ile kullanılır. İsrâ sûresinin dokuzuncu âyeti gibi: “Muhakkak bu Kur’ân insanları en doğru yola iletir…”. 3- İnkâriyye olur. Muhatap hükmü inkâr etmektedir. Haber iki te’kit edatı ile ifade edilir. Âl-i İmrân sûresi 186. âyeti gibi: “And olsun ki, elbette mallarınız ve canlarınız konusunda sınanacaksınız…”.

İnşâ, talebî ve gayri talebî olur. Talebî ise; emir, nehiy, temennî, tereccî, nidâ, dua ve istifhâm kısımlarına; gayri talebî ise; teaccüp, medh, zem, kasem ve reca kısımlarına ayrılır. Haber cümlesi; emir, nehiy, dua ve teaccup ve nefî olabilir.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü

BENZER KONULAR:

• Haberci rüya
• Babadan Habersiz para almak günah mıdır?
• Habersiz komisyon
• Gelecekten Haber verip Şirk koşmak
• Habersiz Alınan Para ve Vesvese
• Tümünü görüntüle.