Paylaş
Gıybet, İftira Ve Yalan
Question
Gıybet, İftira Ve Yalan Haramdır
Yüce Dinimiz İslam, sosyal ilişkilere, ahlaki davranışlara, kişilik haklarının korunmasına güven, huzur ve barış ortamını yok edecek,kavga,tartışma ve dargınlıklara sebep olan davranışlardan kaçınılmasına büyük önem vermiştir.Bu sebeple sosyal ilişkileri zedeleyen,temel hakları ihlal eden ve ahlaki zafiyete sebebiyet veren gıybet,iftira,yalan ve benzer söz ve davranışları yasaklamıştır.
Gıybet; bir insanı gıyabında eleştirmek ve hoşlanmayacağı sözler söylemektir. Halk arasında buna “dedi-kodu” da denir.Gözün şaşılığı,saçların döküklüğü,uzun ve kısa boylu,siyah veya sarı renkte olmak gibi nitelikler hakkında alaylı bir şekilde bahsedilmesi,gıybet olur.Peygamberimiz (s.a.v.)ashabına “Gıybet nedir bilir misiniz?” diye sormuş sahabe Allah ve Resulü daha iyi bilir2cevabını vermişler,bunun üzerine Peygamberimiz(s.a.v.);”Kardeşini onun hoşlanmayacağı bir nitelik ile anmandır.”Kardeşimde dediğim nitelik varsa, ne buyurursun?denilmesi üzerine;eğer dediğin sıfat kardeşinde varsa işte o zaman gıybet olur,yoksa ona iftira atmış olursun”(1) buyurmuştur. Peygamberimiz bu sözüyle bize gıybetin uygun olmayan bir davranış olduğunu bildirmektedir. Yüce Allah da Kur’anda gıybeti şu ayeti kerime ile kesin olarak yasaklamıştır. “Ey iman edenler! Zannın bir çoğundan sakının; çünkü zannın bir kısmı günahtır. Müslümanların ayıp ve kusurlarını araştırmayın; bir kısmınız bir kısmınızı arkasında hoşlanmayacağı sözle çekiştirmesin. Hiç sizden biriniz ölü kardeşinizin etini yemek ister mi? Bundan tiksindiniz değil mi? O halde Allah ‘dan korkun. Muhakkak ki Allah tevbeleri çok kabul eden, çok merhametlidir”. (2)
Bir kimsenin işlemediği bir suçu yapmış gibi anlatmak, onda bulunmayan bir kötülüğü varmış gibi göstermek iftiradır. Özellikle ahlaklı erkek ve kadınlar hakkında namuslarıyla ilgili konularda iftirada bulunmak büyük günahtır. Peygamberimiz(s.a.v.) “Helak edici yedi büyük günahtan sakının” buyurmuş; büyük günahlar arasında iffetli ve namuslu kadınlara iftirada bulunmayı da saymıştır.(3) Bu konuda yüce Allah şöyle buyurmaktadır:”Mü’min erkek ve kadınlara yapmadıkları bir şeyden dolayı eziyet edenler,şüphesiz iftira ve apaçık bir günah yüklenmiştir. (4)
Yalan ,gerçek dışı ve aslı olmayan söz söylemektir.Yalan, İslam’ın şiddetle yasak kıldığı ve büyük günah saydığı davranışlardan biridir.Yalan söylemek münafıklığın alametidir.Peygamberimiz(s.a.v.);”Münafıklığın alameti üçtür.Konuştuğu zaman yalan söyler,vaat ettiği zaman döner sözünü tutmaz,bir şey emanet edildiğinde ona hainlik eder.”(5) Yalancılık çok kötü bir huydur.Yüce Allah Kur’an da; “Yalan sözden kaçının” (6) buyurur.
Dinimiz, ortaya koyduğu düsturlar ile aile ve toplum hayatının güvenli ve huzurlu olmasını, fertlerin dindar ve ahlaklı olmasını hedefler. Gıybet, iftira ve yalan; aile ve toplumun huzurunu bozan davranışlardır. Bu sebeple yüce Rabbimiz ve Peygamberimiz tarafından yasaklanmıştır. Bu davranışlar, tövbe etmeyi gerektiren büyük günahlardan sayılmıştır. Bu itibarla Müslüman bu tür davranışlardan uzak durmak zorundadır.
(1) Müslim,Ebu Davut
(2) Hucurat 12
(3) Müslim
(4) Ahzap 58
(5) Tirmizi Hacc 30
BENZER KONULAR:
Answers ( 4 )
Küçük yaşta iftira atma
Merhabalar. Ben çocukken akrabama bir iftirada bulundum. Ağzımdan ”bu yaptı” demesem bile benim yaptığım bir şey için onu suçladılar, hayır ben yaptım diyemedim. O zamanlar eğlendiğim çocukça bir oyundu, sonra söylemeye korktum. Ailesi ile arası bozuldu. Şimdi büyüdüm, üzerinden yıllar geçti ama hala itiraf edemiyorum. Ailemin tepkisinden çok korkuyorum. İsteyerek bilerek yaptığım bir şey değildi ama oldu. İftira mı oluyor bu ve günahı nedir? Lütfen cevap bekliyorum.
Dinen bir Müslüman’ın mükellef yani sorumlu sayılabilmesi için ergenlik dönemine girmesi gerekmektedir. Küçük yaşta da olsa bir başkasının hakkına girmiş oluyorsunuz bu durumda. Her ne kadar bu durum günah yazılmamış olsa bile, sizin bu durumu açıklamanız gerekmektedir. Çünkü yapmış olduğunuz bu davranış ile karşı taradı zor durumda bırakmış oldunuz.
Yalan
Biriyle konusurken herkes birbirine nasılsın der.Şimdi bir sitede Derdine deva olabileceğimiz kimseye nasılsın demeliyiz veya dua etmesini sağlamak gayesiyle söylersek, riya olmaz.
Şimdi o zaman nasılsın dediğimizde karşi taraf iyidir veya kötü de olsa yardim etme gibi gayemiz olmayacaksa söylemek günah öyle mi? Bizde herkes aliskanlik olduğu icin söylüyor.O zaman çoğu insan riyaci günaha giriyor demeliyiz galiba.???
Laf icabı da olsa nasılsın demek günah değildir
Evet, İslam’da gıybet, iftira ve yalan haram olarak kabul edilir ve bunlar ciddi manevi zararlara yol açar. Bu üç kavramın her biri farklı anlamlar taşır, ancak tümü başkalarının onurlarını zedelemeye yönelik eylemler olarak görülür.
1. Gıybet (Arkadan Konuşma):
Gıybet, bir kişinin arkasından o kişiye ait kötü veya olumsuz bir şeyi konuşmak anlamına gelir. Bu konuşmanın doğru olması fark etmez, çünkü kişinin arkada yapılan konuşmalardan haberi yoktur. Gıybet, kişinin onurunu zedeleyebileceği için haramdır.
Kur’an’da gıybetle ilgili bir ayet:
“Birbirinizin gıybetini yapmayın. Biriniz ölü kardeşinin etini yemeyi ister mi? İşte bu, size çok çirkin gelir. Allah’tan korkun.” (Hucurat, 49/12)
2. İftira (Yalan Söyleme):
İftira, bir kişiye, bilerek ve kasıtlı olarak yalan bir suçlama yapmaktır. Kişinin suçsuz olduğu bir durumu ona isnat etmek iftira olarak kabul edilir. İftira, sadece başkasının onurunu zedelemekle kalmaz, aynı zamanda toplumu da huzursuz eder.
Kur’an’da iftirayla ilgili bir ayet:
“Bir mümin, başka bir mümini iftiraya uğratmamalıdır. Eğer bir kimse iftira eder ve yalan söylerse, o kimse dünya ve ahirette büyük bir azapla karşılaşacaktır.” (Nur, 24/15)
3. Yalan:
Yalan söylemek, gerçeği kasıtlı olarak çarpıtmak veya saklamaktır. Yalan, kişiyle ilgili doğru olmayan bir şey söylemek ya da bir durumu farklı şekilde göstermek anlamına gelir. Yalan, İslam’da büyük bir günah olarak kabul edilir ve kişiyi imanla bağdaştırmaz.
Hadis-i Şerif:
“Yalan, her türlü kötülük ve günahın kapısını aralar.” (Buhârî, Edeb 62)
Bu üç eylem de insan ilişkilerine zarar verir ve toplumda güvenin, huzurun bozulmasına yol açar. İslam, insanlar arasında dürüstlüğü ve güveni pekiştirmeyi, kötü konuşmalar ve yalanlardan uzak durmayı öğütler.
Gıybet, iftira ve yalanın olumsuz etkileri, sadece bireyi değil, aynı zamanda toplumu da olumsuz şekilde etkiler. Bu yüzden Müslümanların bu tür davranışlardan kaçınması gerektiği vurgulanmıştır.