Paylaş
Fıtrat nedir? insan fıtratının özellikleri
Question
ÖZE DÖNÜŞ-FITRAT
insan fıtratı nedir? Dünyaya gelen her insan fıtrat üzere doğar ne demek kısaca
Allah (c.c.) İnsanı saygın ve mükerrem bir varlık olarak diğer varlıklardan üstün kılmış ve insanı yeryüzünde kendi halifesi olarak tayin etmiştir. İnsandan da kendini tanımasını ve yaratılışına uygun bir hayat yaşamasını istemiştir.
Bu imtihan dünyasında kulluk için yaratılan insana yüce Allah şöyle emretmektedir: “Hakka yönelen bir kimse olarak yüzünü dine çevir. Allah’ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata sımsıkı tutun. Allah’ın yaratmasında hiçbir değiştirme yoktur. İşte bu dosdoğru dindir. Fakat insanların çoğu bilmezler.”1 Bu ayetten anlaşılacağı gibi Allah (c.c.) insanı kendisinin varlığına ve birliğine inanmaya hazır ve dine muhtaç bir şekilde yaratmıştır.
İnsan Allah’ı tanır, O’na inanır ve göndermiş olduğu dine uygun bir hayat yaşarsa o zaman yaratılışına uygun hareket etmiş olur. Yaşamında uyumlu, kendisiyle barışık, düzenli ve huzurlu bir hayat ancak fıtrata uygunlukla mümkündür.
Peygamber efendimiz (s.a.v.)’in : “Her doğan fıtrat üzere doğar. Sonra anne-babası onu ya Yahudi, ya Hıristiyan ya da Mecusi yapar.”2 hadisinde belirtildiği gibi insan, İslam üzere doğar, sonra anne-babası hangi din üzere ise onu o dine yönlendirir.
Fıtrat, yaratılışın ilk halini, aslı ve bozulmamışlığı ifade eder. Tertemiz olan bu yaratılışı muhafaza etmek, dinimize bağlılıkla mümkün olur. İnsan dinden uzaklaşarak aslını ve yaratılışını bozmamalı ve değiştirmemelidir. Dinimiz İslam’a göre bu zulümdür ve yasaklanmıştır. Kur’an-ı Kerimde : “Kendi nefsinin arzusunu kendisine ilah edineni gördün mü? Ona sen mi vekil olacaksın?”3 buyrularak Allah’tan başka ilahlar edinen ve Allah’ın dininden başka yöne yönelenlerin sapıklık içinde oldukları belirtilmiştir.
İnsan, hem ruhî hem de fizikî yönü olan bir varlıktır. Yüce Allah (c.c.) toprak ve su karışımı ile şekillendirdiği insan bedenine kendi ruhundan üfleyerek can vermiştir. İnsan, kâinatın bir özü ve özetidir. İnsan vücudunda ve karakterinde, âlemdeki bütün varlıklar temsil edilmiştir.
Bütün bu özellikleri ve üstünlükleri sebebiyle insan yeryüzünde “Allah’ın halifesi” durumundadır. Bu yüce ve ağır sorumluluğu yerine getirebilmesi için özüne dönmesi, fıtratının gereği olarak, Allah’ın emir ve yasaklarına uygun hareket etmesi ve çalışması gerekmektedir.
—————————————
- Rûm, 30
- Buhâri, Cenaiz, 79
- Furkân, 43
BENZER KONULAR:
- 5 şey fıtrattandır hadisi arapça
- On şey fıtrattandır hadisi arapça
- “Her doğan islam fıtratı üzere doğar…‘’ (Buhârî, Cenâiz, 92.) Yukarıdaki hadisi okuyarak yaradılış ve ahlak açısından düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
- Estetik Ameliyat Yaptırmak fıtratı Bozmak mıdır?
- fıtrat nedir? insan fıtratının özellikleri
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 3 )
İslam, hayatın bir imtihan olduğunu belirtir. Bu imtihanda başarı, söz, fiil ve davranışlarımızın fıtrata ve yaratılışın amacına ne kadar uygun olup olmadığına bağlıdır. Her günah, fıtrata zarar verir. Tövbe ise, fıtrata dönüşü ve buluşmayı ifade eder
“Fıtrat” kelimesi, Arapça kökenli bir terim olup, İslam dini ve genel olarak İslam felsefesinde önemli bir kavramdır. Fıtrat, Allah tarafından yaratılan her şeyin doğal durumu, özü ve yapısı anlamına gelir. İnsan fıtratı da, insanın doğuştan sahip olduğu özellikler ve yaratılışta gelen içsel eğilimlerin toplamı olarak ifade edilir.
İnsan fıtratının özellikleri şunlardır:
İlahi Varlıkla İlişki: İnsan fıtratı, insanın yaratıcısı olan Allah’a olan doğal bir ilişki ve içgüdüsel bir inanç içerir. İnsanlar içlerinde doğuştan bir ilahi varlığa olan özlem ve arayışla gelirler.
İyi ve Kötüyü Ayırt Etme Yeteneği: İnsan fıtratı, insanlara iyiyi ve kötüyü ayırt etme yeteneği verir. İnsanlar doğuştan ahlaki bir bilinçle gelirler ve doğru ve yanlış arasında bir seçim yapma gücüne sahiptirler.
İçsel Adalet Arayışı: İnsan fıtratı, adalet ve eşitlik arayışı içerir. İnsanlar doğuştan adil olma arzusu ve diğer insanlarla eşitlik içinde yaşama isteğiyle gelirler.
Merhamet ve İyilik: İnsan fıtratı, merhametli ve iyiliksever olma eğilimini içerir. İnsanlar doğuştan başkalarına yardım etme ve sevgi gösterme içgüdüsüyle gelirler.
İlgi ve Araştırma: İnsan fıtratı, öğrenme ve keşfetme arzusu taşır. İnsanlar doğuştan çevrelerini keşfetmek ve dünyayı anlamak için içsel bir çaba hissederler.
Sorumluluk Bilinci: İnsan fıtratı, sorumluluk duygusunu içerir. İnsanlar doğuştan yaptıkları eylemlerden ve kararlarından sorumlu olduklarının bilincindedirler.
İslam inancına göre, insan fıtratı temel olarak iyilik, merhamet ve doğruluk gibi olumlu özelliklerle donatılmıştır. Ancak, insanlar zamanla çeşitli etkenlerle bu fıtratlarını değiştirebilirler. Bu nedenle İslam, insanların doğru yolu takip etmeleri ve içlerindeki fıtratın özünü korumaları için Allah’a yönelmelerini ve doğru yolu bulmalarını öğütler. İnsanın içindeki fıtratı tanıma ve ona uygun bir yaşam sürme, kişinin ruhsal ve manevi gelişimi açısından önemlidir.
Fıtrat, kelime olarak doğa, yapı, özgün yaratılış veya ilk hal anlamına gelir. İslam’a göre fıtrat, bir insanın doğuştan sahip olduğu doğal özellikler ve içsel eğilimlerdir. İnsan, yaratılış itibariyle iyi ve doğruya yönelme kapasitesine sahip olarak yaratılmıştır. Fıtrat, insanın içsel yapısının temelini oluşturur ve onun doğal eğilimlerini, değer yargılarını belirler.
Fıtrat Nedir?
İslam’a göre, her insanın fıtratı, Allah tarafından saf ve temiz bir şekilde yaratılmıştır. Fıtrat, insanın doğuştan sahip olduğu, doğruyu ve yanlışı ayırt edebilme yeteneği, iyiye ve güzele yönelme eğilimidir. İnsan, yaratılış itibariyle Allah’a inanma ve iyiye yönelme eğilimindedir. İslam’a göre fıtrat, insanın manevi ve ahlaki değerlerini de şekillendiren bir özelliktir.
İslam’da Fıtratın Anlamı
İslam, insanın doğal yapısının bozulmadan saf bir şekilde korunmasını savunur. Fıtrat, kişinin ilk hali veya doğal hali olduğu için, insanın doğduğunda sahip olduğu temel özelliklerdir. İnsan fıtratı, Allah’a inanma, doğruyu yapma ve ahlaki değerlere sahip olma eğilimleriyle şekillenir.
Kuran: “Allah’ın yaratışına uygun olarak insanları fıtrat üzerinde yarattı. İşte Allah’ın yaratmasında bir değişiklik yoktur. İşte doğru din budur.” (Rum, 30/30)
Bu ayet, insanların Allah’a olan doğal eğilimlerini ve fıtratlarını yansıtır. İnsanlar, başlangıçta Allah’ın tekliğine inanacak şekilde yaratılmışlardır.
Hadis: “Her doğan çocuk, fıtratı üzerine doğar. Sonra onu anne-babası ya Hristiyan, ya Yahudi, ya da Mecusi yapar.” (Sahih Buhari)
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), insanın doğal halinin saf ve temiz olduğunu ifade ederken, çevrenin ve yetiştirilme tarzının insanın kişiliğini şekillendirdiğini belirtmiştir.
İnsan Fıtratının Özellikleri
İnsan fıtratının, doğal ve içsel özelliklerinden bazıları şunlardır:
1. Allah’a İnanma Eğilimi
İslam’a göre insan, doğuştan Allah’a iman etme eğilimindedir. Her insanın içinde, yaratıcıyı tanıma ve ona inanma duygusu vardır. Bu, fıtratın en belirgin özelliğidir. İnsan, zamanla çevresinden aldığı etkilerle bu eğilimi farklı şekillerde ifade edebilir.
Kuran: “İnsanlar, kendilerine bir elçi göndermedikçe azaba uğratılmayacaklardır.” (İsra, 17/15)
İslam’a göre insanın doğasında Allah’a inanma ve O’na yönelme eğilimi vardır. Bu, insanın fıtratındaki temel özelliklerden biridir.
2. İyilik ve Doğruluğa Yönelme
İnsan, fıtrat itibarıyla iyi olanı, doğru olanı yapmaya eğilimlidir. Ahlaki değerler, insanın doğasında vardır ve doğruyu, yanlıştan ayırt edebilme yeteneğiyle doğar. İnsan, doğru ve iyi olma konusunda içsel bir dürtüye sahiptir.
Hadis: “İyi davranmak, insanın doğasında vardır.” (Sahih Müslim)
İnsan, doğuştan ahlaki değerlere eğilimlidir ve doğal olarak iyiyi ve güzel olanı tercih etme eğilimindedir.
3. Özgür İrade ve Seçim
Fıtrat, insanın özgür iradesine sahip olması ve seçim yapabilme yeteneğiyle de ilgilidir. İnsan, nefsine uygun olanı seçme kapasitesine sahiptir ve bu, iyi ve kötü arasında seçim yapabilme özgürlüğüne sahip olmasını sağlar.
Kuran: “Ve (Allah) insanın karşısına doğruyu ve yanlışı koydu.” (Şems, 91/8)
İslam, insanın doğru ve yanlış arasında seçim yapma yeteneğine sahip olduğunu kabul eder. İnsan fıtratı, iyi ve kötü arasındaki seçimleri yapabilme kapasitesine sahiptir.
4. Merhamet ve Yardımlaşma
Fıtrat, insanın başkalarına karşı merhametli ve yardımsever olma eğiliminde olduğunu gösterir. İnsan, başkalarının acılarına duyarlı olma ve yardım etme doğal eğilimindedir.
Kuran: “İnsanlar birbirine yardımcı olmalı, iyilikte yarışmalıdır.” (Al-Maide, 5/2)
Yardımlaşmak ve merhamet göstermek, insanın doğasında vardır. Fıtrat, insanları başkalarına karşı şefkatli ve yardımsever olmaya yönlendirir.
5. Adalet Arayışı
İnsan fıtratı, adalet arayışında olan bir yapıdadır. İnsan, doğuştan adaleti ve eşitliği savunmaya eğilimlidir. Haksızlık ve zulüm, insanın doğasına aykırıdır ve insan bu tür durumlara karşı duyarlıdır.
Kuran: “Şüphesiz Allah, adaleti ve iyiliği emreder.” (Nahl, 16/90)
İnsan, fıtraten adaleti takdir eder ve zulme karşı bir direniş hisseder. Adalet, insanın doğasında yer alan önemli bir özelliktir.
6. Hakkaniyete ve Dürüstlüğe Yönelme
Fıtrat, insanın doğruluktan ve dürüstlükten yana olma eğilimidir. İnsan doğasında doğruyu söyleme ve yalan söylememe eğilimi vardır. Bu, onun içsel yapısının önemli bir parçasıdır.
Kuran: “Doğruyu söyleyin, doğruyu yapın; yalan söylemek ise kötülükten başka bir şey değildir.” (Ahzab, 33/70)
Fıtrat, insanı doğruya yönlendirir, çünkü insan, dürüstlük ve hakkaniyet gibi erdemlere eğilimlidir.
7. Toplumsal Bağlar ve Aileye Eğilim
İnsan, doğuştan toplum içinde yaşamak ve aile kurmak üzere yaratılmıştır. İnsan, diğer insanlarla sağlıklı ilişkiler kurma, paylaşma ve dayanışma eğilimindedir. Bu, insanın fıtratında bulunan toplumsal bir özelliktir.
Hadis: “İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır.” (Sahih Buhari)
İnsanlar, doğuştan toplumsal varlıklardır ve diğer insanlarla ilişkilerini sağlıklı şekilde sürdürmeye yönelirler.
Fıtratın Bozulması ve Çevrenin Etkisi
İslam’a göre fıtrat, doğuştan saf ve temizdir, ancak çevre, eğitim ve toplumsal faktörler, insanın bu fıtratını değiştirebilir. İnsan, doğru bir eğitim ve çevreyle fıtratını koruyarak daha sağlıklı bir kişilik geliştirebilir. Ancak olumsuz çevresel etkiler insanın fıtratını bozabilir, yanlış inançlar, kötü alışkanlıklar ve olumsuz toplum baskıları, bireyin doğal eğilimlerini değiştirebilir.
Sonuç
İslam’da fıtrat, insanın doğal ve temiz yaratılışını ifade eder. İnsan, doğuştan Allah’a inanma, iyilik yapma, adalet arayışı gibi değerlerle yaratılmıştır. Bu içsel özellikler, insanı doğruya yönlendirir ve onu ahlaki erdemlere teşvik eder. Fıtrat, insanın en doğal ve saf haliyle, doğru olanı yapma ve Allah’a yönelme eğilim