Ehliyetin Mükteseb arızalardan sarhoşluk maddesinin örnekleri

Hukuki İslamiye ve Islahatı Fıkhiyye Kamusu-Cilt 1 » 2.Bölüm » 5.Kısım
Ehliyete ait semavî ve mükteseb arızalar :

Sekr = sarhoşluk; dimağın mütesaıd buharlardan dolması sebeb ile vücuda gelen gafilâne bir sürür, bir neşveden ibarettir.

Sekr hali, ya mubah bir tarik ile veya haram, bir tarik ile vücude ge­lir, buna göre hükmü de değişir. Şöyle ki:

Mubah yolile olan sekr = sarhoşluk, tasarrufatın sıhhatine mani olur, Sekran = sarhoş hakkında cezayı müstelzira olmaz. Meselâ : bir ilâç veya bir bal yemekten veya bir ikraha mebnî şarab içmekten neş’et eden bir sarhoşluk; mubah bir tarik ile vücude gelmiş olur. Bu sarhoş­luk, baygınlık hükmündedir. Böyle bir sarhoşun alış verişi, talâk ve ı’tak gibi tasarufatı, uyuyan veya baygın bulunan bir şahsın tasarrufları gibi hükümsüzür. Böyle bir sekrden dolayı haddi şürb de lâzım gelmez. Çünkü bu, bir neşve maksadile amdan irtikâb edilmiş değildir. Belki bir hastalık gibi istenilmeksizin vuku bulmuştur.

Haram tarikile olan sekre gelince bu, kalbi ve filî tasarrufların sıh­hatine ve hitabın, cezanın teveccühüne münafi değildir. Çünkü bililtizam irtikâb edilmiştir. Binaenaleyh böyle bir sekran, namaz, oruç gibi dini vazifelerinden mesuldür. Ve bunun talâk, ı’tak, beyi, ve şira gibi ta­sarrufları -Hanefiyyece -sahihtir, ihtidası da muteberdir. Ancak irti-dadı, istihsanen sahih görülmemiştir. Bu halde kelimei küfrü söylese küf­rüne hükm olunamaz, refikası da boş olmaz. Çünkü irtidadın rüknü, iti­kadı tebdildir. Sarhoşluk halinde ise bu tebdilin tahakkukuna hükm edi­lemez.

Sarhoşluğun derecesi, sözlerinin muhtelit bir halde bulunmasıdır. Fakat bir sarhoş hakkında haddi şürbün icra edilebilmesi için imamı azama göre sekranın yer ile gök arasım tefrik edemiyecek bir halde bulunması lâzımdır. Çünkü hadler, şüphe ile sakıt olur. Sarhoşluk halin­de noksan bulunması da bir şüphe tevlid eder. Böyle bir sekranın rücu& ihtimali olmıyan hususlar hakkındaki ikrarı, muteberdir. Kaved ve kazC hakkındaki ikrarı gibi ki cezayı, haddi müstelzim olur. Rücua ihtimali olan hususlar hakkındaki ikrarı ise muteber değildir. Haddi zina, haddi şürb, sirkat hakkındaki ikrarı gibi. Böyle bir ikrarından dolayı hakkın­da had cezası icra edilemez. Çünkü sarhoş, bir şeyde, bir sözde sebat et­mez. Onun sarhoşluk hali, bu gibi hususlarda ikrarından rücu makamına kaim olur. Bu hadlere hakkı ibad teallûk etmez, bunlar mahza hukuki ilâhiyyedendir. Bu cihetle bunlarda ikrardan rücu, muteberdir. (Hudud mebhasine müracaat!.)