Fıkıh İlmi

Fıkıh ilmi ne demek ne zaman ortaya çıkmıştır neden?
fıkıh ilminin önemi nedir kısaca

A- Fıkıh usulünün tanımı:

Müçtehidin şar’i ameli hükümleri tafsili delillerden çıkarabilmesine yarayan kurallar bütününe fıkıh usulü denir.
Hükümler akli, hissi ve şer’i olmak üzere üç kısma ayrılır. Şer’i hükümlerde kendi arasında üçe ayrılır. Ameli, itikadi ve ahlaki hükümler. Fıkhın konusu sadece ameli hükümlerdir.
Tafsili delil ise; cüzi delil demektir. Her bir olayla ilgili ve bu olayların her birinin hükmünü gösteren delillerdir. Özel bir meseleye ait olamayan, genel olan kitap, sünnet gibi delillere ise icmali deliller denir. Tafsili deliller fakihin, icmali deliller ise usulcünün inceleme konusudur.
Usülcü, kitap ve sünneti inceler ve derki amir vücuba, nehiy tahrime delalet eder, ve bu kaideleri oluşturur. Fakih ise feri bir olayın hükmünü tespit etmek için bu usul kurallarını alır feri olayla ilgili delile uygular, böylece delilin hangi şeri hükme delalet ettiğini ortaya koyar.

B- Fıkhın tanımı:

Fıkıh bir şeyi bilmek, anlamak anlamlarına gelir. Bir şeyin künhüne vakıf olarak deliliyle birlikte bilmek demektir.
Istılahı olarak Hanefiler; “Kişinin amel yönünden lehine ve aleyhine olan şeri hükümleri bir meleke halinde bilmesidir” diye tarif ederken, Şafiiler; “Müçtehitlerin, tafsili şeri delillerden istinbat ettikleri şeri ameli hükümlerdir” derler.
Şer’i hükümleri delillerinden çıkararak bilen âlimlere fakih denir. İçtihat ve istinbat melekesine sahiptir. Hükümleri fıkıh kitaplarından öğrenen kişilere de mecazen fakih denir.
Fıkıh; fıkıh usulsünün koymuş olduğu kaidelere dayanılarak çıkarılan hükümlerin tümüne denir. Sadece Kur’an ve sünnete dayanılarak çıkarılan ameli hükümlerden ibaret değildir. Bu ortak alan etrafında geliştirilen hukuk, kültür, gelenek ve uygulama zenginliği kastedilir.
Fıkıh ferdin fertle, cemiyet ve devletle ve de Allah’la olan ilişkilerini tanzim eder. İslam hukuku, dini, siyasi ve medeni olarak hayatın bütün safhalarını kapsar. İbadet, muamelat ve cezalar konusunu İslam hukuku içine almaktadır.
Şunu da belirtmek gerekir ki fıkıh hukuk kavramında daha geniş bir anlam ifade etmektedir. Çünkü hukuk beşeri ilişkileri şekli ve objektif kurallarla ve maddi müeyyidelerle düzenlerken, fıkıh, ferdin yaratanla, kendisiyle ve toplumla ilişkilerini şekil ve öz, dünya ve ahiret, maddi ve manevi müeyyide ve sosyal baskı gibi boyutlarıyla ele alır.
Fıkıh(İslam hukukunun)ın özelliklerini şöylece özetlemek mümkün olacaktır. İslam dininden doğmuş bir hukuk sistemidir. İnsanın insanla, toplum ve devletle ve de Allah’la münasebetlerini düzenler. Nevi şahsına has tasnifi vardır. ( ibadet, muamelat ve ukubat) hukuk düzeniyle ilgili her hareketin bir mükâfat veya cezası vardır. Bu ceza ve mükâfat hem dünyevi hem de uhrevidir.

İslam hukukunun gayesi; fertlerin maddi ve manevi ihtiyaçlarını karşılamak, haksızlıkları engellemek, fertlerin birbirine, cemiyete ve Allah’a karşı vazifelerini belirtip cemiyet nizamını sağlamaktır. Kısaca dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamaktır.
İslam hukukunun kaynağını Kitap, sünnet, icma ve kıyas ile bunların dışındaki diğer deliller oluşturmaktadır.