Paylaş
Enaniyet ve Diğergamlık
Question
Enaniyet ve Diğergamlık
Sözlükte bencillik anlamına gelen enaniyet kelimesi insanın yalnız kendisiyle ilgilenmesi, herkesi ve her şeyi kendi çıkarı için kullanma isteği ve kendini üstün görme, kendini her şeyin amacı olarak kabul etme eğilimi anlamına gelmektedir.
Diğerkâmlık ise özgecilik kelimesiyle ifade edilen bu kavram: Başkalarını düşünmek, onların hukukunu korumak hususunda özverili olmak, başkalarının hukukunu düşünüp, gözetmek hususunda fedakâr ve feragat sahibi olmak anlamına gelmektedir.[1]
Yaratıklar içerisinde en mükemmeli olan insan, bu mükemmelliğine rağmen tek başına hayatını sürdüremeyen ve mutlaka birlikte yaşamaya muhtaç olan bir varlıktır.
Toplu olarak yaşarken hiçbir Müslüman’ın egoist bir tavırla hareket etmesi doğru değildir. Ben değil Biz düşüncesi hakim olmalıdır.
Dinimiz toplumun huzur ve mutluluğu için bir takım kurallar koymuştur. Bu kurallara uyulursa huzur ve mutluluk sağlanır. Bunun içinde dayanışma ve yardımlaşma şarttır.
Mü’min fert olarak kendi nefsine ve, ailesine, yurduna, milletine ve bütün insanlara yararlı olmasını mümkün kılacak ve hepsinin huzur ve refah içerisinde yaşamasına hizmet edecek iyi, yararlı ve hayırlı işler yapması gereken kişidir.
‘’Merhamet etmeyene merhamet olunmaz’’[2]
‘’Hiç biriniz kendiniz için arzu ettiğini kardeşi içinde arzu etmedikçe iman etmiş olmaz.’’[3] Hadisleri bize bu konuda yol göstermektedir.
İslam’da herkes için her zaman bir başkası vardır. İnsan doğarken annesine ve babasına karşı başlayan şükran ve minnet borcu, bütün topluma karşı hayat boyu devam eder. Demek ki insan sadece kendisi için değil, başkaları içinde vardır. Menfaatim yoksa bende yokum veya bana dokunmayan yılan bin yıl yaşası düşünceleri bize uygun olmayan düşüncelerdir.
[1] Dini kavramlar sözlüğü
[2] Sahih-i Buhari, Edep, H.N. 1978
[3] Sahih-i Buhari, İman, H.N. 13
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam’da güven ve özgecilik, bireylerin karakterlerinde ve başkalarıyla etkileşimlerinde geliştirmeleri gereken önemli özellikler olarak hem değer görür hem de teşvik edilir. İşte İslam bağlamında güven ve özgeciliğe genel bir bakış:
İslam’da güven ve fedakarlık el ele gider. Müslümanlar, kendilerine ve yeteneklerine güvenirken, bu güveni başkalarına hizmet etme ve sosyal sorumluluklarını yerine getirme konusunda da teşvik ederler. Müslümanlar, dengeli bir şekilde güven geliştirerek ve fedakarlık yaparak topluma olumlu katkıda bulunmaya, insanları yüceltmeye ve davranışlarında Allah’ın rızasını aramaya çalışırlar.
Enaniyet ve diğergamlık, insanın kişisel çıkarları ile başkalarının ihtiyaçları ve refahı arasındaki ilişkiyi tanımlayan iki zıt kavramdır.
Enaniyet (Egocentrism):
Enaniyet, kişinin kendisini her şeyin merkezi olarak görmesi ve yalnızca kendi çıkarlarını, ihtiyaçlarını ve isteklerini ön planda tutması durumudur. Enaniyetli bir kişi, başkalarının ihtiyaçları ve duyguları konusunda duyarsız olabilir ve çoğunlukla kendi mutluluğunu ve başarısını başkalarının üzerinde tutar. Bu tür bir yaklaşım, bencillik veya egoizmle bağlantılıdır.
Diğergamlık (Altruism):
Diğergamlık, başkalarının iyiliğini kendi çıkarlarından daha önemli görmek ve başkalarına yardım etmeyi, onların ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarından önce tutmayı ifade eder. Diğergamlık, fedakârlık, empati ve başkalarının refahını düşünmeyi gerektirir. Diğergam bir kişi, başkalarına yardım etmek ve onların mutluluğunu sağlamak için zaman, enerji ve kaynak ayırabilir.
Bu iki kavram arasındaki farklar oldukça belirgindir. Enaniyet, kişinin kendisine odaklanırken, diğergamlık başkalarına yöneliktir. Ancak, bu iki kavram arasında kesin bir sınır yoktur; insanlar bazen hem enaniyetli hem de diğergam davranışlar sergileyebilirler. Örneğin, bir kişi başkalarına yardım etmek isteyebilir çünkü bu onu mutlu eder veya sosyal prestij sağlar.
Sosyal psikolojide ve etik tartışmalarda, enaniyet ve diğergamlık arasındaki denge, bireylerin toplumsal ilişkilerini, aile yapılarını ve toplumları nasıl şekillendirdiğini anlamada önemli bir yer tutar. Bazı teoriler, insanların temel olarak kendilerini savunma güdüsüyle hareket ettiklerini savunsa da, diğerleri insan doğasının doğuştan diğergam olduğuna inanır.