Dostluk Ne Demektir?
Dostluk Hakkında Kısa bilgi

Sözlükte “seven, sevgili, yâr” anlamına gelen dostluk kavramı, İslâmî literatürde sadâkat, meveddet, uhuvvet, sohbet, veli, refik gibi kelimelerle ifade olunmuştur. Veli (dost) kelimesi Kur’ân’da tekil ve çoğul (evliyâ) olarak 87 âyette geçmektedir. Pek çok âyette insanlara, mü’minlere ve Peygamber’e yardım edecek, onları koruyacak, bağışlayacak, karanlıklardan aydınlığa çıkaracak olan gerçek dostun Allah olduğu, bu anlamda onların Allah’tan başka dostları bulunmadığı ifade edilerek, gerçek dost olarak Allah’ı bilmeleri, O’na dayanıp güvenmeleri öğütlenmektedir (Bakara, 2/257; Nisâ, 4/45, 75, 119, 123, 173). Ayrıca kâfirlerin, zalimlerin, Yahûdi ve Hristiyanların ancak birbirlerinin ve şeytanın dostları olabilecekleri bildirilmekte, dinî ve ahlâkî zihniyetin beşerî ilişkiler üzerindeki etkileri dolayısıyla mü’minlerin bu sayılan zümreleri sırdaş anlamında dost edinmeleri yasaklanmakta (Mâide, 5/51, 55, 56, 57; Tevbe, 9/23), dostlukların tesisinde kan bağı yerine inanç birliğinin esas alınmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır (Tevbe, 9/23). Mü’minlerin vaktiyle birbirlerine düşman iken Allah’ın gönüllerini kaynaştırmasıyla dost ve kardeş olduklarını (Âl-i İmrân, 3/173) ve bu kardeşliğin sürdürülmesi gerektiğini (Hucurât, 49/10) bildiren âyetler dostluğun önemini ortaya koymaktadır. Yine Kur’ân’da hulle kelimesi, dostluk anlamında kullanılmakta, âhirette zalimlerin “Keşke falanı dost (halil) edinmeseydim” (Furkân, 25/28) şeklindeki pişmanlıkları ifade edilmektedir. “Kişi dostunun (halil) dinî (ahlâkı) üzeredir” (Tirmizî, Zühd, 45). “Ruhlar bir araya getirilmiş gruplar gibidir, tanışıp uyuşanlar birleşir, uyuşamayanlar ayrılır.” (Buhârî, Enbiyâ, 3; Müslim, Birr, 159) meâlindeki hadisler dostluğun ancak ahlâkî, psikolojik vb. yönlerden uyuşabilenler arasında kurulabileceğini ifade etmektedir. Böylece kişinin dost seçiminde oldukça dikkatli davranması gerektiği vurgulanmaktadır. (M.C.)