Din Kolaylıktır

Soru: Şu hadis-i şerifin tefsirini rica ediyorum:’ Bu din (tamamen) bir kolaylıktır. Hiçbir kimse yoktur ki bu din “- hususunda (amellerim eksiksiz olsun diye) kendini zorlasın da

din, ona galip gelmiş olmasın, (ezilip büsbütün amelden kesilmesin). O halde dengeli gidin. Böyle yaparsanız, size müjde olsun. (Yola çıkarken) sabah ve akşam yolculuğundan, biraz da gece yolculuğundan yararlanın böylece kendinizi yormamış olursunuz).

Cevap: Bu hadis-i şerif bize İslâm’ın müsamahasını, kolaylığını, peygamber’in (s.a) kendisine uyanlara şefkatini göstermektedir. Hadisin başlangıcında “Bu din tamamen kolaylıktır” buyurulur. Yani bu dinde zorluk ve meşakket yoktur. Kur’an-ı Kerim şöyle buyurmaktadır:

Allah sizin için kolaylık ister zorluk istemez. (Bakara/185)

Allah her şahsı, ancak gücünün yettiği ölçüde mükellef kılar. (Bakara/286)

Allah din hususunda üzerinize hiçbir zorluk yüklemedi. (Hacc/78) Hadis-i şerif sonra şöyle devam eder:

Hiç bir kimse yoktur ki din konusunda kendini zorlasın da din, ona galip gelmiş olmasın.

Yani kim din konusunda kendisini zoıiarsa nefsini yormuş ve ona zulmetmiş olur. Zira o zaman nefsine fazlaca ibadet yüklemiş olur. Bu, bize şu hadisi hatırlatıyor:

Bu din çok sağlamdır. O halde onu yumuşaklıkla yaşamaya çalışın.

Yani din konusunda nefsinize zorluk ve meşakkat yüklemeyin yoksa Allah size zorluk verir.

Sonra Rasûlullah (s.a) şöyle buyurur: O halde dengeli gidin.

Yani itidalden ve orta yoldan ayrılmayın. Bir insan vacibi ihmal etmemeli, gücünün yetmeyeceği şeyleri de kendi nefsine yüklememe-h, ifrat ve tefritten kaçınmalı, bu ikisinin arasında orta bir yol tutmalı.

Bazı bilginler şöyle demişlerdir: Acelesiz ve telaşsız bir şekilde ıtıdal üzere hareket etmek, başka türlü hareketlerden daha hayırlıdır. itidal yolunu tutarsa ona müjde olsun ki hedefine ulaşacaktır.

Çünkü sünnetin yolunda itidal üzere gitmek, bidatlerde gayretli ve çalışkan olmaktan daha hayırlıdır. En hayırlı rehberlik Hz. Muham-med’in (s.a) rehberliğidir. Kim Muhammed’in yolundan giderse Allah’a başkalarından daha yakın olur. Faziletler bedeni amellerin çokluğunda değil, fakat bu amellerin sadece Allah rızası için- oluşunda, sünnete uygun bir şekilde ifade edilişlerinde, kalplerin marifetlerinde ve amellerindedir. Kim Allah’ı daha iyi tanır, O’nun dinini, ahkamını ve seri atin i daha iyi bilir ve Allah’tan daha çok korkar, O’nu daha çok sever ve O’na ümit bağlarsa -bedeni amelleri az bile olsa- böyle olmayandan daha faziletlidir.

Sonra hadis-i şerif şöyle devam eder:

(Yola çıkarken) sabah ve akşam yolculuğundan, biraz da gece yol culuğundan yararlanın. .

“Sabah yolcuğu” anlamına gelen ğadve kelimesi günün başlangıcında yapılan yolculuk demektir. Gadve vakti, şafağın sökmesinden güneşin doğmasına kadarki süredir. “Akşam yolculuğu” anlamındaki ravha kelimesi ise akşam yolculuğu ya da görev demektir. Ravha, öğleden geceye kadar devam eden süredir. Düîce ile burada sözü edilen zamanlarda yapılacak ibadet ve itaate ve Allah’a yakınlaştırıcı amellere teşvik kastedilmiştir. Bu arada Allah’a ibadet için yönelinecek üç vakit zikredilmektedir. Bunlar gündüzün başlangıcı, gündüzün sonu ve gece.. Kur’an-ı Ketim de bu üç vakte işaret eder:

Sabah akşam rabbinin ismini yadet. Gecenin bir kısmında O’na secde et; gecenin uzun bir bölümünde de O’nu tesbibh et! (İnsan/25-26)

Sabah namazının ğadve vaktinde kılındığını, ravha vaktinde de ikindi namazının kılındığım görüyoruz. Bir görüşe göre bu ikisi beş vakit namazın en fazilctlisidirler. Bir görüşe göre de bunlardan her biri orta namaz (salatü vusta)dır.

Böylece anlıyoruz ki hadis-i şerif insanların ibadetlerden bıkmaması ve amelden kesilmemesi için ibadette orta yola/itidale davet ediyor. Bu, vacibleri ihmal etmek demek değildir. Bilakis belli bir vakitte amelde aşırı gitmemek, başka bir vakitte onu terketmemek demetir Allah’a karşı yapılacak amellerin en hayırlısı az da olsa devamlı olanıdır. [16]

• Dini soru: Kadınlarda akıntı
• İnsanı Dinden çıkaran şarkı sözleri
• Din düşmanı fasık insanları sevmek zorunlu mu?
• Bira fabrikasında çalışmak Dinen uygun mudur?
• Dijital kripto paraların kullanımının Dini hükmü nedir?
• Tümünü görüntüle.