Cuma namazı farzdır: Cuma namazı farz olma şartları

Cuma namazı, gerekli şartları taşıyan ve özür sahibi olmayan her mükellef için farz-ı ayındır. Cumanın farz oluşu kitap, sünnet ve icmaa dayanmaktadır. Kitap’tan dayanağı,

يا أيها الذين آمنوا إذا نودي للصلوة من يوم الجمعة فاسعوا إلى ذكر الله وذروا البيع

“Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında (ezan okunduğunda) Allah’ın zikrine (Cuma namazına) koşun ve alış-verişi bırakın ” ayetidir.

Eba Davûd’un Sünen’inde rivayet ettiği bir hadise göre Hz. Peygamber (s.a.) şöyle buyurmuştur:

الجمعة حق واجب على كل مسلم في جماعة إلا أربعة: عبد مملوك، أو امرأة، أو صبي، أو مريض»

“Cuma namazı, köle, kadın, çocuk ve hasta dışındaki her müslümanın cemaatle birlikte kılması gereken bir farzdır.
Ayrıca müslümanlar Cuma namazının farz olduğu konusunda icma etmişlerdir.

– Cuma namazının farz olmasının şartları:

Gerekli şartlar bulunduğunda Cuma namazı farz olur. Bu şartlar, Müslüman olmak, Bülüğ çağına ermek, akıllı olmak, erkek olmak, mukim olmak ve bu şartları taşıyan mükelleflerin kırk kişiden az ol mamasıdır. Bunlar, Hanbeli alim İbn Kudâme’nin el-Muğni de belirttiği şartlardır. O peşinden şöyle demiştir: Köleye, yolcuya, kadına, hastaya veya yağmur, can korkusu, mal korkusu gibi bir mazeretin engellediği kişilere Cuma namazı farz değildir.

İbn Kudâme’nin belirttiği şartlarla ilgili bazı ihtilaflar bulunmaktadır ki, bunlara bu şartlardan bahsederken değineceğiz.

– Müslüman olma, akıllı olma ve buluğ çağına erme şartları:

Cuma namazının bir kişiye farz olması için onun Müslüman, baliğ ve akıllı olması gerektiği noktasında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Binaenaleyh Müslüman olmayan gayrimüslime, çocuğa ve deliye Cuma namazı farz değildir.

Erkek olma şartı

Fakihler arasında Cuma namazının farz olmasının şartları içinde bu şartın bulunduğu hususunda herhangi bir görüş ayrılığı bulunma maktadır. İbn Münzir şöyle demiştir: Alimler kadınlara Cuma namazının farz olmadığı hususunda ittifak etmişlerdir. Fakihler bu görüşü eserlerinde açıkça belirtmiş ve şöyle demişlerdir: Kadınlara Cuma namazı farz değildir. Hanefiler buna gerekçe olarak, kadınların koca larının işleriyle meşgul olduklarını ve evden çıkmaları fitneye sebep olacağından onların evlerinden çıkıp erkeklerin toplandıkları yerlere gidemeyeceklerini ileri sürmüşlerdir. Bu yüzden onların cemaate katılmaları da Cuma namazına gitmeleri de zorunlu değildir.

Bir köyde ya da şehirde oturma şartı:

Hanefiler, Cuma namazının kılınabilmesi için köyü ve köyde oturmayı yeterli görmeyerek şehri ve şehirde oturma şartını ileri sür müşlerdir. Bir yerde oturuyor olmak (ikamet), fakihlerin çoğu tarafın dan ileri sürülen bir şarttır. Bu yüzden onlara göre Cuma namazı yolcuya farz değildir. Diğer yandan Zahiriler, Cuma namazının yolcu ya da farz olduğunu belirtmiş, köy veya şehirde oturmak şeklinde bir şart ileri sürmemişlerdir.

Sayı şartı

Fakihler Cuma namazının farz olması ve eda edilebilmesi için gerekli olan cemaat sayısı hususunda görüş birliğine varamamışlardır. Bir kısmı Cuma namazının farz olması için gerekli şartları taşıyan kırk kişinin bulunmasını şart koşarken, diğer bir kısmı bundan daha fazla ya da az bir rakamı şart koşmuştur. Ebû Hanîfe’den aktarılan bir görüşe göre Cuma namazının kılınabilmesi için imam dahil dört erkeğin bulunması yeterlidir.

Malikilere göre yeterli sayı en az on iki erkektir. Zahirilere göre Cuma namazı, imamla birlikte, isterse kadın olsun bir kişi bulunursa sahih olur.

BENZER KONULAR:

• Cuma namazı için Devlet Başkanının izni şart mıdır?
• Cuma namazının sahih olmasının şartları
• Cuma hutbesinin rükünleri, şartları, sünnetleri ve mekruhları
• Cuma hutbesinin şartları nelerdir
• Dört mezhebe göre cuma namazının şartları nelerdir
• Tümünü görüntüle.