Paylaş
Cuma gününde dualar hangi vaktinde kabul olur? Hadislerle
Question
CUMA GÜNÜ DUALARIN KABUL EDİLDİĞİ ZAMAN DİLİMİ
Arapa Türkçe Hadislerle
وعنه [ أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ذكر يوم الجمعة فقال: «فيه ساعة لا يوافقها عبد مسلم وهو قائم يصلي يسأل الله تعالى شيئاً إلا أعطاه إياه، وأشار بيده يقللها، متفق عليه.
460- Ebu Hureyre radıyallahu anhın naklettiğine göre Resûlullah sal lallahu aleyhi ve sellem cuma gününü zikredip şöyle buyurmuştur: “O gün içinde öyle bir zaman dilimi vardır ki duaya devam eden Müslüman bir kul ona denk gelip de yüce Allah’tan bir şey isterse Allah istediğini o kula verir. Eliyle işaret edip o zaman diliminin pek kısa olduğunu imâ etti.”
وفي رواية لمسلم: «وهي ساعة خفيفة.»
Müslim’in rivayetinde şu ifade yer almıştır: “O çok kısa bir zamandır.”
وعن أبي بردة عن أبيه رضي الله عنهما قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: «هي ما بين أن يجلس الإمام إلى أن تقضى الصلاة. رواه مسلم، ورجح الدارقطني أنه من قول أبي بردة
461- Ebu Burde, babasi Ebu Musa el-Es’ari’den -radiyallahu anhuma naklettiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin şöyle buyurduğunu işitmiş: “O zaman dilimi imam minbere oturunca başlar ve namaz kılınıncaya kadar devam eder. ”
وفي حديث عبد الله بن سلام رضي الله عنه عند ابن ماجة.
462- İbni Mace’de Abdullah b. Selam’dan böyle bir hadis nakledilmiş tir.
الله عنه عند أبي داود والنسائي: «أنها ما بين صلاة العصر وجابر رضي إلى غروب الشمس.
463- Ebu Davud ve Nesaî’nin Câbir radıyallahu anhdan naklettikleri bir hadiste ise şöyle gelmiştir: “O, ikindi namazından güneş batıncaya kadar geçen zamandır. ”
Hadislerden Çıkarılan Hükümler:
Cuma günü içerisinde öyle bir zaman dilimi vardır ki orada dualar ve ibadetler kabul edilir, dua ve ibadet eden kişiye istediği verilir. Buradaki Ebu Hureyre hadisi, söz konusu zaman dilimini kesin olarak belirtmemiştir. Bu yüzden bu konuda Sünnet’e müracaat etmenin iyi olacağı kanısındayız. Eğer bu konuda merfû bir hadis sahih olarak nakledilmişse onu kabul ederiz. Aksi takdirde bu konudaki bilgiyi yüce Allah’a havale ederiz. Bu hususta Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemden varit olan en sahih haberlerde iki vakitten söz edilmektedir:
1- Müslim’in Ebu Mûsâ radıyallahu anhdan naklettiğine göre, imamın minbere çıkmasından itibaren başlayıp namazı bitirinceye kadar geçen zaman.
2- Abdullah b. Selam ve Câbir b. Abdullah hadislerine göre ise ikindi namazından güneş batıncaya kadar geçen zaman.
İmam Ahmed hazretleri bu hususta şöyle söylemiştir: “Cuma günü duaların kabul edileceği umulan zaman dilimi hakkında varit olan hadislerin çoğuna göre söz konusu vakit ikindi namazından sonradır. Güneşin tepe noktasından batıya meylettikten sonraki (zeval) vakti de böyledir.”
Answer ( 1 )
Cuma günü “icabet saati” (duaların kabul edildiği zaman) İslam alimleri arasında detaylıca tartışılmış bir konudur. Özetle, sorunuzun cevabını ve hadislerde geçen farklı görüşleri aşağıda bulabilirsiniz.
Kısa Cevap:
Cuma günü duaların kabul olduğu vakit kesin olarak belirlenmemiştir; ancak en güçlü iki görüş şunlardır:
İmamın minbere çıkmasından namazın bitimine kadar olan süre.
İkindi namazından sonra güneş batıncaya kadar olan süre.
Bu belirsizlik, Müslümanların Cuma’nın bütün vakitlerinde dua ve ibadete yönelmesi, bu mübarek günün tamamından istifade etmesi içindir.
Hadislerle Detaylı Açıklama:
Verdiğiniz metinlerde de belirtildiği gibi, bu konuda birkaç farklı sahih hadis bulunmaktadır. İslam alimleri, bu farklı rivayetleri birbiriyle çelişkili görmek yerine, genellikle hepsini kapsayıcı şekilde yorumlamışlardır.
1. Birinci Görüş: İmamın Minbere Çıkması ile Namazın Bitimi Arası
Hadis: Ebu Musa el-Eş’ari (r.a.)’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “O zaman dilimi, imam minbere oturunca (çıkınca) başlar ve namaz kılınıncaya kadar devam eder.” (Müslim)
Açıklama: Bu, özellikle camide cemaatle birlikte olanlar için çok kıymetli bir zamandır. Hutbe dinlenirken ve namaz kılınırken kalpten yapılan duaların kabul olma ihtimalinin yüksek olduğu belirtilmiştir. Alimler, bu vaktin “kısa bir an” olarak tarif edilmesine de en uygun vakit olduğunu söylemişlerdir.
2. İkinci Görüş: İkindi Namazından Sonraki Vakit
Hadis: Cabir b. Abdullah (r.a.)’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Cuma gününde bir saat vardır ki, hiçbir Müslüman kul o saate rastlar da Allah’tan bir hayır isterse, Allah mutlaka onu kendisine verir.” Cabir der ki: “O saat, ikindiden sonradır.” (Ebu Davud, Nesaî)
Abdullah b. Selam (r.a.)’ın rivayetinde de bu vakit ikindiden sonrası olarak geçmektedir.
Açıklama: Bu görüş, özellikle Cuma namazına gidemeyen veya o ilk vakitte dua edemeyenler için bir rahmettir. Günün sonlarına doğru, güneşin batışına yakın, tevbe ve dua için çok müsait bir zamandır.
Alimlerin Görüş Birliği ve Tavsiyeler:
Metinde de belirtildiği gibi, İmam Ahmed bin Hanbel gibi büyük alimler, rivayetlerin çoğunluğuna dayanarak “ikindi namazından sonraki vaktin” daha kuvvetli bir ihtimal olduğunu ifade etmişlerdir.
Pratik Tavsiye:
Bu konudaki en güzel yaklaşım, “iki vaktin de hakkını vermeye çalışmak” olacaktır:
Cuma Namazı Esnasında: Hutbe dinlerken ve farz namazlardan sonra, özellikle de “Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun” (Samed Suresi’nin okunduğu an) gibi anlarda içtenlikle dua edin.
İkindiden Sonra: Cuma günü ikindi namazını kıldıktan sonra, güneş batana kadar olan sürede bol bol dua, zikir ve istiğfar edin. Bu, en yaygın kabul gören ve birçok Müslümanın uyguladığı vakittir.
Sonuç:
Cuma gününün hangi saatinde olursanız olun, Allah’a yönelin ve dua edin. Ancak özellikle yukarıda belirtilen ve hadislerde işaret edilen vakitlere özen gösterin. Bu belirsizlik, bir eksiklik değil, bilakis Rabbimizin bizlere olan rahmetinin ve Cuma gününün her anını değerlendirme fırsatının bir göstergesidir.
“O gün içinde öyle bir zaman dilimi vardır ki, duaya devam eden Müslüman bir kul ona denk gelip de Yüce Allah’tan bir şey isterse, Allah istediğini o kula verir.” (Buhari, Müslim)