Share
Çocuğu olmayan bir kimse evlatlık edinmesi caiz mi?
Question
Çocuğu olmayan bir kimse evlatlık edinebilir mi? Caiz değilse bunun delili nedir? Sokağa bırakılan çocuklar ve evsizlerin durumu ne olacak?
Evlat edinme cahiliye Araplarında mevcuttu. Günümüzde de bazı Arap ülkelerinde ve yabancılarda mevcuttur. Ailesi olmayan çocukların evlat edinilmesi ile alakalı sorular sıkça geliyor. Günümüzde bir çocuk, buluğ çağına kadar bir ailenin yanında eğitilip, hayatı güvence altına alınıyorsa bu meşru bir iş olup büyük de sevabı vardır. Çünkü burada bireyin kurtarılması söz konusu olup hayırlı bir tablo mevcuttur. Bu şefkat ve rahmete sebep olacak bir etkendir. Buluğa geldikten sonra bir ev kiralanır ve bir de iş bulunarak onun yetiştirilmesine önem verilir. Ona maddi olarak infakta da bulunulur. Ancak medeni kanunlar dairesinde çocuk nüfusuna geçirilirse bu haram kılınmış olan bir durumdur. Hz. Peygamber (s.a.) Zeyd b. Harise’yi evlatlık aldığında şu ayetler inmiştir.
اُدْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا أَبَاءَهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَمَوَالِيكُمْ
“Onları (evlåt edindiklerinizi) babalarına nispet ederek çağırın. Allah yanında en doğrusu budur. Eğer babalarının kim olduğunu bilmiyorsanız, bu takdirde onları
din kardeşleriniz ve görüp gözettiğiniz kimseler olarak kabul edin.”
مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّنَّ وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا
“Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir. Fakat o, Allah’ın
Resulü ve peygamberlerin sonuncusudur. Allah her şeyi hakkıyla bilendir.
İslâm’ın evlat edinilmesini haram kılmasının sebebi şunlardır:
Çocuğun gerçek babasının hakkını heder etmemek, ona hakkını teslim etmek, gerçek babasını saf dışı bırakmamak.
Soyu korumak, ailenin dağılmasını engellemek.
Evlat edinme yoluyla ailenin başına gelebilecek garip olaylara karşı kapıyı kapatmak. Çocuk buluğa geldiğinde ó aileyle nesep bağı olmadığından onlara yabancı olmuş olur. Çünkü o çocuk annesini başı açık görecek, o evin adamı da evlatlık olarak almış olduğu kızı açık görecek.
Mirasçıların hakkı zail olacak, evlatlık alınan kişinin soy bakımından miras hakkı olmadığı halde nüfusa geçme durumunda mirastan pay alabilecek.
Sokaklara terk edilen çocuklara gelince benim önerim şudur ki: Onların korunması için hayır derneklerinin şemsiyesi altına alınmaları gerekir. Bu çocuklara Abdullah, Abdurrahman gibi isimler verilebilir. Böylece büyüdükten sonra çocuk herhangi bir çıkmaza girmesin ve topluma kin, düşmanlık ve hased duygularıyla bakmasın.
Dini Siteler
Konuyu maddeler halinde özetlemek gerekirse:
1. Evlat Edinmenin Hükmü
İslam dininde cahiliye dönemindeki anlamıyla evlat edinme (çocuğun soyunun değiştirilmesi, ona öz evlat muamelesi yapılması) haram kılınmıştır. Bunun delili Kur’an-ı Kerim’dir:
Ahzab Suresi 4-5. ayetler: Evlatlıkları öz babalarına nispet etme emri. Eğer babaları bilinmiyorsa, onların “din kardeşi” ve “dost” sayılacağı bildirilmiştir.
Ahzab Suresi 40. ayet: Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hiçbir erkeğin babası olmadığı, dolayısıyla Zeyd b. Harise’nin de artık “Muhammed’in oğlu” olarak anılamayacağı vurgulanmıştır.
2. Haram Kılınma Sebepleri
Metinde, bu yasağın hikmetleri şöyle sıralanmıştır:
Soyun korunması: Gerçek babanın hakkının heder edilmesini engellemek.
Mahremiyetin sağlanması: Nesep bağı olmayan bir çocuğun ergenlik sonrası aile fertlerine yabancı (namahrem) olması nedeniyle ortaya çıkacak sakıncaları önlemek.
Miras hukukunun korunması: Asıl mirasçıların haklarının kaybolmaması. Nüfusa kayıtlı evlatlık, soy bağı olmamasına rağmen mirasçı olmaktadır ki bu İslam miras hukukuna aykırıdır.
3. Caiz Olan “Koruma Altına Alma” Modeli
Metnin vurguladığı ayrım şudur: Bir çocuğun bakımını, eğitimini üstlenmek, ona maddi manevi destek olmak meşru ve büyük sevaptır. Ancak bu:
Resmî olarak (nüfusa) çocuğun kendi öz çocuğuymuş gibi kaydedilmesi şeklinde olmamalıdır.
Çocuk ergenlik çağına (buluğ) geldiğinde, eğer aynı evde kalacaksa mahremiyet sınırları gözetilmeli; metnin ifadesiyle “ona ayrı ev tutulması” gibi tedbirler alınmalıdır.
Çocuğa, soyunu ifşa etmeyecek şekilde “Abdullah”, “Abdurrahman” gibi Allah’a kulluğu ifade eden isimler verilebilir.
4. Terk Edilmiş Çocuklar ve Çözüm Önerisi
Sokakta bulunan veya kimsesiz çocuklar için:
Bunların hayır dernekleri şemsiyesi altında korunması, topluma kazandırılması önerilmektedir.
Bu yöntemle çocuğun, büyüdüğünde topluma karşı kin ve düşmanlık beslemesinin önüne geçileceği ifade edilmektedir.
Özet Sonuç
“Çocuğu olmayan bir kimse evlatlık edinebilir mi?” sorusuna metnin verdiği cevap:
Nüfusa öz evlat gibi kayıt yaparak (soy adını değiştirerek) evlat edinmek CAİZ DEĞİLDİR.
Bir çocuğu korumak, bakmak, eğitmek, ona sahip çıkmak (ancak soy bağı iddiasında bulunmadan) CAİZDİR ve teşvik edilmiştir.
Bu yaklaşım, hem terk edilmiş çocukların himaye edilmesi ihtiyacını karşılamakta hem de İslam’ın nesep, miras ve mahremiyet konusundaki hassasiyetlerini korumaktadır.
BENZER KONULAR:
- evlatlık ve Miras Konusu
- İslam da evlatlık edinmek günah mı
- evlatlık kız ile baba mahremiyeti
- Yeğene verilen evlatlık
- evlatlık hakkı
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Tümünü görüntüle.
Answer ( 1 )
İslam’da bir çocuğu sahiplenip büyütmek, korumak ve ona bakmak (yani himaye etmek) caizdir ve sevaptır. Özellikle kimsesiz çocuklara sahip çıkmak büyük bir iyiliktir.
Ancak çocuğu kendi öz evladı gibi nüfusa geçirmek ve soy bağını değiştirmek (yani gerçek babasını gizleyip kendi soyuna katmak) caiz değildir.
Bunun dayanağı olarak Kur’an’da, evlatlıkların gerçek babalarına nispet edilmesi gerektiği belirtilir.
Yasaklanma sebepleri:
Gerçek babanın hakkını korumak
Soyun karışmasını önlemek
Aile içi mahremiyet sorunlarını engellemek
Miras hakkının haksız şekilde değişmesini önlemek
Çözüm önerisi: Kimsesiz ve terk edilmiş çocuklar, aile yanında bakılabilir ama resmi olarak evlat edinilmiş gibi gösterilmemelidir. Ayrıca bu çocuklar için dernekler ve sosyal yapılar aracılığıyla koruma sağlanması önerilir.
Kısaca: Bakmak ve büyütmek caiz, ama soy bağı kurarak evlat edinmek caiz değildir.