Cenaze namazının fazileti hakkında arapça hadisler ve türkçe anlamı

CENAZE NAMAZINDA CEMAATİN FAZİLETİ

Bilindiği gibi, cemaat rahmettir; ayrılık ise azaptır. Yani Müslümanların din ve dünya işlerinde birleşip tek vücut olmaları ve kendi meselelerini kendi aralarında şûra düzeyinde çözmeleri vaciptir. Müslümanların birliğine katılmayan, farklı zümrelere ayrılan kimselerde hayır yoktur. Cenaze namazına camideki cemaatin katılması, cami ve cemaate katılmayanların dışarda ayakta beklemesi rahmet değil azaptır. Bu hem İslami kurallara ters düşmekte, hem de çirkin bir manzara oluşturmaktadır. Bu da yetmiyormuş gibi bir de ojeli, boyalı kadınların gözlerinde siyah gözlük bulunduğu halde cami avlularına dolup ayakta beklemeleri de bütünüyle İslam inancına ve kültürüne aylan bir davranıştır. İşin en garip tarafı, ölen zatın en yakınları cami avlusunda namaz kılmayıp ayakta beklerken onun yakınları olmayan cami cemaati saf bağlayıp merhumun namazını kılmaktadır. Bunun ötesinde ayakta duranların çoğu sohbete dalar ve cami avlusu gönderilen çelenklerle süslenirken mabedin kutsal havası değiştirilir ve sanki bir fabrikanın veya büyük bir iş yerinin açılış merasimi görünümüne bürünür.

Bütün bunlar kendi öz değerlerimizden, kültürümüzden kopup ya bancıların kültürünü benimsememizin ve kendi şahsiyetimizi kaybedip yabancı kültürle ayakta durmaya çalışmamızın açık belirtileridir.

Şüphesiz cenaze namazında cemaat ne kadar çok olursa, ölünün ruhu o nisbette şad olur ve ilahi rahmet ile gufran o nispette merhuma yönelir. Bu konuda Tahir Mevlevi’nin şu dörtlüğünü nakletmek istiyorum:

İstemem nakl-i cenazemde çeleng-u aheng,

Debdebe ile girilir saha değildir makber.

Orası medhalidir barigah-i Mevlanin,

Kapısından içeri acz ile girmek ister.”

مَنْ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ، وَمَنْ تَبِعَها حَتَّى تُدْفَنَ فَلَهُ قِيراطانِ

Ebu Hureyre (radıyallahu anh)’dan yapılan rivayette, Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Kim, cenaze namazına katılırsa ona bir kırat vardır. Kim de o defnedilinceye kadar hazır bulunursa, onun için iki kırat vardır.” Bunun üzerine soruldu: Ya Rasulallah! İki kırat nedir? İki büyük dağ gibidir, buyurdu.” Yani o büyüklükte sevaba nail olur.”

وَعَنْ مَالِكِ بن هبيرة قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّ اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَا مِنْ

مُؤْمِن يموتُ فيُصَلِّى عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ يَبْلُغُونَ أَنْ يَكُونُوا ثَلَاثَةَ
صفوف إلا غفر له.

Malik b. Hübeyre (radıyallahu anh)’dan yapılan rivayette, Rasulullah Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Herhangi bir mü’min ölür de müslümanlardan bir cemaat üç safa ulaşırsa onun namazını kılarsa, mutlaka bağışlanırlar”
O bakımdan Malik b. Hübeyre (radıyallahu anh) cenaze namazına katılanlar az olduğu zaman da onların üç saf oluşturmasında ecir ve sevap arayıp arzulardı.

وَعَنْ عَائِشَة عن النبي صل الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَا مِنْ مَيْتٍ يُصَلِّى عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ يَبْلُغُونَ مِنَة كُلُّهُمْ يَشْفَعُونَ لَهُ إِلَّا شُفعُوا فِيهِ.

Hz. Aişe validemiz (radıyallahu anha)’dan yapılan rivayette, Rasulullah Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğu belirtilmiştir: “Herhangi bir Müslüman ölünün namazını, sayıları yüzü bulan Müslüman bir cemaat kılar ve hepsi de onun için şefaat dileğinde bulunursa, hepsinin de bu husustaki şefaat dilekleri kabul olunur.”

وَعَنْ ابْنِ عَبَّاس قَالَ سَمِعْتُ رَسُولُ اللهِ صَلّ الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: مَا مِنْ
رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَمُوتُ فَيَقُوم عَلَى جَنَازَتِهِ أَرْبَعُونَ رَجُلاً لَا يُشْرِكُونَ بِاللَّهِ شَيْئًا
إلا شَفْعَهُمُ اللَّهُ فِيهِ.

İbn Abbas (radıyallahu anh)’dan yapılan rivayete göre, adı geçen şöyle demiştir: “Rasulullah Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)’in şöyle buyurduğunu işittim: “Müslümanlardan herhangi bir kimse ölür de onun cenaze namazında Allah’a (celle celaluhu) ortak koşmayan kırk müslüman bulunursa, mutlaka Allah onların o ölü hakkındaki dua ve şefaat dileklerini kabul buyurur.”

Hadis-i Şerifle İlgili Mezheplerin ictihad Ve Yorumları

Başta dört mezhep olmak üzere, hak olup inkiraz bulan mezhepler de dahil Ehl-i Sünnete bağlı bulunan mezheplerin hepsi, bu konuda görüş birliği içindedirler. Cemaatin çokluğunun sağlayacağı büyük ecir ve sevaplar hakkında birleşmişlerdir.

O bakımdan bu babda mezhep imamlanının görüş, ictihad ve çıkarımlarını ayrı ayrı zikretmeye gerek görmüyoruz. Çünkü cemaatin çokluğu rahmetin bolca inmesine vesiledir. Böylece hem cenaze namazına katılan mü’minler için, hem de ölü için büyük ecirler, kalıcı sevaplar söz konusudur.
Bu olay da şunu öğretmektedir ki, din ve dünya işlerinde mü’minler ne kadar çok bir araya gelip büyük çapta cemaat oluştururlarsa, ilahi inayet, rahmet ve gufran da o nispette büyük olur.

Hadis-i şeriften Çıkarılan Hükümler

1. Cenaze namazı farz-ı kifayedir. Müslümanların bir kısmının katılmasıyla bu farz yerine gelmiş olur.
2. Cemaatin çokluğu ölü için geniş rahmet ve gufrana vesiledir.
3. Mevcut cemaati mümkün olduğu takdirde üç saf yapmak, müstehabdır. Cenazeye hazır olup da meşru bir mazereti yokken namaza katılmayan müslümanlar o büyük ecirden kendilerini mahrum bırakmiş olurlar. Ve böylece ölünün yakınlan bu tarz harekette bulunurlarsa, onlar da merhumun ruhunu sıkmış ve üzmüş olurlar.