Ahilik Kültürü 

Her milletin kendisine ışık tutan, heyecan veren değerleri vardır. Bireyler bu ortak değerlerin etrafında kenetlendikleri zaman, toplumu birbirlerine kaynaştıran “kardeşlik” olgusu meydana gelir. Toplumumuzda kardeşlik olgusunu en güzel yansıtan durumların birisi de Ahilik kültürüdür.

Arapçada “kardeşim” anlamına gelen “ehi” kelimesinden gelen Ahilik; Selçuklu ve Osmanlı döneminde Anadolu’da yaşayan halka çeşitli meslekleri öğreten, ahlaki kuralları hayatında ve mesleğinde uygulayabilen kimseler yetiştiren bir dayanışma örgütüdür.

Ahilik, dürüstlüğün, dostluğun, saygının, dayanışmanın ve her şeyden önce bin yıldır bu topraklarda kardeşliğin hüküm sürmesine sanat ile katkı sağlamış ahlaki bir öğretidir. Bu bağlamda Ahilik, işçinin, çalışanın, üretenin, namuslu kazancın, namuslu ticaretin ve adaletli yönetimin adeta simgesi olmuştur.

Diğer yandan Ahilik, mutluluğu halka hizmette arayan, kendi ticari çıkarını ön planda düşünmeyen ve kardeşlik bilincini en üst seviyede tutan bir okul görünümündedir. Çünkü Ahilik; üretici ve tüketici arasındaki dengeyi iyi ayarlamış, kardeşlik bilinciyle herkesin hakkını korumayı başarmıştır. Usta- çırak ilişkisini, baba evlat çizgisinde görerek saygı, çalışkanlık ve ahlaki ilkeler çerçevesinde ve mesleki temellere oturtmayı başarmıştır.

Ahilik, temelde İslam dininin esaslarından beslenerek şekillenmiş, ayet ve hadislerden ilham alarak toplumun temel dinamiklerinden olan sosyo – ekonomik alanı da düzenlemiştir. Çünkü İslam dininin temel kaynağı olan Kur’an-ı Kerim’de Yüce Allah, “ “Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur. Ve çalışması da ileride görülecektir “[1] diyerek insanların vicdanlarına seslenmiştir.

Hayat, doğruluk ve güven üzerine kurulmuştur. Karşılıklı güven olmadan hayat yürümez. Bu güven, bütün beşeri ilişkileri kapsar. Çünkü insan sosyal bir varlıktır. Tek başına yaşaması mümkün olmadığına göre, başkalarıyla ilişki kurması kaçınılmazdır. Bu durumdan dolayı Bakara suresinde “Onlar Allah’ı ve inananları aldatmaya çalışırlar, oysa sadece kendilerini aldatırlar da farkında değildirler”[2]  diye vurgu yapılan kişilerden olmayalım. İş hayatımızda dürüstlükten ayrılmayalım. Ahilikte de olduğu gibi doğrulukla, dürüstlükle yapılmayan hiçbir iş  bereket getirmez. Bir müddet bereket gibi görünse de süreklilik arz etmez.

Günümüz ticaret hayatını kardeşlikle şekillendiren Ahilik kültürünün beslendiği, İslam’ın ikinci kaynağı, sevgili Peygamberimizin hadislerinden bir tanesi ile hutbemi bitiriyorum. Bir gün Allah’ın Resulü (s.a.v.) pazarda bir buğday sergisine uğradı. Elini buğday yığınının içine daldırınca parmakları ıslandı. Bunun üzerine satıcıya; “Bu ıslaklık ne?” diye sordu. Adam; ‘Ey Allah’ın Resûlü! yağmur ıslattı’, dedi. Kutlu Nebî; “İnsanların görüp aldanmaması için o ıslak kısmı ekinin üstüne çıkarsaydın ya!” karşılığını verdi. Ardından da;  “Bizi aldatan, bizden değildir.” [3] buyurdu.

[1] Necm 39/40

[2] Bakara 2/9

[3] Müslim , İman 164, Fiten 16.

BENZER KONULAR:

• Anadoluda Ahilik Teşlikatı
• Ahilik Ne Demek? Kısaca
• Ahilik nedir kurucusu kimdir
• Tümünü görüntüle.