Adak nedir? Adağın hükmü ve çeşitleri

Question

ADAK VE İLGİLİ HÜKÜMLERİ

Adak gerçeği adak türlerini ve hükmü Delilleriyle birlikte

Adağın hükmü ve türleri

ADAK, İBADETTİR

Adak, Dini açıdan, irade sahibi mükellefin, bir şeyi Allah için yapma hususunda kendisini sorumlu tutmasıdır. 

Adağın tanımı

Adak, bir ibadet çeşididir. Yüce Allah’tan başkası için yapılması caiz değildir. Her kim adağı Allah’tan başkası için adarsa, şirk koşmuş olur. Her kim, yüce Allah dışında, bir kabir, Peygamber ya da Allah dostu için adakta bulunursa, şirk koşmuş olur. Çünkü o, ibadet türlerinden birini, yüce Allah’tan başkasına adamıştır.

ADAĞIN HÜKMÜ

Adak adamak, başlangıçta hoş görülen bir şey değildi. İbn Ömer’in (ra) rivayet ettiği şu hadis buna işaret eder: “Resûlullah (sav), adak adamayı yasakladı ve şöyle buyurdu: “O hiçbir şeyi geri çevirmez; onunla sadece cimri(nin elin)den (mal) çıkarılır.”

ADAK ÇEŞİTLERİ

Adaklardan, çocuğun, delinin ve adağa zorlanmış kimse gibi adağı sahih olmayanlar vardır. Adaktan sahih olanlar da vardır. Bu, irade sahibi mükellefin adağıdır. Mükellef, sözüyle buna işaret eder.

Sahih adak, altı çeşittir. Bunlar:

MUTLAK ADAK

Bu, adanılan şeyin adının anılmadığı adaktır. ‘Allah için adakta bulunuyorum’ deyip, herhangi bir şeyin söylenmemesi gibidir. O kimseye, yemin kefareti gerekir. Çünkü Rasûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Adını anmadan adak adayana yemin kefareti gereklidir.”

İNAT VE ÖFKE ADAĞI

Bu, adağı teşvik, engelleme, onaylama veya yalanlama amacıyla bir şarta bağlamaktır. ‘Ali ile konuşursam, Allah’a yemin olsun ki umre yapacağım’ veya ‘Eğer sana bu kitabı verirsem, onun değerini sadaka olarak vereceğim’ ya da ‘Eğer söylediklerin doğru ise, Allah için gelecek Perşembe günü oruç tutacağım’ demek gibidir.

Hükmü: Adakta bulunan, adakta bulunduğu ile yeminin kefa reti arasında tercih sahibidir. Çünkü Rasûlullah (sav) şöyle bu yurmuştur: “Öfke anında adak yoktur. Öfke anındaki adağın kefareti, yeminin kefaretidir.”

MÜBAH ADAK

Bu, mübah bir fiili adamaktır. ‘Falanın elbisesini giyeceğime Allah adına yemin ederim’, ‘Arabama bineceğime’ ya da ‘Et yiyeceğime gibi. Bunun hükmü, kişinin, adadığı fiil ile yapmaması halinde yeminin kefareti arasında tercih sahibi oluşudur. Çünkü adanan şey mubahtır. Onu yapmakla ve başlangıçta yapmamak arasında tercih sahibidir. Adadığı zaman da aynı şekildedir.

MEKRUH ADAK

Bu dinde mekruh görülen bir fiil için adakta bulunmaktır. Allah için hanımımı boşamayı adıyorum’ demek gibidir.
Hükmü: Adakta bulunan kimsenin, adağının kefaretini, yemin kefareti olarak vermesi, mekruh olan şeyi yapmaması müntahaptır. Çünkü mekruhu terk etmek, onu yapmaktan daha üs tündür. Eğer bu adanılan şeyi yaptıysa, adanılan şeyin gerçekleşmesinden dolayı onun kefareti yoktur.

GUNAH OLAN ADAK

Bu, haram olan bir fiili yapma konusunda adakta bulunmaktır. Bayram günü oruç tutmak, içki içmek vb. gibi.

Hükmü: Bu adağın yerine getirilmesi caiz değildir. Yemin kefa reti ödenmesi gerekir. Rasûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Her kim Allah’a itaatte bulunacağı yönünde adakta bulunursa, Allah’a itaat etsin. Kim de Allah’a isyanda bulunacağı yönün de adakta bulunursa, Allah’a isyan etmesin.” Yine Rasûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Allah’a isyanda adak yoktur.”

İTAAT ADAĞI

Namaz veya oruç, itikaf veya sadaka, Kur’an okuma, hasta ziyareti, akraba ziyareti gibi ibadet ve itaat sayılan bir fiili yapma konusunda adakta bulunmaktır. Bu adak, iki bölüme ayrılır: 1- Gerçekleştirilen: ‘Perşembe günü Allah için oruç tutacağım’, ‘Bu sene haccedeceğim’, ‘Yüz lira sadaka vereceğim’, ‘Falan has tayı ziyaret edeceğim’ veya ‘Amme cüzünü ya da Bakara sûresini ezberleyeceğim’ gibi. Bu adakları yerine getirmek gerekir.

2- Şarta bağlı: ‘Eğer annem, hastalığından kurtulursa, Allah için fakirlere kurban keseceğim’ ‘Eğer kardeşim yolculuktan gelirse, yüz tl sadaka vereceğim’ gibi. Adağın bağlı olduğu şart gerçekleştiğinde, bu adağı yerine getirmek gerekir.

Adağı her iki durumda da yerine getirmenin gerekliliğinin delili, yüce Allah’ın şu buyruğudur: “Adaklarını yerine getirsinler.” Rasûlullah (sav) da şöyle buyurmuştur: “Her kim Allah’a itaatte bulunacağı yönünde adakta bulunursa, Allah’a itaat etsin. Kim de Allah’a isyanda bulunacağı yönünde adakta bulunursa, Allah’a isyan etmesin.”

DAVRANIŞ VE TUTUM GELİŞTİRME

1) Müslüman, verilen bir nimetten dolayı veya Allah’ın üzerinden kaldırdığı bir beladan dolayı yüce Allah’a şükretmek istediğinde, adamaya ihtiyaç duyulmayan, oruç, sadaka, kurban vs. gibi güç yetirebileceği bir ibadet ve itaatte bulunması gerekir.

2) Dinin, kulu adak adamaktan alıkoymasının hikmetlerinden biri de, bazen kulun çok mutlu bir durumda veya -adağın bunda bir etkisi olacağını zannederek bir hayrı gerçekleştirme isteği duyduğu anda bir şey adaması, sonra adamış olduğu şeyi gerçekleştirmenin kendisine zor gelip pişman olmasıdır. Adağın yasaklanmasında, kullara rahmet vardır.

Dini Siteler

ADAK HAKKINDA KONULARIMIZ:

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 4 )

  1. Murat
    2
    2021-10-28T14:04:53+03:00

    Adak birşeye dilemek bir insanın borcu biterse adak keser bir insanın  çocuğu için adak keser yada ölmüş anne veya babasına adak keser yada bir araba yada ev alırsa keser birde Allah için keser beladan keser kazadan keser hastalığıktan kurtulursa keser yada bir işyeri açarsa kesebilir

    Best answer
    1
    2021-10-28T17:48:51+03:00

    Bir sıkıntın var ise adak adayıp yerine getire bilirsin ama adak adayıp yapmaz isen daha çok kötülüklerle karşılasirsin adak herşeye adanmaz önemli bir hastalık konu veyahutta vefat eden bir yakını için adak adiyip kese bilir

    1
    2021-10-28T21:05:50+03:00

    Allah razı olsun inşallah faydalandim

  2. Muhammed Samir
    1
    2025-03-14T21:46:13+03:00

    Adak, bir kişinin bir dileği, amacı ya da isteği gerçekleşmesi için Allah’a verdiği söz ya da vaattir. İslam kültüründe adağın, bir dileğin kabul olmasını ya da bir zorluğun aşılmasını sağlamak amacıyla Allah’a yapılan bir tür adak olarak kabul edilir.

    Adağın Hükmü: Adağın hükmü, adak yapılan şeyin yerine getirilmesinin gerektiği bir vaattir. Yani, kişi, Allah’a bir şey adadığında, o şeyin yerine getirilmesi farz sayılır. Eğer adak yerine getirilmezse, kişi günahkar olur. Ancak adak, kişinin kendi iradesiyle yaptığı bir şey olduğu için, farz değil, vacip veya sünnet olabilir. Örneğin, kişi sağlığına kavuştuğunda bir hayır kurumuna bağış yapmayı adak ederse, bu bağışı yapmak vacip olur.

    Adağın Çeşitleri:

    Farz Adak (Vajip Adak): Kişinin bir şekilde üzerine aldığı ve yerine getirilmesi zorunlu olan adağa denir. Eğer kişi bir adak yaptıysa ve o adak yerine getirilmezse, kişi büyük bir sorumluluk taşır.

    Sünnet Adak: Peygamber Efendimiz’in (s.a.v) sünnetlerine uygun olarak yapılan adağa denir. Bu tür adağın yerine getirilmesi çok sevaplı ve makbul kabul edilir.

    Mekruh Adak: Şeriata uygun olmayan, gereksiz yere yapılan veya İslam’ın öğretileriyle çelişen adaklar mekruh sayılabilir. Bu durumda, adağın yerine getirilmesi doğru olmaz.

    Helal Adak: İslam’a ve şeriata uygun olarak yapılan adaklar helaldir. Helal adaklar, kişinin Allah’a olan samimiyeti ve niyetiyle yerine getirilmesi gereken türdeki adağılardır.

    Şartlı Adak: Kişinin Allah’a bir dilek veya isteği için yaptığı adaklar, belirli bir şartın gerçekleşmesi üzerine yerine getirilir. Örneğin, “Eğer işim başarıya ulaşırsa, hayır yapacağım” gibi.

    Kendini Bağlayan Adak: Bir kişi, dilekleriyle ya da bir olayın gerçekleşmesiyle ilgili olarak Allah’a bir vaatte bulunur ve bu vaadi yerine getirmesi gerektiği için kendisini sorumlu tutar.

    Adağın yerine getirilmesi, İslam ahlakına göre önemli bir sorumluluktur.

Leave an answer