Share
“İslam kolaylık dinidir” Dinde kolaylık örnekleri
Question
İSLAM KOLAYLIK DİNİDİR
İslam, kolaylık dinidir. Bu, İslam’ın, insanların ibadetlerini yerine getirmelerini kolaylaştırmaya yönelik hükümler içerdiği anlamına gelir.
İslam’da kolaylık örnekleri şunlardır:
Namaz: Namaz, İslam’ın en önemli ibadetlerinden biridir. Ancak, namaz kılma imkanı olmayan kişiler, namazı kaza namazı olarak kılarlar. Ayrıca, hasta veya yaşlı kişiler, namazlarını oturarak veya yatarak da kılabilirler.
Oruç: Oruç, Ramazan ayında tutulan bir ibadettir. Ancak, oruç tutmak için sağlıkları elverişli olmayan kişiler, oruç tutmayabilirler. Ayrıca, yolcular ve hamile veya emziren kadınlar, oruç tutmak zorunda değillerdir.
Zekât: Zekât, malın belirli bir miktarının, ihtiyaç sahiplerine verilmesidir. Ancak, zekât vermeye gücü yetmeyen kişiler, zekât vermezler.
Hac: Hac, İslam’ın beş şartından biridir. Ancak, hac yapmak için maddi gücü olmayan kişiler, hac yapmayabilirler. Ayrıca, sağlıkları elverişli olmayan kişiler, hac yapamaz.
İslam’da kolaylık ilkesinin amacı, insanların ibadetlerini yerine getirmelerini kolaylaştırmak ve onlara bir zorluk çıkarmamaktır. Bu ilke, İslam’ın evrensel ve kapsayıcı bir din olduğunun bir göstergesidir.
⊂⊃
Müslüman olarak bizler Allah’ın hiçbir şeye muhtaç olmadığına ve her şeyden müstağni olduğuna iman eden insanlarız. Bununla birlikte bahşedilen tüm nimetler, dini hükümler ve öğütler ise bizim dünyadaki huzurumuzu temine yöneliktir. Dolayısıyla dinin temelinde meşakkat ve zorluk değil, rahmet ve kolaylık vardır. İnsanların güven, huzur ve mutluluğunu amaçlayan bir din; emir ve yasaklarında, hüküm ve ilkelerinde insana sıkıntı vermeyi istemez. Ancak şunu da biliyoruz ki; insanın üzerine yüklenen her sorumluluk ona belli oranda bir külfet getirir. Bununla birlikte imanla, dini şevk ve gayretle yerine getirildiğinde her sorumluluk ibadet ve sevaba dönüşür. Her mükellefiyet doğası gereği kısmi zorluklar içerse de Yüce Rabbimiz insana gücünün üzerinde bir yük yüklememiştir. Nitekim Bakara Suresinin 286. ayeti kerimesinde şöyle buyurulmuştur. ‘‘Allah, bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar.’ Hz. Peygamber (sav) de hadisi şeriflerinde şöyle buyurmuştur: “Muhakkak ki din kolaylıktır.” (1) “Şüphesiz Allah bazı görevleri farz kıldı, sünnetler koydu, sınırlar belirledi, bazı şeyleri helal, bazı şeyleri de haram kıldı. Dini kolay, müsamahalı ve geniş kıldı, asla daraltmadı.” (2)
Hz. Peygamber (s.a.v.), insanlara zor olan şeyleri öğretmek ve zorlayıcı olmak için değil, âlemlere rahmet olmak için gönderilmiştir. (3) Peygamber efendimiz de bunu sözleri, uygulamaları ve davranışlarıyla ortaya koymuştur: “Allah beni sıkıntı ve zahmet veren ve bunu arzu eden biri olarak göndermedi, fakat beni dini öğreten ve kolaylaştıran olarak gönderdi.” (4) “Kolaylaştırın zorlaştırmayın, müjdeleyin nefret ettirmeyin” (5) anlamındaki sözleri bunun delilidir.
Namaz, oruç, hac ve zekât gibi ibadetler, insanın bedeni gücünün yetip yapabileceği görevlerdir. Namazın günde beş vakit farz olmasına karşılık, oruç yılda bir ay, hac ise ömürde bir defa farz kılınmıştır. (6) Tüm gün namaz kılmak veya her zaman oruç tutmak veya her sene hacca gitmek farz kılınsaydı insan için zor ve sıkıntılı olurdu. Nitekim Kur’an’da da haccın ancak gücü yetenlere farz kılındığı bildirilmiştir. (7) Zekât ibadeti de her mükellefe değil, zengin olanlara farz kılınmıştır. Peygamberimiz ibadetler konusunda insanların kendilerine sıkıntı verecek bir duruma girmelerine izin vermemiştir. Peygamberimizin eşi Hz. Âişe validemiz anlatıyor: Yanımda bir kadın vardı. Hz. Peygamber (s.a.s.) eve geldi ve ‘Bu kadın kim?’ diye sordu. Ben de, onu ‘Bu filan kadındır, geceleri uyumaz ve hep namaz kılar” diye tanıttım. Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.s.), ‘Böyle yapmayı bırakın, gücünüz yettiği kadar ibadet edin. Allah’a yemin ederim ki, siz usanmadıkça Allah usanmaz’’ (8) buyurdu.
Dinimizde her insanın sıkıntısına, ihtiyacına ve mazeretine göre ruhsat ve kolaylıklar vardır. Mesela ayakta namaz kılamayan oturarak, oturarak kılamayan îmâ ile namazını kılabilir. Müslüman yolcu iken oruç tutmayabilir, hasta iken orucunu erteleyebilir. (9) Dört rekâtlı farz namazları iki rekât kılar. Zaruret ve ihtiyaç hâlinde namazları birleştirerek kılabilir.
Bütün bunlarla birlikte işlediğimiz günahlarımızdan ve ibadetlerimizdeki kusurlardan arınmak için tevbe ve bağışlanma kapısı daima açıktır. (10) Ayeti kerimenin mealiyle bitiriyorum; “Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez” (11)
—————————
1-Nesai, İman,28
2-Tebarani, Mu’cemu’l Kebir,11/213
3-Enbiya, 21/107
4-Müslim, Talak,29
5-Buhari, İlim,69
6-Müslim, Hac,412
7-Ali İmran,3/97
8-İbni Mace, Zühd,28-4238
9-Bakara, 2/186
10-Zümer, 39/53
11-Bakara,2/185
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
İslam, insanları zor durumda bırakmak için sorumluluklar getirmemiş;
Onları güçlerinin yettiği şeylerden sorumlu tutmuştur.
“Islam kolaylık dinidir” prensibi, dinin esaslarının hayatı kolaylaştırmayı ve insanların yükünü hafifletmeyi amaçladığını ifade eder. İslam’da kolaylık, bazı durumlarda ibadetlerin veya hükümlerin belirli şartlara veya durumlara göre hafifletilmesini veya geçerlilik kazanmamasını ifade edebilir. Bazı örnekler şunlar olabilir:
Seferi Namazı: Yolculuk esnasında namazı kısaltmak veya cemaatle kılmak gibi seyahat hallerinde namazın kolaylaştırılması.
Hastalık Durumunda Oruç: Oruç tutmaya gücü yetmeyen veya sağlık durumu oruç tutmasına engel olan kişilerin oruç tutmama veya sonradan fidye ödeme gibi seçeneklere sahip olması.
Haccın Kolaylaştırılması: Yaşlı, hasta veya maddi durumu elverişsiz olanların, bir başkasının vekili aracılığıyla haccı yerine getirebilmesi gibi.
Şeriatın Hafifletilmesi: Zor durumlarda dinî hükümlerin veya yükümlülüklerin hafifletilmesi, acil durumlar ve zaruret hallerinde dinî hükümlerin esneklik kazanması.
Bu gibi durumlar, İslam’ın insanlara kolaylık ve esneklik getirmeye çalıştığına işaret eder. Dinin temel amacı, insanları yük altına sokmak değil, yaşamlarını kolaylaştırmak ve onlara adaletli bir yaşam sürmelerine imkan tanımaktır.
“İslam kolaylık dinidir” ifadesi, İslam’ın özünde zorlukları değil, kolaylıkları ve insanlara en uygun olanı sunduğunu vurgulayan bir anlayıştır. İslam, insanların hayatlarını kolaylaştırmak, onları sıkıntılardan kurtarmak ve dini hükümleri yerine getirirken aşırı zorluklarla karşılaşmalarını engellemek amacıyla, her durumda bir kolaylık ve rahatlık önerir. Kuran ve Hadislerde, zorlukların, sıkıntıların ve aşırılıkların kaldırılması ve yerine kolaylıkların getirilmesi gerektiği sıkça ifade edilmiştir.
1. İslam’ın Temel Hedefi: Kolaylık
İslam, insanın hem dünya hem de ahiret hayatında huzur bulmasını amaçlar. Bu amaçla, dinin gerekleri, insanların doğasına ve ihtiyaçlarına uygun şekilde belirlenmiştir. Din, zorlukları değil, insanların yükünü hafifletmeyi hedefler.
Kuran: “Allah, size kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara Suresi, 185)
Bu ayet, İslam’ın hedefinin insanları zora sokmak değil, onlara kolaylık sağlamak olduğunu açıkça ifade eder.
2. Namazda Kolaylık
Namaz, İslam’ın beş temel şartından biridir, fakat zorluk halinde, insanın namazı doğru bir şekilde yerine getirememesi durumunda, İslam kolaylık sağlar.
Örnek: İslam, hasta olan veya yolculukta bulunan bir müminin namazını oturarak veya yatarken kılmasını, farz namazları toplu şekilde (kısa ve erken/sonra) kılmasını tavsiye eder. Böylece kişinin üzerindeki zorlayıcı yük kaldırılmış olur.
Kuran: “Namazda size bir zorluk yoktur. Ancak, yolculukta veya hasta olduğunuzda başka bir hüküm vardır.” (Nisa Suresi, 101)
3. Oruçta Kolaylık
Oruç, İslam’ın beş şartından biri olmasına rağmen, oruç tutmanın zorlayıcı olabileceği durumlarda kolaylıklar getirilmiştir.
Örnek: Ramazan ayında oruç tutmak, normalde her Müslümana farz olsa da, hasta olanlar, yolculukta bulunanlar veya yaşlı olanlar için oruç tutmama izni verilmiştir. Bu kişiler, tutamadıkları oruçları başka bir zaman tutabilir veya fidye verebilirler.
Kuran: “Kim sizden hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günlerin sayısını başka günlerde tutar.” (Bakara Suresi, 184)
4. Sadakada Kolaylık
İslam, sadaka vermeyi teşvik eder, ancak maddi durumu kötü olanlar için bunun zorlayıcı olmasını engelleyecek bir kolaylık getirir.
Örnek: Zengin olanların vermesi farz olan zekat, fakirlerin sadaka vermesini beklemez. Hatta, bir kimse ihtiyaç içinde ise, sadaka vermek zorunda değildir. Ayrıca, kişinin küçük bir iyilik yapması da sadaka olarak kabul edilir.
Hadis: “Gülümsemen de sadakadır.” (Sahih Müslim)
Bu hadis, sadakanın sadece para ile sınırlı olmadığını, insanın günlük yaşantısında da kolaylıkla yerine getirebileceği küçük eylemlerle sadaka verebileceğini anlatır.
5. İbadette Kolaylık: Dua ve Tövbe
İslam, insanın Allah’a olan ibadetini zorlaştırmaz. Herkesin erişebileceği dua ve tövbe gibi kolay ibadetlerle Allah’a yakınlaşmak mümkündür.
Örnek: İslam’da, birey günah işlediğinde Allah’a dönüp tövbe edebilir. Bu, herhangi bir mal ya da servet gerektirmeyen, insanın kalpten niyet ederek ve samimi bir şekilde Allah’a yönelmesiyle yapılabilir.
Kuran: “Rabbiniz, tövbe eden, salih ameller işleyen her kulunu affeder.” (Furkan Suresi, 70)
6. Evlilikte Kolaylık
İslam, evlilikte zorlukları ortadan kaldırmak için bazı kolaylıklar sunar. Evliliğin amacı, insanların huzurlu bir aile yaşamı sürmelerini sağlamaktır.
Örnek: İslam, evliliği kolaylaştırıcı adımlar atmıştır; örneğin, düğün ve nikah masraflarını minimize etmek. Ayrıca, kadınların da boşanma hakkı vardır ve boşanmanın zorlaştırılması, gereksiz sıkıntılara yol açmamak için engellenmiştir.
Hadis: “Evlenmede en çok hayır ve bereket, en az masraflı olandır.” (Sunan Ibn Majah)
7. Günahların Af Edilmesinde Kolaylık
İslam, günah işleyen insanlara daima tövbe etme ve affedilme imkanı sunar. Allah’ın rahmeti sonsuzdur ve her zaman tövbe edenleri affeder.
Kuran: “Rabbiniz, af ve rahmette geniştir. O’nun affı, her şeyi kuşatır.” (Enfal Suresi, 53)
İslam, kişiyi günahlarıyla ezmek yerine, onu affetmeye ve doğru yola yönlendirmeye odaklanır.
8. Çalışma ve Geçim Kolaylığı
İslam, insanları çalışmaya teşvik eder, ancak aşırı zorlanmalarını engeller. Çalışmanın hakkı, adaletin sağlanması ve insanların ihtiyaçlarını karşılaması için kolaylık sağlanır.
Hadis: “Hiçbir işçinin hakkı, ücretini alıncaya kadar bekletilmesin.” (Sunan İbn Mace)
İslam, çalışırken veya ticaret yaparken hileye ve zorlayıcı koşullara karşı tedbirler alır, ve en önemlisi, helal kazancı teşvik eder.
9. Kolaylık İçin Zorlukların Hafifletilmesi: İslam’da Fıkıh
Fıkıh, dini hükümleri uygulama yöntemidir ve İslam, bu uygulamalarda zorlukları en aza indirgemek için çeşitli çözümler geliştirmiştir. Birçok durumda, çeşitli şartlar altında bazı farzlar ve ibadetler hafifletilebilir. Bu, bireylerin ve toplumların dinin gerekliliklerini yerine getirirken sıkıntıya girmemesi için bir kolaylık sağlar.
Örnek: Namaz kılarken, eğer bir engel varsa, namazı kısa ve basit şekilde kılmak (örneğin, zorlayıcı hastalık veya yolculuk gibi durumlar) mümkün olur.
Sonuç
İslam, her yönüyle kolaylık ve rahatlık dinidir. Bütün emirleri, insanın doğasına uygun, adil ve kolayca uygulanabilir şekilde düzenlenmiştir. İnsanları sıkıntıya sokmak değil, onlara huzur ve barış sağlamak için gönderilen bu din, her zaman kolaylık, af ve rahmet sunar. İslam, zorlukları aşan, bireyleri ve toplumları rahatlatan bir yaşam biçimini benimser.