Share
Rükn ne demek? Kısaca
Question
Rükn (Rükün) Nedir? Kısa bilgi
Sözlükte “bir şeyin kuvvetli, sağlam olan yanı, köşesi; büyük iş; mal, mülk gibi medârı kuvvet olan şey, direk, destek, bir şeyin aslını oluşturan parçalardan her biri; cüz, unsur” gibi anlamlara gelen rükn, dinî bir kavram olarak, ibadetlerin ve akitlerin aslî unsurlarını ifade etmektedir.
Halk arasında namazın içindeki farzları diye adlandırılan ve namazı oluşturan kıyam, kıraat, rükû, secde, ka’de gibi fiil ve davranışlar, namazın rükünleridir. Hacda Arafat vakfesi ve ziyaret tavafı, oruçta imsak bu ibadetlerin rükünleridir. Genel olarak icap ve kabul de akitlerin rüknünü oluşturur. İbadet ve hukukî işlemlerde rüknün bulunmaması, onun bâtıl olmasını doğurur. (bk. Bâtıl, Butlân, Fesât)
Ayrıca sözlük manasına uygun olarak, Kâbe’nin her bir köşesine de rükn denilmektedir. Hacerü’l-esvedin bulunduğu köşeye Rüknü Haceri’l-Esved denir. Diğerlerine de o yöndeki ülkelere nispetle Rüknü Irakî, Rüknü Şâmî ve Rüknü Yemânî isimleri verilmiştir.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
RÜKN
Çoğulu erkân ya da erken gelir. Sözlükte, en kuvvetli taraf, büyük konum ve kendisiyle güç elde edilen kral, asker gibi şeyleri çağrıştıran anlamlara gelir.
Ayrıca el-Erkân uzuvlar demektir. Nitekim bir şeyin erkânı demek, kendisini tuttuğu ve ayakta kalmasını sağladığı yönleri demektir. Terimsel anlamda ise bir şeyin rüknü demek, o şeyin olmazsa olmazı demektir. Bu da, namazdaki kıyam, oruçtaki imsak ve alışverişteki icap-kabul gibi ibadetlerdeki şer’î hakikatlerin ya bir parçası anlamında ya da evin erkânı/sütunları şeklinde müşahede edilebilen şeylerin bir parçası anlamında algılanabilir.
“Rükn” kelimesi, genel olarak bir şeyin temel, sağlam veya asıl unsurlarını ifade eder. Dinî bağlamda, özellikle ibadetlerde ve akitlerde önemli unsurları belirtir. Örneğin, namazın rükünleri, onun geçerli olabilmesi için gereken temel fiil ve davranışlardır; bunlar arasında kıyam, kıraat, rükû, secde ve ka’de yer alır.
Hac ibadetinde de önemli rükünler bulunur, örneğin Arafat’ta durmak ve ziyaret tavafı yapmak. Oruçta ise imsak, orucun rükünlerindendir. İbadet veya hukukî işlemlerde rüknün eksikliği, o işlemin geçersiz olmasına sebep olur.
Ayrıca, Kâbe’nin köşelerine de rükn denir ve bu köşeler belirli isimlerle anılır; örneğin, Hacerü’l-Esved’in bulunduğu köşe “Rüknü Haceri’l-Esved” olarak bilinir. Diğer köşeler de coğrafi olarak adlandırılır: Rüknü Irakî, Rüknü Şâmî ve Rüknü Yemânî. Bu bağlamda rükn, hem ibadetlerin hem de kutsal mekânların önemli bir parçasını temsil eder.
Rükn (veya Rükün), Arapça kökenli bir kelime olup, “temel unsur” veya “sütun” anlamına gelir. İslam’da, bir ibadetin geçerli ve tamamlayıcı olabilmesi için zorunlu olan temel unsurlara rükn denir. Yani, bir şeyin eksiksiz ve doğru olabilmesi için gerekli olan en önemli parçalardır.
Örneğin:
Namazda rükn, niyet, Kıyam, rükû, secde gibi temel hareketleri içerir. Bunlar olmadan namaz geçerli olmaz.
Hacda rükn, Arafat’ta vakfe, tavaf gibi ibadetlerin yerine getirilmesi gereken temel unsurlardır.
Özetle: Rükn, bir ibadetin veya bir işlemin geçerliliği için zorunlu olan temel unsurlardır. Bu unsurlar yerine getirilmeden ibadet veya eylem tamamlanmış sayılmaz.