Share
Abdest Hakkında Geniş Bilgi
Question
Abdest İle ilgili Tüm Bilgiler

A- Abdestin Tanımı Ve Mahiyeti
B- Abdestin Önemi Ve Yararları
C- Abdest Çeşitleri Ve Abdestsiz Yapılması Caiz Olmayan İşler
D- Abdest İle İlgili Temel Terimler
E- Abdestin Farzları
F- Abdestin Sıhhat (Geçerlilik) Şartları
G- Abdestin Sünnetleri Ve Âdabı
H- Abdestin Mekruhları
I- Abdesti Bozan Ve Bozmayan Durumlar
J- Abdest Almanın Şekli
İslamda Abdest
A. Abdestin Tanımı Ve Mahiyeti
Türkçede bir tür dini temizliği ya da ibadet temizliğini anlatmak için kullanılan “abdest“, farsça âb (su) ve dest (el) kelimelerinden oluşan “el suyu” anlamına gelen birleşik bir sözcüktür. Arapça karşılığı, temizlik, parlaklık ve güzellik anlamına gelen “vudû”‘dur. Abdest alınan suya “vadû”‘, abdest alan kişiye “mütevaddi”‘ denir. Fıkıh terimi olarak ise abdest, belirli uzuvları usulüne uygun olarak su ile yıkamak ve bazılarını İse eldeki su ıslaklığı ile meshetmekten ibaret bir ibadet temizliği demektir. Fıkıhta abdeste tahâret-i suğrâ (küçük temizlik), gusüle de tahâret-i kübrâ (büyük temizlik) denir. Abdest almayı gerektiren hallere hades-i asğar (küçük kirlilik), gusulü gerektiren hallere de hades-i ekber (büyük kirlilik) adı verilir. Abdeste elverişli suyun bulunmaması halinde veya böyle suyu kullanma imkânı olmayan durumlarda teyemmüm edilir.
Hıristiyanlık, Yahudilik ve diğer bir kısım dinlerde de abdest benzeri bazı temizlik ‘Şİemlerine rastlanır. Genellikle âyine bağlı olan bu temizlik çeşitlerinde sembolik yön a9’r basar. Hz. Peygamberin bir defasında
su isteyerek abdest uzuvlarını üçer defa yıkadıktan sona, “İşte bu, benim ve benden Önceki peygamberlerin abdestidir” buyurmuş olması (İbn Mâce, Taharet, 47), İslâm bilginlerine göre abdestin sırf İslâmiyete özgü hükümlerden olmayıp geçmiş semavi dinlerde de mevcut olduğunun bir delilidir. Ancak, bu hükmün yalnız peygamberler hakkında geçerli olduğu yahut onların ümmetlerini de kapsadığı hususu tartışmalıdır.
Abdestin ne zaman ve nerede farz kılındığı hususunda ilk bakışta çatışan iki delil vardır. Şöyle ki: Kur’ân-ı Kerîm’de abdestle İlgili hükmü açıklayan, “Ey iman edenler! Namaza kalktığınızda yüzlerinizi, dirseklerinize kadar kollarınızı yıkayın, başlarınızı mesnedin ve topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın… Eğer su bulamazsanız temiz toprakla teyemmüm edin…” (ei-Mâide 5/6) mealindeki âyetin Medine döneminde nazil olduğu bilinmektedir. Öte yandan, namazın Mekke döneminde miraç gecesi farz kılındığı, Cebrail’in Hz. Peygamber’e namaz ve abdesti öğreterek birlikte abdest alıp namaz kıldıkları ve söz konusu ayetin nüzulünden önce asla abdestsiz namaz kılınmadığı hususunda siyer bilginleri ittifak etmişlerdir. Bu iki durumu uzlaştırmak üzere, abdestin ilgili âyetle farz kılındığı, daha önceleri ise namaz için abdest almanın mendup olduğu yolunda münferit görüşler ileri sürülmüşse de İslâm bilginlerinin büyük çoğunluğu abdestin önce Mekke döneminde (miraç gecesi) namazla birlikte farz kılındığını, zikredilen âyetin ise mevcut bir hükmün önemine binaen teyit ve takriri sadedinde ve bunun yanısıra su bulunmadığı takdirde toprakla teyemmüm edilmesi hükmünü bildirmek için indiğini kabul ederler. Böylece abdest, üzerinde ihtilaf söz konusu olmayacak kesin ve müstakil bir nassa dayandırılmış olup, namaza bağlı tali bir hükümmüş gibi düşünülerek zamanla önemsenmez hale gelmesi ve ihmal edilmesi ihtimali ortadan kaldırılmıştır. Bu görüşü desteklemek üzere, anılan âyet nazil oluncaya kadar Rasulullah’ın abdest almadan hiç bir iş yapmadığı ve hatta konuşmadığı yönündeki bir rivayet de delil olarak zikredilir.
Abdestin meşruiyeti (dini bir hüküm oluşu) Kur’ân-ı Kerim’in yanısıra sünnet ve icma-i ümmet ile de sabittir. Nitekim Hz. Peygamber “Allah, hiçbirinizin abdestsiz iken abdest almadan kılacağı namazı kabul etmez” mealindeki (Buhârî, Vudû’, 2) hadisinde ve benzen hadislerde bu husus vurgulanmış; İslâm ümmeti de abdestin Rasulullah zamanından beri dinin temel hükümlerinden olduğunu kabul edegelmiştir.
B. Abdestin Önemi Ve Yararları
Abdest başlı başına bir maddî temizlik özelliği taşımakla ve sağlık açısından faydalar içermekle beraber, herşeyden önce bir manevî temizlik işlemi ve manevî arınma yoludur. Abdestin, fıkıh terminolojisinde, maddî kirlilikten temizlenmeyi belirten
“necasetten tahâref’in değil, manevî kirliliği İfade eden “hadesten tahâref’in bir türü sayılması da onun bu özelliğini gösterir. Peygamberimizin, “Kim emrolunduğu gibi abdest alır ve emrolunduğu şekilde namaz kılarsa, geçmiş günahları af olunur” (Buhârî, Vudû’, 28), “Bir kimse abdest alıp, yüzünü yıkayınca, yüzündeki azalarının İşlediği bütün günahları su damlalarıyla birlikte akıp gider ve kendisi de tertemiz olur” {Müslim, Taharet, 11) ve benzeri hadisleri bunun delilidir,
Kur’ân-ı Kerîm’de ve Hz. Peygamber’in hadislerinde temizlik ve arınmanın Önemi üzerinde ısrarla durulmuştur. Bunun yanısıra, abdest İslâmiyet’te en önemli ibadet olan ve günün belli vakitlerinde edâ edilen namazın ön şartı olarak farz kılınmasıyla müslümanların her zaman ve düzenli biçimde maddî ve manevî temizlik İçinde bulunmaları hedeflenmiştir. Vücudun dış etkilere daha açık ve dolayısıyla kirlenme ihtimali daha çok olan yerlerinin sık sık yıkanmasının genel temizlik ve sağlık açısından temin edeceği yararlar açıklamaya lüzum göstermeyecek kadar çoktur. Bunların yanında abdestin insan sağlığı bakımından temin edeceği diğer maddî faydaların bazılarına şöyle değinilebilir:
1- Ağız, vücutta mikropların en kolay ürediği yerdir. O halde Rasûl-i Ekrem’in abdest alırken ağız ve diş temizliğine (“sivâk”) özen gösterilmesi yönündeki tavsiyesine uyan bir müslüman için abdestin vücutta mikropların üremesini önleme açısından ne kadar önemli olduğu ortadadır.
2- Vücut doku ve hücrelerinin iyi beslenebilmesi İçin kan dolaşımını sağlayan damarların tabii esnekliklerinin korunmasında ve damar sertlikleri ile tıkanmalarının önlenmesinde abdest çok olumlu bir rol oynar. Ağız, burun ve diğer yakın bölgelerin su ile teması da özellikle beyinde kan dolaşımının güçlenmesi açısından çok yararlıdır. İnsan vücudunda bütün hücrelerin çevresinde belli bir oranda bulunan ve vücut bütününde normal durumlarda hissedilmeyecek derecede denge arz eden statik bir elektrik vardır. Havada oluşan elektriklenme, Özellikle zamanımızda yaygın olarak kullanılan plastikten yapılmış giyim eşyaları, taşıt araçları vb. şeyler vücudun dış yüzünde aşırı elektron artışına sebep olur. Bu durum, sinir sistemi üzerinde ciddi rahatsızlıklar doğuracağı gibi, deri altındaki minik kasların yorulması ve esnekliklerini kaybetmesi sebebiyle yüzde ve diğer yerlerde kırışıklık ve sarkmalara da yol açar. Vücuttaki statik elektriğin fazlasını atmanın yollarından biri de su ile yıkanmak veya toprağa temas etmektir. Bu İse abdest İle teyemmümün vücudun elektrostatik dengesini korumadaki rol ve önemini açıkça göstermektedir.
Bütün bu maddî yararların üstünde olmak üzere, abdestin, kendine özgü kuralları içinde namaz ibadetini ifa için Yüce Allah’ın huzurunda bulunacak olan müminin gönü! ve ruh temizliğine hazırlık yapmasını sağlayıcı, maddi temizlik ile manevi temizliği bütünleştirici bir anlam taşıdığına dikkat etmek gerekir.
Benzer Konular:
Answers ( 12 )
5- Tükrük ve sümüğe çok az miktarda kan karışması. burdaki kan elimize değerse necis midir pıhtı halinde olan burundan gelen kan necaset bulaştırır mı değdiği yere
Elbette! İşte abdest hakkında detaylı ve kapsamlı bir bilgi:
🌿 Abdest Nedir?
Abdest, İslam dininde belirli ibadetleri yerine getirebilmek için yapılan temizlik ve arınma eylemidir. Abdest, hem maddi hem de manevi bir temizlik anlamı taşır ve özellikle namaz, Kur’an-ı Kerim’e dokunma gibi ibadetler için gereklidir.
📖 Abdestin Dayanağı (Kur’an ve Sünnet)
Kur’an-ı Kerim’de Abdest:
Maide Suresi, 6. Ayet:
“Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı mesh edin ve topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın…”
Bu ayet, abdestin farzlarını açıkça belirtir.
Sünnette Abdest:
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.)’in uygulamaları (hadisler) ile abdestin nasıl alındığı detaylı biçimde öğretilmiştir. Hadislerde abdestin önemi ve faziletleri vurgulanır.
✅ Abdestin Farzları (Hanefî Mezhebine Göre)
Yüzü yıkamak (alın ile çene arası ve iki kulak arası dahil)
Kolları dirseklerle birlikte yıkamak
Başın dörtte birini mesh etmek
Ayakları topuklarla birlikte yıkamak
🌿 Abdestin Sünnetleri
Abdestten önce “Eûzü besmele” çekmek
Misvak kullanmak
Üçer defa yıkamak
Azaları sırayla ve ara vermeden yıkamak
Parmak aralarını hilallemek
Sağdan başlamak
Abdest duaları okumak
❌ Abdest Bozan Haller
Tuvalet ihtiyacını gidermek (idrar, dışkı, yel vb.)
Kan, irin veya sarı su akması
Ağız dolusu kusmak
Uyumak (oturarak uyunmadıysa)
Bayılmak veya aklı yitirmek
Kadın-erkek cinsel ilişkisi
🌟 Abdestin Faziletleri
Günahların dökülmesine vesiledir.
Hadis: “Bir kimse abdest aldığında, suyla beraber günahları da akar gider.” (Müslim)
Nurdan izler taşır:
“Kıyamet günü ümmetimin abdest azaları nur gibi parlayacak.” (Buhari, Müslim)
Abdestli gezmek sünnettir, sürekli abdestli bulunmak kalbi huzurlu tutar.
💧 Abdestin Alınışı (Sıralı Anlatım)
Niyet edilir: “Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya.”
Eûzü besmele okunur.
Eller bileklere kadar üç kez yıkanır.
Ağız ve burun üçer kez temizlenir.
Yüz üç defa yıkanır.
Kollar dirseklerle birlikte üç defa yıkanır.
Baş mesh edilir.
Kulaklar mesh edilir.
Ayaklar topuklarla birlikte üç defa yıkanır.
🧼 Abdestte Dikkat Edilmesi Gerekenler
Abdest organlarında kuru yer kalmamalı
Tırnakların altı, yüzük altları iyice yıkanmalı
İbadet niyetiyle alınmalı
📚 Mezheplere Göre Farklılıklar
Şafiî mezhebinde niyet ve tertip (sıra) farzdır.
Malikî mezhebinde abdestte sürekli niyet ve mualat (ard arda yapmak) farzdır.
Hanbelî mezhebinde de benzer farklılıklar bulunur.
Dilersen bu bilgileri PDF veya el broşürü formatında da sana sunabilirim.
Bir de: Günlük yaşamda sıkça karşılaşılan “abdest bozar mı?” tarzı soruları da istersen detaylı açıklayabilirim. İlgini çeker mi?