Yere düşen lokma hadis

Question

Düşen lokma üzerindeki rahatsız edici şeyleri giderdikten sonra yemek
Yere düşen yiyeceği yemek

Buna delil Muslim’in Sahih’inde Eşribe bahsinde Cabir Radıyallahu anh’dan şöyle dediğine dair naklettiği rivayettir: Rasûlullah Sallallahu aleyhi vesellem’i şöyle buyururken dinledim: “Sizden herhangi bir kimsenin herbir hali sırasında yanında şeytan bulunur. Öyle ki yemek yerken dahi onun yanında olur. Buna göre sizden herhangi birinizden bir lokma (yere) düşecek olursa, onun üzerindeki rahatsızlık verici şeyleri gidersin, sonra onu yesin ve o lokmayı şeytana terketmesin. Yemeğini bitirdiği vakit de parmaklarını yalasın. Çünkü o, bereketin yemeğinin neresinde olduğunu bilemez.”

Hadisi aynı şekilde İbn Hibban, Sahih’inde, Beyhâkî, es-Sünenu’l-Kübrâ’da, Ahmed Müsned’in birkaç yerinde, Abd b. Humeyd, el-Müntehâ’da, Taberânî el- Mucemu’l-Kebir’de, Ebu’ş-Şeyh Tabakatu’l-Muhaddisin bi Asbahan adlı eserinde ve başkaları rivayet etmişlerdir.
Burada “şeytan”dan kasıt cinsidir. Şeytanlardan herhangi birisine mahsus bir şey değildir. Ebu Zür’a Şerh-u Sünen-i İbn Mâce’de şunları söylemektedir: “Onu şeytana bırakmasın.” Sözü geçen lokmanın şeytana terkedilmesi, yüce Allah’ın nimetinin bir bakıma kaybedilmesi dolayısıyladır… Diğer taraftan bu, mütekebbirlerin huylarındandır. Çoğunlukla böyle bir lokmayı almayı engelleyen kibirdir. Bu da şeytanın amelindendir.”

Kaynak: el-Mecuhi, II, 250; Ayrıca bk. İbn Adi, el-Kâmil fi Duafai’r-Rical, VI, 130; Hatib Bağdadi, Tarihu Bağdad, V, 279; ez-Zürai, Nakdu’l-Menkul, s. 94

Benzeri konular:

 

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 2 )

  1. Muhammed Samir
    1
    2024-12-13T14:33:09+03:00

    Yere düşen yiyecek ve lokma hakkında İslam’da bazı öğretiler bulunmaktadır. Peygamber Efendimiz (sav) bu konuda insanlara birkaç önemli tavsiyede bulunmuştur. Bir hadis-i şerif şöyle der:

    “Yere düşen yiyeceği al, üzerindeki kiri temizle, sonra ye. Şeytan, yere düşen yiyeceği terk etmeyi sevmekle birlikte, temizlenip yenmesi gerekir.” (Sahih Müslim)

    Bu hadis, yere düşen yiyeceğin temizlenip, üzerinde rahatsız edici bir şey kalmadıktan sonra yenmesinin uygun olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, yere düşen yiyeceklerin israf edilmemesi gerektiğine de dikkat çeker.

    İslam’da yiyeceklerin israf edilmemesi önemlidir. Yere düşen yiyeceği almak, kirini temizlemek ve sonra yemek, hem israfı önler hem de dini öğretilere uygun olur. Bu davranış, insanların şükürlerini ve yiyeceğe karşı saygılarını da pekiştirir.

    Best answer
    0
    2026-01-08T16:47:00+03:00

    Yere düşen lokmayı yemekle ilgili hadis, İslam’da nimete saygı, israfı terk ve şeytanın vesvesesine kapılmama prensiplerini öğretir. Konuyu hadis metni, anlamı ve günümüz şartlarına göre açıklamasıyla ele alalım.

    Hadisin metni

    Peygamber Efendimiz ﷺ buyurmuştur:

    “Sizden birinizin lokması düşerse, üzerindeki eziyet verici şeyi gidersin, sonra yesin ve onu şeytana bırakmasın.”
    “وَلَا يَدَعْهَا لِلشَّيْطَانِ”
    (Müslim, Eşribe 136)

    Başka bir rivayette:

    “Lokmayı silsin, temizlesin, sonra yesin.”
    (Müslim)

    Hadis sahihtir ve Müslim’de geçmektedir.

    Hadisin anlamı nedir?

    Bu hadis:
    Her yerde düşen her yiyecek mutlaka yenmelidir” demek değildir.
    Hijyen önemli değildir” demek de değildir.

    Hadisin verdiği esas mesajlar:
    Nimete saygı

    Yiyecek:

    Allah’ın nimetidir

    Hor görülmemelidir

    Gelişigüzel çöpe atılmamalıdır

    İsrafı önlemek

    Kur’an’da:

    “Şüphesiz israf edenler şeytanların kardeşleridir.”
    (İsrâ 17/27)

    Küçük bir lokma bile israfa dönüşebilir.

    Şeytanın payını vermemek

    Hadiste geçen:

    “Şeytana bırakmasın”

    Anlamı:

    Nimetin hor görülmesi

    Vesveseyle nimetten uzaklaştırılma

    Nankörlük hissinin oluşması

    “Rahatsız edici şeyi gidermek” ne demektir?

    Hadiste geçen “el-ezâ”:

    Toz

    Kir

    Kıl

    Görünen pislik

    Giderilebilen şeylerdir.

    Eğer:

    Pislik temizlenemiyorsa

    Yiyecek bozulmuşsa

    Sağlığa zarar ihtimali varsa

    Yemek zorunlu değildir, hatta yenmemelidir.

    Günümüz şartlarında hüküm

    Bugün:

    Hijyen şartları değişmiştir

    Yerler daha kirli olabilir

    Bu yüzden âlimler der ki:

    “Hadis, temizliği mümkün olan ortamlar içindir.”

    Örnek:
    Ev içinde temiz zeminde düşen ekmek
    Temiz örtü üzerinde düşen lokma

    Tuvalet, sokak, hastane zemini gibi yerler

    Fıkhî hüküm

    Yemek farz değil, sünnettir

    Yememek günah değildir

    Ama sırf tiksinti ve nankörlükle atmak mekruh görülebilir

    Kısa özet

    Hadis sahihtir

    Nimete saygıyı öğretir
    İsrafı önler
    Temizlenebilen lokma için geçerlidir
    Hijyen ve sağlık her zaman esastır

Leave an answer