​İSLAM’DA TÖVBE ​

TEVBE NE DEMEKTİR NASIL EDİLMELİDİR 

Sözlükte ‘pişmanlık, dönüş, nedamet’ gibi anlama gelen tövbe, İslami bir kavram olarak, kulun işlediği kötülük ve günahlara pişman olup, onları terk ederek Allah’a yönelmesi, emirlerine uymak ve yasaklardan kaçınmak suretiyle Allah’a sığınarak bağışlanmasını dilemesi demektir.

İnsanoğlunun günahından dolayı tövbe etmesi farzdır. İlk olarak Hz. Âdem ile başlayan tövbe kulluğun bir göstergesidir. Allah’u Teâlâ Kur’an-ı Kerimde “ Ey iman edenler! Allah’a Nasuh (içtenlikle ) tövbe edin”[1] buyuruyor.

Hz. Ömer (R.A.) Nasuh olan tövbeyi şöyle tanımlıyor: “Tövbe-i Nasuh, sütün memeye dönmediği gibi kişinin tövbe ettiği günaha bir daha dönmemesidir.” [2] Sevgili peygamberimiz (S.A.V.) her konuda olduğu gibi tövbe konusunda da ümmetine örnek olmuş ve inananları daima tövbe etmeye davet ederek şöyle buyurmuşlardır: “Ey insanlar! Allah’a tövbe edin ve ondan af dileyin, zira ben günde yüz defa tövbe ediyorum.”[3] “Her insan günah işler. Günah işleyenlerin en hayırlısı tövbe edenlerdir.”[4]

Kul hakları dışında Allah’a karşı işlenmiş olan günahlarda tövbenin makbul olması üç şarta bağlanmıştır; İşlediği günahtan tamamen vazgeçmek, yaptığı günaha pişmanlık duymak, bir daha da aynı günahı işlememektir. Kul haklarına taalluk eden günahlarda ise; kul hakkı bulunan kimseden bizzat helallik dilenmeli veya hakkı ödenmelidir.

Kişinin günahı ne kadar çok olursa olsun Mevlana’nın dile getirdiği gibi bir kimse yüz defa tövbesini bozsa bile Allah’ın kapısına yine gelmelidir; iyi niyet ve samimi bir arzu ile kendisine sığınarak af ve bağışlanma dileyen kimseyi Allah geri çevirmez. Allah’u Teala (c.c.) yapılan tövbeleri affedeceğini Kur’an-ı Kerim’de bildirmiştir. “Kim tövbe edip salih amel işlerse işte o, Allah’a tövbesi kabul olarak döner.”[5] Sevgili Peygamber Efendimiz (S.A.V.)de “Günahından tövbe eden, günah işlememiş kimse gibidir.”[6] buyurmaktadır. Her insan günah işleyebilir. Bu konuda önemli olan husus insanın hiç günah işlememiş olması değildir; işlediği günahın bilincinde olması, yaptığı hatanın farkına varması, işlediği günahtan dolayı huzursuzluk duyarak nedametle ve pişmanlık duyarak vakit geçirmeden hemen tövbe etmesidir. Kişinin günah işledikten sonra huzursuz olması imanına işarettir. Kur’anı Kerim bu kimseleri muttaki ve muhsin olarak niteler. “Onlar (muttaki insanlar) çirkin bir iş yaptıkları yahut nefislerine zulmettikleri zaman Allah’ı anıp hemen günahlarının bağışlanmasını isteyen kimselerdir. Allah’tan başka günahları kim bağışlayabilir. Onlar bile bile işledikleri günahtan ısrar etmezler.”[7]Sevgili Peygamberimiz (S.A.V) de “Seni, iyi amellerin sevindirir, kötü amellerin (günahların) üzerse sen mü’minsin.”[8] buyurmuştur. İnsanı yeniden hayata bağlayan ona ümit ve yaşama isteği veren onu Allah’a yöneltip inancını ve imanını kuvvetlendiren, doğru ve dürüst davranmasını sağlayan, herkesin hakkını gözeten, kendi hakkına razı olan, bir kişi haline gelmesine vesile olan tövbenin insan hayatındaki rolü büyüktür. Allah cümlemizi tövbesi kabul olan ve temizlenen kullarından eylesin.

————–

(1)Tahrim, 8 (2)Bağavi, Hüseyin b. Mes’ud, mealimü’t- Tenzil,VIII,169 (3)Müslim,Zikr, 42, 12, IV,2076 (4)İbn Mace,zühd,30,No:4251,II1420 (5)Furkan, 71 (6)ibn, Mace, Zühd, 37, II, 1420 (7)Al-i İmran,135 (8)Ahmed,IV,397,V,251​