Süt Hısımlığı
Süt Hısımlığı Nedir Nasıl Oluşur
Question
Süt Akrabalığı Nedir Diyanet
İslâm aile hukukunda kan hısımlığı ve sıhrî hısımlığın yanısıra süt hısımlığı da devamlı evlenme engeli teşkil eder. Süt hısımlığı, çocukla annesi dışında onu emziren kadın ve akrabaları arasında meydana gelen hısımlıktır. Arapça’da “radâ‘” kelimesiyle ifade edilen çocuğun süt emmesi, birtakım fıkhî hükümler meydana getirir, ki çocukla onu emziren süt anne ve akrabaları arasında İslâm hukukuna has bir özellik olarak evlenme engeli teşkil eden bir hısımlık bağı doğurması da bu hükümler arasında yer alır.
Kur’ân’da evlenilmesi yasak olan kadınlar (muharremât) sayılırken konuyla ilgili olarak da “….sizi emziren analarınız ve süt kızkardeşleriniz….size haram kılındı” (en-Nisa 4/23) buyurulur. Hz. Peygamber de “kan hısımlığı (nesep) sebebiyle haram olanlar süt emme (radâ’) sebebiyle de haram olur” (Buhârî, Nikah, 20; Müslim, Radâ’, 1) buyurarak süt hısımlığının evlenme engeli teşkil etmedeki ölçüsünü ve sınırlarını belirlemiştir. Yeni doğan çocuğun beslenmesinde anne ve insan sütünün fıtrî ve tabiî bir imkân olmasının yanısıra sağlık ve çocuk gelişimi açısından da çok gerekli bir gıda olduğu açıktır. Bu yüzden İslâm hukukçuları, ilgili âyet ve hadislerdeki doğrudan ve dolaylı ifadelerden de hareketle annenin çocuğunu emzirme hak veya görevi, bu konuda babaya düşen sorumluluk, evlilik içinde ve sonrasında annenin çocuğunu emzirmeye ne ölçüde zorlanabileceği, çocuğun süt anneye verilmesi halinde uyulması önerilen yol ve hükümler gibi konulan da, süt hısımlığının dinî ve hukukî sonuçlarıyla birlikte ele almışlar ve genellikle süt emme ve emzirmeyle ilgili bütün dinî ve hukukî hükümler, kültürel ve örfî değerlendirmeler klasik fıkıh literatüründe “rad┑ başlığı altında ayrı bir bölüm halinde incelenmiştir.
Süt hısımlığının doğması için, çocuğun doğumdan itibaren ilk iki (kamerî) yıl içinde süt emmiş olması şarttır. Hanefî ve Mâlikî-ler’e göre emilen sütün az veya çok olması önemli olmayıp sütün bir defa olsun çocuğun midesine gitmiş olması yeterlidir. Şafiîler’e göre ise ancak beş doyurucu ve fasılalı süt emmeden sonra süt hısımlığı teessüs eder.
İslam Aile Hukukunda evlilikten doğan akrabalık ve hükümleri
Süt emen kimsenin, süt hısımlığı sebebiyle şu kimselerle evlenmesi haram olur.
1- Süt cihetinden usulü: Süt annesi, süt babası, süt ninesi.
2- Süt cihetinden fürûu: Süt kızı, süt oğlunun kızı ve bunların çocukları.
3- Süt anne ve babanın nesep ve sütten olanfuruu,
4- Süt dede ve ninenin sadece çocukları: Süt teyze, hala, dayı ve amca.
5- Süt baba ve dedenin eşleri.
6- Süt fürûunun eşleri.
7- Eşin sütten olan usul ve fürûu. Şu var ki, bu son durumda koca için furuun haram olmasında zifaf şartı aranır. Öte yandan Hanefîler yukarıda sayılan süt hısımlardan süt kardeşinin asıl annesi ve kardeşi, süt oğul ve kızın asıl kardeşi, asıl ninesi gibi belli kimseleri istisna etmişlerdir. İbn Teymiyye süt hısımlığının sıhrî hısımlara teşmil edilmeyeceği görüşündedir.
Süt hısımlığı sadece evlenme engeli teşkil eder; taraflar arasında nafaka mükellefiyeti, mirascılık, velayet gibi hak ve borçlar doğurmaz.
Süt hısımlığı ikrar, şahitlik gibi geçerli bir ispat vasıtasıyla sabit olduğunda arada devamlı bir evlenme yasağı doğmuş olur. Taraflar süt hısımlığını bilmeden evlenmişlerse, bu ortaya çıktığında derhal ayrılmaları gerekir. Kadın da kararlaştırılan mehir (mehr-i müsemmâ) ile emsal mehirden (mehr-i misilden) hangisi daha az ise hak kazanır.
BENZER KONULAR:
Dinimizde süt akrabalığı hakkında diğer konularımız:
- İnternet üzerinden anne sütü satılıyor caiz midir
- Kuranda süt kardeşliği ile ilgili ayetler hadisler
- Süt kardeşliği nedir? Kimler süt kardeş sayılır
- Süt kardeşliği nasıl gerçekleşir
Answers ( 5 )
Bir erkek, anneannemin sütünü emmiş. O erkeğin kızıyla evlenmem caiz mi?
Anneanne bin sütünü emen sizin süt dayınız sayılır
Dayı kızı ile evlenmek câizdir
İslam’da “süt akrabalığı” veya “süt akrabalığı” kavramı, emzirme yoluyla kurulan yasal bir ilişkiyi ifade eder. İslam hukukunda tanınan ve sosyal ve hukuki etkileşimlerin belirli yönlerinde etkileri olan bir akrabalık biçimidir.
Süt ilişkisi, çocuğun yaşamının ilk iki yılında biyolojik annesinden başka bir kadın tarafından emzirilmesiyle oluşur. Genel kanı, eğer bir çocuk önemli bir süre bir kadın tarafından emzirilirse (genellikle en az beş emzirme seansı), çocuk ile onları emziren kadın arasında bir süt ilişkisi kurulur.
Bir süt ilişkisi kurulduktan sonra, bunun İslam hukukunda birkaç anlamı vardır:
Süt ilişkisi kavramının ve yasal sonuçlarının İslam’daki farklı yorumlara ve kültürel uygulamalara göre değişebileceğini not etmek önemlidir. Farklı alimler ve hukuk ekolleri, süt ilişkisinin özellikleri ve onun İslam hukukunun farklı yönlerindeki uygulamaları hakkında farklı görüşlere sahip olabilir.
Nitelikli İslam âlimlerinden veya uzmanlarından rehberlik alınması her zaman tavsiye edilir; bunlar, kişinin içinde bulunduğu şartlara ve kendi bölgelerinde veya topluluklarında izlenen hukuki geleneklere dayalı olarak belirli içgörüler ve hükümler sağlayabilir.
Süt hısımlığı (süt akrabalığı), İslam hukukunda kan ve sıhrî hısımlığın (evlilik yoluyla oluşan akrabalık) yanı sıra yer alan bir akrabalık türüdür. Bu hısımlık, bir çocuğun annesi dışında başka bir kadının sütünü emmesi ile oluşur ve bu sütü emen çocuk ile süt anne ve süt akrabaları arasında evlilik engeli doğurur. İslam hukukuna göre, bu hısımlık bir evlenme engeli teşkil eder ve bazı fıkhî hükümler doğurur.
Kur’an’da, Nisa Suresi 4/23 ayetinde, süt annelerle ve süt kardeşlerle evlenmenin yasak olduğu belirtilmiştir. Hz. Peygamber de “kan bağıyla haram olanlar, süt emme yoluyla da haram olur” diyerek bu ilişkiyi teyit etmiştir.
Süt Hısımlığının Oluşumu
Süt hısımlığının oluşması için şu şartlar aranır:
Süt Hısımlığı Sonucunda Evlenmesi Haram Olan Kişiler
Süt hısımlığı sebebiyle şu kişilerle evlenmek haramdır:
Ancak Hanefî mezhebine göre, süt kardeşin biyolojik annesi veya babası ile biyolojik kardeşi gibi bazı yakın akrabalar bu evlenme yasağından istisna edilmiştir.
Hukuki Sonuçları
Süt hısımlığı, sadece evlilik yasağı doğurur; taraflar arasında nafaka yükümlülüğü, miras hakkı ya da velayet gibi hukuki sorumluluklar getirmez.
Süt hısımlığı, şahitlik veya ikrar (itiraf) gibi geçerli bir delille ispatlanırsa, arada sürekli bir evlenme yasağı oluşur. Eğer süt hısımlığını bilmeden bir evlilik gerçekleşmişse, bu durum ortaya çıktığında çift derhal ayrılmalıdır.
Süt hısımlığı, kan bağı olmayan ancak süt yoluyla bir araya gelmiş olan kişilerin birbirleriyle olan akrabalık ilişkisidir. Yani, aynı kadından ya da aynı erkekten süt emmiş çocuklar arasında oluşan akrabalıktır. Bu tür bir akrabalık, biyolojik bağdan ziyade, bir kadının başka bir çocuğa kendi sütünü vermesiyle meydana gelir.
Süt Hısımlığının Oluşması
Süt hısımlığı, şu şekilde oluşur:
Bir kadın, kendi çocuğunun yanı sıra başka bir çocuğu da emzirdiğinde, bu iki çocuk arasında süt hısımlığı meydana gelir.
Süt hısımlığı, annenin sütüyle kurulan bir bağdır ve genetik bir ilişkiyi kapsamaz.
Süt Hısımlığının Hukuki ve Sosyal Önemi
Süt hısımlığı, toplumlarda önemli sosyal ve dini kurallar ile düzenlenir, özellikle İslam hukukunda. Süt hısımlığına sahip kişiler, genellikle bazı akraba ilişkilerinden kaçınmak zorundadır. Örneğin, İslam’da süt kardeşler birbirlerine evlenme yasağına sahiptir, çünkü aralarındaki ilişki tıpkı gerçek kardeşlik gibi kabul edilir.
Süt Hısımlığının Koşulları
Aynı kadından en az beş defa süt içen çocuklar, birbirlerinin süt kardeşi sayılır.
Süt hısımlığı sadece annenin sütünü emen kişiler arasında değil, bu kişilerin çocukları arasında da geçerli olabilir.
Emzirme dönemi, çocukların ilk yıllarına, genellikle ilk iki yıla kadar olan bir dönemi kapsar.
Süt hısımlığı, kan bağı olmasa da kişiler arasında güçlü bir sosyal bağ oluşturabilir ve bazen bu ilişkiler, biyolojik akrabalık kadar önemli kabul edilebilir.