Sosyal medyada gıybet

Question

Selamün aleyküm, sosyal medyada veya internette herhangi bir paylaşımda veya yorumda birisinin (ünlü veya ünlü olmayan) gıybeti yapılıyorsa ve biz bu yorumları okuduysak gıybete ortak olur muyuz? Elimden geldiğince yorumlara bakmamaya çalışıyorum ama bazen okumuş oluyorum. Gıybete ortak olmamak adına mutlaka o kişileri uyarmamız mı gerekiyor? Ne önerirsiniz? Allah razı olsun şimdiden.

CEVAP:

Ve aleyküm selam ve rahmetullah.

Sosyal medyada gıybet konusu günümüzde çok yaygın bir mesele hâline geldi. Gıybet, bir Müslümanın hoşlanmayacağı şekilde onun arkasından konuşmak demektir. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:

“Gıybetin ne olduğunu bilir misiniz?”
Ashâb, “Allah ve Resûlü daha iyi bilir” dediler. Bunun üzerine Efendimiz, “Kardeşini hoşlanmadığı bir şeyle anmandır” buyurdu. Ashâb, “Söylediğim şey kardeşimde varsa ne dersiniz?” diye sorduğunda Efendimiz, “Eğer söylediğin şey onda varsa gıybet ettin, eğer yoksa ona iftira etmiş oldun” buyurdu. (Müslim, Birr, 70)

Gıybeti Okumak Gıybete Ortak Olur Mu?

Gıybeti yapan kişi günah kazanır, ancak dinleyenin durumu da önemlidir. Eğer kişi isteyerek, keyif alarak ve destekleyerek okuyor veya dinliyorsa, o da bu günaha ortak olabilir. Ancak istemeden veya farkında olmadan okuduğunuzda, günaha girmezsiniz.

İmam Nevevî (rahimehullah), gıybeti dinlemenin de haram olduğunu ancak buna rıza göstermeyip kalpten rahatsızlık duyuyorsa, mümkünse engellemeye çalışıyorsa, mesuliyetin azalacağını söylemiştir. (Nevevî, Riyâzü’s-Sâlihîn)

Gıybetin Yapıldığı Ortamda Ne Yapmalı?

Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:

“Onlar (müminler), boş ve faydasız sözlere şahit olmadıkları gibi, bir kötülüğe rastladıklarında ondan yüz çevirirler.” (Furkan, 25/72)

Buna göre:

  1. Mümkünse o ortamdan uzaklaşın veya sayfayı kapatın.
  2. Gıybeti yapanı nazikçe uyarmak iyidir ama zorunlu değildir. Ancak ortam müsaitse, uygun bir dille, “Bu kişiyi böyle konuşmak doğru olmayabilir” gibi ifadelerle uyarabilirsiniz.
  3. Gıybetin yayıldığı paylaşımlara beğeni, yorum veya paylaşım yapmamak önemlidir. Çünkü desteklemek gıybete ortak olmak anlamına gelebilir.
  4. Kalben rahatsızlık duymak ve Allah’tan af dilemek gerekir.

Sonuç

Siz elinizden geldiğince kaçınmaya çalışıyorsunuz, bu güzel bir hassasiyet. İstemeden okumanız günaha sebep olmaz, ama fark edince hemen uzaklaşmanız en güzelidir. Eğer uygun görürseniz nazikçe uyarmak sevaptır ama uyarmazsanız da sorumlu olmazsınız. Önemli olan bilerek ve isteyerek gıybete dâhil olmamak, desteklememek ve mümkünse engellemeye çalışmaktır.

Allah Teâlâ bizi her türlü haram sözden ve boş işlerden muhafaza eylesin. Âmin.

Dini Sitelerimiz

BENZER KONULAR:

çözüldü 1
2020-09-12T07:47:27+03:00 2 Son Cevaplar 103 görüntüleme
1
Soru

Soru

Answers ( 2 )

  1. 1
    1
    2020-09-12T07:50:37+03:00
    Cevapla

    Ve aleykumusselam ve rahmetullah

    Giybet etmek başkası hakkında dedikodu yapmak günah olduğu gibi giybeti dinlemek gıybet yapanlara destek vermek de günahta ortak olmak demektir.

    Gıybet ortamlarından uzak durunuz ve maalesef dedikodu milletin ağzında sakız gibi çiğneniyor erede ise gıybet yapmayanımız yoktur.

    haber yorumlarına sosyal medyadaki paylaşımların yorumlarını okuyabilirsiniz destek vermediğini sürece gıybet yapmış olmazsınız Yeter ki onaylama yayın destek vermeyin.

    Müslüman şerre kilit anahtar olmalıdır.
    sadece gıybet değil gördüğünüz her kötülükte mutlaka kötülük yapanı günah işleyeni dedikodu yapanı uyarmalısınız.

    En iyi cevap
    0
    2025-02-28T19:57:04+03:00
    Cevapla

    Sosyal medyada yapılan gıybet, yüz yüze yapılan gıybetten farklı değildir; hatta bazen daha da ağır olabilir. Çünkü:

    1. Daha geniş kitlelere yayılır: Normalde birkaç kişi arasında yapılan gıybet, sosyal medyada binlerce, hatta milyonlarca insana ulaşabilir. Bu, hem günahın hem de zararın büyümesine neden olur.
    2. Silinmesi zor olur: Bir kişinin hakkında olumsuz konuştuğunda, bu sözler yayılır ve internet ortamında kalıcı olabilir. Kişi hatasını fark edip tövbe etse bile, etkileri devam edebilir.
    3. Anonimlik cesaret veriyor: İnsanlar sahte hesaplar veya mesafeli ortam sebebiyle daha kolay gıybet edebiliyor, başkalarını küçük düşürebiliyor.

    Sosyal Medyada Gıybetten Korunmak İçin Ne Yapılabilir?

    • Bir şey paylaşmadan önce “Bu kişi burada olsaydı, onun yüzüne de söyler miydim?” diye düşünmek.
    • Başkalarının hatalarını yaymak yerine, dua etmek ve iyi yönlerini öne çıkarmak.
    • Fitne ve dedikodu sayfalarından, gruplardan uzak durmak.
    • Bir yanlış gördüğümüzde önce özelden, güzel bir üslupla uyarmak.

    Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Kim bir Müslüman’ın ayıbını örterse, Allah da kıyamet günü onun ayıbını örter.” (Müslim, Birr, 72) buyurmuştur.

    Bu yüzden sosyal medyada da dilimize (ve elimizle yazdıklarımıza) dikkat etmek, hem ahiretimiz hem de toplum huzuru için önemli.

Cevapla