Peygamber Efendimiz (s.a.v.) açıktan İslam’a davete başladığında Mekkelilerin tepkisi önce şaşkınlık, ardından da giderek şiddetlenen bir düşmanlığa dönüştü. İşte bu tepkileri madde madde özetleyecek olursak:

1. Alay ve Küçümseme

Şiir ve Edebiyatla Alay Etme: Mekke, şiir ve hitabetin çok değerli olduğu bir toplumdu. Kur’an’ın benzersiz edebi dilini ve mesajını çürütemediklerinde, ona “sihir”, “kehanet” veya “şiir” diyerek küçümsemeye çalıştılar.

Peygamberimizi Hedef Alma: Ona “mecnun” (deli), “sihirbaz” veya “şair” diyerek toplum nezdinde itibarını sarsmaya çalıştılar.

Mitolojilerle Karşılaştırma: Kur’an’da bahsedilen önceki kavimlerin kıssalarını duyduklarında, “Bunlar eskilerin masallarıdır (esatirü’l-evvelin)” diyerek hafife aldılar.

2. Mantık ve Ticaret Yoluyla Baskı

Putperestliği Savunma: “Atalarımızın dinini neden terk edelim?” diyerek geleneğe sığındılar. Yenilik ve değişim fikrinden rahatsız oldular.

Ticari ve Ekonomik Tehdit: İslam’ın getirdiği tevhid inancı, Kabe ve putlar üzerine kurulu olan Mekke ekonomisini (hacı ağırlama, put satıcılığı vb.) doğrudan tehdit ediyordu. Bu, tepkinin en önemli sebeplerinden biriydi.

Pazarlık Teklif Etme: Peygamberimize gelerek, “Bir sene sen bizim ilahlarımıza tap, bir sene de biz senin ilahına tapalım” gibi uzlaşma tekliflerinde bulundular. Bu teklifler, İslam’ın taviz vermez tevhid ilkesi karşısında reddedildi.

3. Şiddet ve Fiziksel İşkence

Güçsüz ve Korumasız Müslümanlara Zulüm: Köleler, yabancılar ve kabilesi zayıf olan Müslümanlar (Bilal-i Habeşi, Ammar bin Yasir ve ailesi, Süheyb-i Rumi vb.) için korkunç işkenceler başladı. Dövülme, aç ve susuz bırakılma, kızgın çöl kumlarına yatırılma, ağır taşlarla ezilme gibi yöntemler kullanıldı.

Peygamberimize Yönelik Doğrudan Saldırılar: Kendisi, amcası Ebu Talip’in himayesi altında olduğu için nispeten korunuyordu ancak yine de hakaretlere uğruyor, sokaklarda taşlanıyor, Kabe’de namaz kılarken üzerine deve işkembesi atılıyordu.

Boykot: Haşimoğulları’na (Peygamberimizin kabilesi) karşı sosyal ve ekonomik bir boykot ilan edildi. Müslümanlar ve onları koruyanlar, dar bir bölgeye hapsedildi, alışveriş yapmaları, kız alıp vermeleri yasaklandı. Bu boykot yaklaşık üç yıl sürdü ve büyük sıkıntılara yol açtı.

4. Entelektüel ve Siyasi Baskı

Müşrik Liderlerin Toplanması: Ebu Cehil, Ebu Leheb, Velid bin Muğire gibi Mekke’nin ileri gelenleri sık sık bir araya gelerek Hz. Muhammed’i (s.a.v.) ve Müslümanları durdurmak için stratejiler tartıştılar.

Habeşistan’a Hicret: Artan zulüm karşısında, bir grup Müslümanın dinlerini daha iyi yaşayabilmek için Habeşistan’a hicret etmesine izin verildi. Bu, Mekkeli müşriklerin baskı politikasının ne kadar şiddetlendiğinin bir göstergesiydi.

Sonuç olarak, Mekkelilerin tepkisi, yeni dinin toplumsal yapılarını, ekonomik çıkarlarını ve atalarından gelen inanç sistemlerini temelden sarsmasından kaynaklanıyordu. Bu tepki, alaydan başlayıp, fiziksel şiddet ve toplumsal boykota varan çok yönlü ve sistematik bir baskı kampanyasına dönüştü.