Ezher Üniversitesi İlmi Araştırmalar ve İfta Komisyonu, Suudi Arabistan’ın Daimi Fetva Komisyon üyeleri, Cidde’de bulunan İslâm Fıkıh Akademisi, Yusuf el-Karadâvî, Ali Muhyiddin el-Karadâğî,275 Vehbe ez-Zühaylî, Orhan Çeker, Gazze İslâm Üniversitesi Fetva Komisyonu başkanı Ahmed Ziyâb Şüveydah, Abdullah b. İbrâhîm b. Abdullah en-Nâsır, Abdülhak Hamîş gibi bir çok İslâm hukuku araştırmacısı ise telefon ve benzeri araçlar ile mekân itibarıyla hazır olmayanlar arasında eş zamanlı olarak icra edilen nikâh akdinin caiz olmadığını söylemektedir.

Bu görüşün gerekçeleri ise şunlardır;

(i) İnternet ortamında icra edilen nikâh akdinde her ne kadar akdin unsurları ve şartları gerçekleşse de iyice düşünüldüğünde nikâh akdi sadece tarafların rızası ile biten bir akit olmayıp, tarafların ailesini ve toplumu da yakından ilgilendiren çok yönlü bir akittir. Bu yüzden nikâh akdinin diğer akitlerle mukayese edilerek internet ortamında evlenmeye cevaz vermek doğru bir yaklaşım değildir.

(ii) İnternet ortamında evlenmede nikâh akdinin muktezasına ve İslâmın maksadına uygun olmayan bazı zarar ve mefsedetlerin olması muhtemeldir.

(iii) İnternet ve telefon ortamında eş zamanlı olarak yapılan icap ve kabulde tarafların ses taklidi yaparak veya görüntü üzerinde oynayarak karşı tarafı aldatmaları mümkündür. Nikâh akdinde ise insanların ar ve namusunu korumak için diğer akitlere nisbeten daha ihtiyatlı davranmak gerekmektedir.

(iv) Nikâh akdi esnasında şahitler bizzat hazır bulunmalı ve yapılan icap ve kabulü işitmeleri gerekmektedir. Telefon ve benzeri iletişim araçları ile icra edilen nikâh akdinde bu şart gerçekleşmemektedir.

İnternet ortamında eş zamanlı icra edilen nikâh akdini, “akdin temel unsur ve şartları”, “doktrinde gaipler arasında icra edilen nikâk akdinin cevâzı” ve “internet ortamında icra edilen nikâh akdinin güvenilirliği” olmak üzere üç farklı açıdan değerlendirmek mümkündür;

Aile ve toplum açısından sosyal ve hukuki bağlamda önemli sonuçları olan “İslâm Aile Hukukuna Göre İnternet Ortamında Nikâh Akdinin (Evlenme Sözleşmesinin) Kuruluşu” konulu araştırmamızda varmış olduğumuz sonuçları şöyle

özetlemek mümkündür;

1) Tüm dünyada internet günlük hayatın bir parçası haline gelmiş ve internet ortamında yapılan sözleşmeler hukuken geçerli kabul edilmiştir. Bu nedenle İslâm hukuku açısından internet ortamınında icra edilen akitleri geçersiz saymak yerine sınırlamak, kontrol etmek, şartlarını koymak ve güvenliğini sağlamak daha isabetli bir yaklaşım olacaktır.

2) Nikâh akdi, aile kurumunun ilk adımını oluşturmaktadır. Bundan dolayı İslâm, nikâh akdinin kuruluşuna büyük önem vermiş ve bu akdin kuruluşu için bazı temel unsur ve şartlar koymuştur.

3) Nikâh akdi, medeni akitlerden biri olup temeli karşılıklı rızaya dayanmaktadır. Buna göre nikâh akdinin temel kurucu unsuru karşılıklı rızaya dayalı irade beyanı, yani icap ve kabuldür.

4) Nikâh akdi medeni bir akit olmakla birlikte “şeklî akitlerden” kabul edilmiştir. Bu yüzden diğer akitlerden farklı olarak nikâh akdinin geçerli olabilmesi için şekil şartlarını oluşturan şahitlik ve aleniyet gibi sıhhat şartlarının yerine getirilmiş olması gerekmektedir.

5) Nikâh akdi kuruluş olarak bireysel olmakla birlikte sonuç olarak toplumu yakından ilgilendirmektedir. Bundan dolayı devletin, maslahat gereği bu akitle ilgili düzenleyici bazı şartlar (kanuni şartlar) koyması mümkündür. Dolayısıyla nikâh akdinin kanuni şartlara uygun olarak icra edilmesi de önem arzetmektedir.

6) Doktrinde gaipler arasında posta (mektup/kitâbet) aracılığı ile yazılı olarak icra edilen nikâh akdi tartışılmış, Hanefiler bunun caiz olduğunu söylemiştir. Buna göre günümüzde faks, teleks, e-posta, cep-mesajı ve elektronik posta gibi modern iletişim araçları ile icra edilen nikâh akdinin doktrinde gaipler arasında mektupla icra edilen nikâh akdi ile aynı hükümde olduğunu söylemek mümkündür