Nikah-Evlenme Akdinde Usul ve Akdin Yapılması

Kadın Ve Evlilik Aktî

SORU: Velisinin katkısı olmadan, kadın kendi evlilik aktini yapabilir mi? Kendi işinin (evlilik) kendi elinde olması caiz mi, dinin bu konuda görüşü nedir?

CEVAP: Evlilik kadının hakkıdır. Menfi veya müsbet fikir beyan etmek herkesten önce kıza aittir. Kızın velisinin, onu istemediğine ve tiksindiğine vermesi caiz değildir. Rasûlullah, bir kızın babası tarafından kıza rağmen kocaya verilmesi ve kızın Rasûlullah’a başvurması üzerine evliliği bozmuştur.

Din, kız velisinden kızı evlendirmek istediği zaman onun iznine başvurmasını talep etmiştir. Çünkü onunla muaşeret edecek odur. Bu onun hakkıdır. Hiç kimse buna engel olamaz.

Bundan anlıyoruz ki, kadın kendi nefsini evlendirip evlilik aktini yapabilir. Bu akit şartlara uygun olduğu sürece kendisi bunu yapabildiği gibi, vekilleri aracılığıyla da bunu yaptırabilir.

Yine din, koca şartları kabul ederse, kadının istediği zaman boşanabileceğini de kabul ediyor.

Ancak genç kızlara nefislerine aldanmamalarım tavsiye ediyorum. Bu hakkı kötüye kullanmasınlar. Genç kızlar gelgitlere ve heyecana kapılırlar. Bu bakımdan, tecrübeli ve ihlaslı insanların yardımından kaçınmasınlar. Çünkü bu işin sonunda hüsran vardır. Genç kızlar şunu da unutmasınlar ki, ebeveynleri herkesten daha fazla onların saadetini istiyorlar. O da onların görüş ve rızalarını almalıdır. Onu ileride mutlu edecek evliliğe beraber karar vermeleri en uygun yol olsa gerek.

Bu arada anne ve babalara da şunu söylemeden geçmeyelim: An-ne-babalar kızlarını istemedikleri kocaya vermesinler. Bu ne dinen ne de aklen caizdir. Boşama/boşanma yetkisinin kadına verilmesini de hiç bir onurlu koca kabul etmez. Bu dinen yasak değilse de uygun bir şey değildir.

DİNİ SİTELER

NİKAH AKDİ

İslam’da evlilik, karşılıklı rıza ve anlaşma esasına dayalı bir akittir. Bu akdin geçerliliği, hem erkek hem de kadının rızasına bağlıdır. Ancak velinin (genellikle baba veya erkek akraba) rolü, kadının evlenme akdinde tartışmalı bir konudur ve mezheplere göre farklılık gösterir. Bu konuda ayet, hadis ve fıkhi yorumlarla birlikte detaylı bir açıklama yapalım.

1. Kur’an-ı Kerim’deki Deliller

Kur’an’da, evlilikte rızanın esas olduğuna işaret eden ayetler bulunmaktadır:

“Kadınlarla güzellikle geçinin…” (Nisa, 4/19)

Bu ayet, evlilikte karşılıklı hoşnutluk ve anlaşmanın önemine vurgu yapar.

“Kadınları zorla miras almanız size helal değildir.” (Nisa, 4/19)

Bu ayet, kadının rızası olmadan bir evliliğin veya zorla nikahın geçersiz olduğuna dair bir işarettir.

2. Hadislerde Velilik ve Kadının Hakları

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadislerinde de kadınların rızasının önemine vurgu yapılmıştır:

“Dul kadın, kendisiyle istişare edilmeden nikahlanamaz; bakire ise izni alınmadan nikahlanamaz.” (Buhari, Nikah, 42; Müslim, Nikah, 64)

Bu hadiste, dul kadının ve bakire kızın nikahında rızasının aranması gerektiği ifade edilmiştir.

Bir başka hadiste ise şöyle buyurulur:

“Babası tarafından izni olmadan evlendirilen bir kız, Peygamber’e gelerek şikayet etti. Peygamber Efendimiz, bu evliliği geçersiz saydı.” (Ebu Davud, Nikah, 26)

Bu hadis, kadının rızası alınmadan yapılan bir evliliğin geçersiz olduğuna delalet eder.

3. Fıkhi Görüşler ve Mezheplerin Yaklaşımı

Fıkıh alimleri, kadının kendi evlilik akdini yapıp yapamayacağı konusunda farklı görüşler serdetmişlerdir.

• Hanefi Mezhebi: Hanefi mezhebine göre, kadın ergin ve reşit ise, yani akıl baliğ ve özgür bir kadınsa, velisinin iznine ihtiyaç duymadan kendi nikah akdini yapabilir. Ancak velinin rızası, toplumsal uyum ve maslahat açısından tavsiye edilir.
• Şafii, Maliki ve Hanbeli Mezhepleri: Bu mezheplerde ise, kadının nikahının geçerli olabilmesi için mutlaka velisinin izni gereklidir. Velinin izni olmadan yapılan bir nikah geçersiz sayılır. Bu mezhepler, velinin kadının menfaatini gözettiğini ve yanlış bir evlilikten koruyabileceğini savunur.
• Çağdaş Fıkıh Görüşü: Günümüzde bazı İslam hukukçuları, kadının eğitim seviyesi ve toplumsal durumunu göz önünde bulundurarak, ergin bir kadının kendi evlilik akdini yapabileceği görüşünü desteklemektedir. Ancak, velinin rızası yine de önemsenmekte ve aile içi uyum açısından tavsiye edilmektedir.

4. Pratik Öneriler ve İstişarenin Önemi

Her ne kadar İslam hukukunda kadınların kendi evlilik akitlerini yapabilecekleri kabul edilse de, istişare ve aile rızası, birçok sorun ve anlaşmazlığı önlemek açısından önemlidir. Aile, özellikle genç ve deneyimsiz kızlar için önemli bir danışmanlık kaynağı olabilir.

5. Velayet Hakkının Suistimal Edilmemesi

Velinin görevi, kadının menfaatini korumaktır. Ancak bu yetki, kadının rızasını hiçe sayarak zorla bir evliliğe zorlamak anlamına gelmez. Bu konuda şu hadis önemli bir uyarı niteliğindedir:

“Herhangi bir kız, izni olmadan evlendirilirse, bu evlilik geçerli değildir.” (Nesai, Nikah, 36)

Sonuç Olarak:

• Ergin ve reşit bir kadın, velisinin iznine ihtiyaç duymaksızın kendi evlilik akdini yapabilir. Bu özellikle Hanefi mezhebinde geçerlidir.
• Ancak, İslam’da aile rızası ve istişare önemli bir prensiptir. Kadının, özellikle ebeveynlerinin görüşünü alması ve onların rızasını gözetmesi tavsiye edilir.
• Zorla ve rızasız bir evlilik, hem dinen hem de ahlaken uygun değildir. Peygamber Efendimiz bu tür evlilikleri geçersiz kılmıştır.
• Ebeveynlerin de, kızlarının rızasına ve mutluluğuna önem vermeleri ve baskı yapmamaları gerekmektedir.

Bu görüşlerin ışığında, kadınların hem haklarını hem de toplumsal dengeleri gözeterek hareket etmeleri, daha sağlıklı ve huzurlu evliliklerin kurulmasına vesile olacaktır.

Benzeri konular:

• Evlilik Aktinden Önce Hamile Kalmak
• Evlilik Aktinde Vekalet
• Mehir Ve Evlilik Akti
• Evlilikte sıkıntı yaşatan aile
• Aldatıldım ne yapmalıyım? Evlilikten soğuduğum
• Tümünü görüntüle.