Sözlükte i’camdan ismi mef’ul olup harf sırasına göre tertib edilmiş manasına kullanılan bir kelimedir. Hadis ilminde muhaddisin, hadisleri rivayet ettiği şeyhinin ismine göre tertip ederek tasnif ettiği hadis kitabına denir. Süleyman b. Ahmet et-Taberânî’nin el-Mu’cemu’l-Kebîr, el-Mu’cemu’1- Evsat, el-Mu’cemu’s-Sağir isimli üç mu’cemi, mu’cem türü hadis kitaplarının en meşhur misalini teşkil ederler. Bunlardan el-Mu’cemu’l Kebir’de et-Tebarânî müsned tertibindeki kitaplarda olduğu gibi sahabe isimlerini alfabetik tertibe göre sıralamış, herbirinden şeyhleri vasıtasıyla rivayet ettiği hadisleri bir araya toplamıştır. el-Mu’cemu’1-Evsat’ta şeyhlerinin isimlerini sıralayan et-Taberânî herbirinden rivayet ettiği hadisleri konularına bakmadan bir araya getirmiştir. el-Mu’cemu’s-Sağîr’de ise bin kadar şeyhten rivayet ettiği hadislerden birer ikişer adedini nakletmiştir. Mu’cem tertibindeki eserler hadisleri konularına göre nakletmediklerinden aranan hadisi bulmak çok zordur.
Mu’cem Ne Demek? Hadis Terimi
Question
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
“Mu’cem”, İslam hadis literatüründe kullanılan bir terimdir. Arapça kökenli olan “mu’cem”, kelime anlamıyla “bir araya getirilmiş” veya “derlenmiş” anlamına gelir.
Hadis alimleri ve mütehassıslar, çeşitli hadis kaynaklarını inceleyerek, hadislerin derlenmesi ve sınıflandırılmasıyla ilgili çalışmalar yapmışlardır. Bu çalışmalar sonucunda, bazı alimler hadislerin ana konularına göre derlenmiş koleksiyonlar oluşturmuşlardır. Bu koleksiyonlara “mu’cem” denir.
Mu’cem, genellikle bir konu veya bir başlık etrafında toplanan hadislerin derlemesini ifade eder. Örneğin, hadislerin ahlaki prensipleri, ibadetlerle ilgili hükümleri, aile ilişkileri, ticaret kuralları gibi konulara göre sınıflandırıldığı mu’cemler bulunmaktadır.
Mu’cemler, hadis literatürünü düzenleme, hadislerin kolayca erişilebilir olmasını sağlama ve hadisleri bir araya getirerek kaynaklara ulaşmayı kolaylaştırma amacı güder. Bu mu’cemler, hadisleri belli bir düzen içinde sunarak İslam hukukunun ve uygulamalarının anlaşılmasına yardımcı olurlar.
Bir mu’cemde, bir konuyla ilgili farklı hadisler bir araya getirilir ve hadislerin kaynakları, isnad zincirleri ve hükümleriyle birlikte sunulur. Bu şekilde, hadis araştırmacıları ve İslam hukuku öğrencileri, konuyla ilgili hadisleri tek bir kaynaktan okuyabilir ve incelenebilir.
Mu‘cem ne demek? (Hadis terimi)
Mu‘cem (المعجم), hadis ilminde hadislerin râvilerine göre düzenlendiği eser türüdür. Yani hadisler, konularına göre değil, rivayet eden kişilerin isimlerine göre sıralanır.
Kısaca:
Mu‘cem = Râvi merkezli hadis kitabı
Hadisler, genellikle alfabetik sırayla sahâbî, tâbiî veya şeyh isimleri altında toplanır.
Amaç: Bir râvinin kimlerden hangi hadisleri rivayet ettiğini göstermek.
Meşhur örnek:
Taberânî’nin Mu‘cemleri
el-Mu‘cemü’l-Kebîr
el-Mu‘cemü’l-Evsat
el-Mu‘cemü’s-Sağîr
Not:
Mu‘cem, sözlükte “kelimelerin düzenli olarak toplandığı kitap” anlamına gelir; hadis ilminde ise bu anlam râvi isimlerine göre düzenleme şeklinde uzmanlaşmıştır.