Paylaş
Maliki mezhebine göre nikahın şartları
Question
Nikahın Rükünleri
Maliki’de nikahın rükünleri
- Siğa (Evlendirme sözü)
- Nikah sırasında ara vermemek, icap ve kabul hemen olmalı
- Şartlı nikah olmamalı
- Veli (Velide bulunması gereken şartlar 8 dir.
Malikî mezhebine göre nikâhın rükünleri (temel esasları) ve şartları, nikâhın geçerli olabilmesi için mutlaka bulunması gereken unsurlardır. Bu konuda Malikîler detaylı ve titiz bir yaklaşıma sahiptir. Aşağıda maddeler halinde açıklıyorum:
MALİKÎ MEZHEBİNDE NİKÂHIN RÜKÜNLERİ
1. Sîğa (Akdin lafzı – İcap ve Kabul)
Nikâh akdi, icap (teklif) ve kabul (kabul etme) şeklinde açık ifadelerle yapılmalıdır.
Taraflar arasında kesinti olmamalı, hemen peş peşe olmalıdır.
Şartlı nikâh geçerli değildir. Örneğin: “Eğer babam razı olursa seninle evlendim.” gibi ifadelerle yapılan nikâh batıldır.
2. Evlenecek Taraflar (Eşler)
Tarafların evlenmeye ehil olması gerekir (akıl, bulûğ, icbar hakkı vs.).
Erkek ve kadın arasında evlenmeye engel bir durum (hısımlık, sütkardeşlik, din farkı vs.) bulunmamalıdır.
3. Veli
Malikî mezhebine göre velinin nikâhta bulunması ve bizzat akdi gerçekleştirmesi farzdır.
Kadın kendisini evlendiremez.
Veli ile ilgili 8 şart vardır:
🔸 Velide Bulunması Gereken 8 Şart:
Erkek olması – Kadın veli olamaz.
Müslüman olması – Gayrimüslim veli geçerli değildir.
Akıllı olması – Akıl hastası biri veli olamaz.
Bâliğ olması – Ergen olmayan birisi veli olamaz.
Adil olması – Fasık olan kişi veli olamaz.
Kadının evlenmesini istemesi (rızası) – Zorla evlendiremez.
Evliliğe ehil olması (velayet hakkına sahip olması) – Yakın hısımlar olması gerekir (baba, dede, kardeş vs.).
Sıralamaya uygunluk – Veliler arasında sıraya riayet edilmelidir (öncelik babada, sonra dedede, sonra erkek kardeşte vs.).
4. Şahitler
En az iki adil erkek şahit gereklidir.
Malikî mezhebinde kadın şahitler nikâh için geçerli değildir.
Şahitler akıllı, müslüman ve adil olmalıdır.
NİKÂHIN ŞARTLARI (Bazı mezhepler rükün-şart ayrımı yapmaz, ama Malikîler rükünleri özel olarak vurgular)
Sîğanın açık ve net olması
Taraflar arasında kesinti olmaması
Nikâhın gizli olmaması (ilân edilmesi)
Nikâhta haram unsurların bulunmaması (şartlı, geçici, mut’a nikâhı gibi)
Özetle Malikî Mezhebinde Nikâhın Rükünleri
| Rükün | Açıklama |
|---|---|
| Sîğa | Açık bir evlenme teklif ve kabul sözü. Şartsız ve peş peşe olmalı. |
| Taraflar | Evlilik engeli olmayan ehil bireyler. |
| Veli | 8 şartı taşıyan veli bizzat akdi yapmalı. |
| Şahitler | En az iki adil erkek Müslüman şahit. |
Answers ( 2 )
Maliki mezhebine göre, nikahın geçerli olabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu şartlar genel olarak İslam hukuku çerçevesinde benzer olmakla birlikte, Maliki mezhebinin özgün yorumları da bulunmaktadır. İşte Maliki mezhebine göre nikahın şartları:
1. Tarafların Serbest İradeleriyle Rıza Gösteriyor Olmaları:
Kadın ve erkek, nikahın her aşamasında kendi serbest iradeleriyle rıza göstermelidirler. Zorla yapılan bir nikah geçerli olmaz.
Nikahın, iki tarafın özgür iradesiyle yapılması gerekir. Eğer bir tarafın baskı altında olduğu düşünülürse, bu nikah geçersiz sayılır.
2. Şahitler:
Nikahın geçerli olabilmesi için iki adet müslüman, akıl ve baliğ olan şahit bulunması gerekir. Bu şahitlerin erkeğin ve kadının nikahına şahidlik etmesi gerekmektedir.
Kadının ve erkeğin nikahı sırasında bir araya gelen şahitlerin, herhangi bir akrabalık ilişkisi veya başka bir engel bulunmamalıdır.
3. Nikah Sözleşmesi (Aqd al-Nikah):
Nikah, bir sözleşme olarak kabul edilir. Erkek ve kadın arasında bu sözleşmenin yapılması gerekmektedir. Erkek genellikle “Ben seni nikahladım” gibi bir ifade kullanarak nikahı kabul eder, kadın ise “Kabul ettim” şeklinde karşılık verir.
Bu sözleşme genellikle mahr adı verilen başlık parasıyla birlikte yapılır.
4. Mahremiyet Engeli Olmamalıdır:
Nikah akdi, iki taraf arasında herhangi bir mahremiyet engeli bulunmadığı takdirde geçerlidir. Akrabalık ilişkileri (örneğin, aynı soydan gelenler veya süt kardeşlik durumu gibi) engel teşkil eder.
Bir kişi, kendi annesi, kız kardeşi veya halasıyla nikah kıyamaz.
5. Mahr (Başlık Parası):
Mahr, kadına verilecek olan bir malî ödüldür ve nikahın geçerli olabilmesi için belirlenmesi gereken bir unsurdur. Mahr, kadının rızasıyla belirlenmeli ve erkek tarafından kadına verilmesi gerekmektedir.
Mahrın miktarı kadının isteğine veya ailenin durumuna göre değişebilir, ancak belirlenmesi gerekmektedir.
6. Nikahın Şekli:
Maliki mezhebine göre, nikah sadece açıkça yapılması gerekmez; yani bir nişanlanma veya belirli bir süre içinde açıklama yapılması zorunlu değildir. Ancak nikahın, önceki şartlara uygun bir şekilde yapılması gerekir.
7. Kadının Ve Erkeğin Akıl Sağlığı:
Nikahın geçerli olabilmesi için, kadının ve erkeğin akıl sağlığının yerinde olması gerekmektedir. Eğer taraflardan biri akıl hastalığı nedeniyle karar verme yeteneğinden yoksunsa, nikah geçerli olmaz.
8. Baliğ Olma (Erginlik):
Kadın ve erkeğin nikah akdine geçebilmeleri için baliğ olmaları (ergenlik çağına ulaşmaları) gerekir. Genellikle bu, 15 yaş civarındadır.
Bu şartlar, Maliki mezhebinin temel nikah kurallarına dayanmaktadır. Fakat mezheplerin farklılıkları ve zamanla ortaya çıkan gelişmeler dikkate alındığında, bazı küçük detaylar yerel veya bölgesel farklar gösterebilir.
Maliki mezhebinde nikah
Maliki mezhebinde nikahın şartları nelerdir? Velinin nikahta taraf olması şart mıdır? Veli nikahta bulunsa ve rızası olsa bile kabul eden taraf kadın olsa nikah sahih olur mu? Nikahın duyurulması için kaç kişi gerekir ve cinsiyet önemli midir?
CEVAP:
Malikî mezhebine göre nikâhın sahih olması için bazı şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar, Hanefî mezhebine kıyasla daha sıkıdır. Aşağıda detaylı şekilde bu şartlara ve sorularınıza yanıt veriyorum:
Malikî Mezhebinde Nikâhın Şartları:
Tarafların Ehliyeti: Evlenecek kişilerin akıllı ve bâliğ (ergin) olmaları gerekir.
Veli: Veli, nikâhın sahih olması için şarttır. Kadın kendi kendine evlenemez. Veli olmadan yapılan nikâh batıldır.
İcap ve Kabul (Nikâh Akdi): Evlenme teklifinin (icap) ve kabulün açıkça yapılması gerekir.
Şahitlik: En az iki adil erkek şahidin bulunması şarttır.
Mahr (Mehir): Mehir nikâhın sahih olması için şart değildir, ancak verilmesi vaciptir.
İlan (İlân): Nikâhın gizli olmaması gerekir. Nikâhın duyurulması dinen önemlidir, bu da fâsıkların şahitliğini engelleme ve zinaya benzer şüpheleri ortadan kaldırma amacına yöneliktir.
Veli Nikahta Bulunsa, Ancak Kabul Eden Taraf Kadın Olsa Nikah Sahih Olur mu?
Malikî mezhebine göre:
Veli bulunmalı ve nikâh akdini bizzat veli yapmalıdır.
Kadının kendisinin nikâh akdini yapması (velisi olsa bile) nikâhı bâtıl kılar.
Delil: Malikîlerde bu hüküm, şu hadise dayanır:
“Kadın kadını nikâhlayamaz, kadın kendisini de nikâhlayamaz.”
(İbn Mâce, Nikâh, 15; Tirmizî, Nikâh, 14)
Bu hadis Maliki mezhebinde velayet şartının temel delillerindendir.
Nikâhın Duyurulması İçin Kaç Kişi Gerekir? Cinsiyet Önemli midir?
Şahitlik: En az iki erkek veya bir erkek + iki kadın gerekir.
Ancak Malikîler yalnızca iki erkek şahidi geçerli kabul eder; iki kadının bir erkek yerine geçmesi Malikî mezhebinde nikâh için geçerli değildir. (Hanefîlerde bu caizdir.)
Adalet Şartı: Şahitlerin fâsık olmaması (büyük günah işlememiş ve sürekli küçük günah işlemeyen, dürüst kimseler) gerekir.
İlân (Duyurma): Nikâhın ilan edilmesi sünnettir ve zinaya benzer şüphelerin önüne geçmek içindir. Gizli nikâh mekruhtur.
Sonuç:
Şart Malikî Mezhebinde Durum
Veli Şarttır ve akdi bizzat o yapmalıdır.
Kadının kabul etmesi Veli olsa bile sahih değildir.
Şahitler En az 2 adil erkek gerekir. Kadın şahit kabul edilmez.
İlan (duyurma) Sünnettir; gizli nikâh mekruhtur.
Dini Siteler
BENZER KONULAR: