Share
Kuru necis yere ıslak elle dokununca el necis olur mu
Question
NECASET NASIL BULAŞIR? KURU NECİS
Selamün aleyküm bizim tuvalette musluğa bir kere ıslak necis elle dokunmuştum sonra o yer kurudu birkaç gün geçti bugün kardeşim ıslak eliyle o yere dokundu şimdi onun eli necis mi oldu? Necaset olan yer metal yüzeydi yani suyu çekmiyor ve kuruduktan sonra necasetin izi bile kalmamıştı yani az bir ıslak elle dokunmuştum.
CEVAP:
Kuru necis bir yere ıslak elle dokunduğunuzda, ıslak elinizin de necis olacağı genel olarak kabul edilir. Çünkü necaset (pislik) temas ettiği nesneye bulaşabilir. İslam’da temizlik ve temiz olma konusu önemli olduğu için, necasetin yayılmasını önlemek için dikkat edilmesi önerilir. Eğer kuru necis bir yere temas ettiyseniz, ellerinizi temizlemek ve gerekli yıkama işlemini gerçekleştirmek uygun olacaktır. Ancak bu konuda daha kesin ve detaylı bilgi almak için bir İslam alimi veya din görevlisine danışmanız tavsiye edilir.
CEVAP:
Ve Aleyküm selam. Hanefî mezhebine göre necasetin bulaşması (sirayeti) şu şartlara bağlıdır:
İlk temas eden yer necis olmalı (ya yaş ya da üzerinde bulaşık necaset olmalı).
İkinci temas eden yer ıslak olmalı veya en azından necaseti geçirecek nemde olmalı.
Kurumuş ve gözle görülür hiçbir necaset izi (renk, koku, eser) kalmamışsa, artık orası temiz sayılır ve ona dokunmak necaset bulaştırmaz.
Sizin sorunuza göre:
Necasete ıslak elle dokunulmuş, sonra orası kurumuş ve günler geçmiş.
Metal yüzey su çekmez ve kuruduktan sonra üzerinde gözle görülür hiçbir pislik izi kalmamış.
Bu durumda Hanefî mezhebine göre kardeşinizin eli necis olmaz. Çünkü kuruduktan sonra bulaşma olmaz, necasetin sirayeti ancak yaşlık ve eser bulunması hâlinde gerçekleşir.
Delil: İbn Âbidîn şöyle der:
“Necaset kuruyup eseri kalmazsa sirayet etmez.” (Reddü’l-Muhtâr, c.1, s. 333)
Dolayısıyla bu gibi vesveselere kapılmamak gerekir. Kurumuş, izi kaybolmuş bir yüzey artık temiz hükmündedir.
Kurumuş necasetin elbiseye dokunması ile elbise kirlenmiş olur mu
Answers ( 17 )
Zincirleme necaset
1-) kumaşa idrar damlasa
2-) bu idrarlı ıslak kumaş ketene değse islaklık geçse ama renk koku vs geçmese necaset şirayet etmiş olurmu
3) İdrarlı islak keten çarşafa değse çarşaf necis olur mu. (Renk koku vs geçmese necis olur mu hanefi
Hanefî mezhebine göre necasetin bulaşması (şirayet etmesi), ıslaklık yoluyla olur. Yani, necasetli bir madde ıslaksa ve başka bir yüzeye ıslaklığı geçecek şekilde temas ederse o yüzey de necis olur. Ancak kuru temas veya ıslaklığın geçmediği temas durumunda necaset sirayet etmez.
Sorularını Hanefî fıkhına göre adım adım cevaplayalım:
1) Kumaşa idrar damlasa
İdrar damladığı yer doğrudan necis olur. İdrar ayn-ı necaset (asıl pislik) olduğu için bu kumaşın o bölgesi necistir.
2) İdrarlı ıslak kumaş ketene değse, ıslaklık geçse ama renk/koku geçmese
Burada esas olan ıslaklığın geçmesidir. Eğer idrarlı kumaş, ketene değdiğinde ıslaklık ketene geçiyorsa, keten de necis olur.
Renk veya koku geçmemesi önemli değildir. Çünkü Hanefî mezhebine göre sirayet için renk/koku değil, ıslaklığın bulaşması yeterlidir.
3) İdrarlı ıslak keten çarşafa değse, çarşaf necis olur mu (renk/koku geçmese)?
Evet olur. Çünkü ikinci necis olan keten hâlâ yaşsa ve ıslaklığı çarşafa geçerse, çarşaf da necis olur.
Hanefî mezhebine göre zincirleme necaset mümkündür: Pislik bir yerden diğerine ıslaklık yoluyla geçer.
Yine renk veya kokunun geçmesi şart değildir; sirayet eden ıslaklık yeterlidir.
Özet (Hanefî Mezhebi):
İdrar ıslaksa ve temas ettiği yere ıslaklık geçerse, temas eden şey de necis olur.
Kuru temas veya ıslaklığın geçmediği temas necaseti sirayet ettirmez.
Renk/koku bulaşması şart değildir, sadece ıslaklığın geçmesi yeterlidir.
İbn Âbidîn şöyle der:
“Necaset, yaş olan bir şeyden diğerine yaşlıkla geçer. Kuru ise geçmez.”
(İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, c.1, s. 333)
Peki necis islaklık , temiz kuruyu hafif nemlendirse necaset şirayet eder mi
Necisli el terleyince yani nemlenince necis geri gelir koltuğa tutunca tutulan yeri yıkamak mı gerekir yoksa silmek yeterli mi ?
1. Necaset kuruyup iz bırakmazsa
Necis bir madde (örneğin idrar, kan, şarap vb.) tamamen kuruyup, eseri (renk, koku, tat) kalmamışsa; dokunmakla başka yere geçmez.
Bu durumda eliniz terlese bile, necaset geri dönmez. Yani koltuğa, elbiseye bulaşma olmaz.
2. Nemli temas olursa
Eğer necaset izi hâlâ oradaysa (mesela kurumuş ama rengi ve kokusu bariz şekilde duruyorsa) ve eliniz terli veya nemli iken değerse, o zaman bir miktar bulaşma ihtimali vardır.
Fıkıhta ölçü: ıslaklık necaseti taşır mı, taşırsa bulaşır.
Eğer şüphe edilecek kadar bir nem varsa ve bulaştığı kesinse, o kısım yıkanmalıdır.
3. Koltuk meselesi
Koltuğa sadece eliniz değdi ve bu şekilde bir necaset ihtimali varsa,
Eser yoksa → temizdir, hiçbir şey yapmaya gerek yok.
Eser varsa ve terinizle bulaştığına kanaat getirirseniz → bulaşan yeri yıkamak gerekir.
Silmek ile ilgili:
Fıkhen necaset giderici yöntem su ile yıkamaktır. Sadece kuru bir bezle silmek yeterli değildir.
Ancak hiçbir şey bulaşmadıysa (sadece vesvese ise), o zaman zaten temiz kabul edilir, silmeye bile gerek yoktur.
Özet:
Kurumuş ve izi kalmamış necisten, terle temasla başka yere bulaşmaz → yıkamak gerekmez.
İzi bariz duruyorsa ve nemle bulaşma olduysa, suyla yıkamak gerekir.