Paylaş
Kaza-i Mübrem ve Kaza-i Muallak
Question
Kaza-i Mübren
Kaza-i mübrende kesinlesmis kazada sadaka vererek başımıza gelen kazalar hafifler mi
SELAMUN Aleykum KIYMETLİ HOCAM Kaza-i mübren’de yani değiştirilmeyen kacilinilmaz ve kesinleşmiş kaza başımıza gelse dahi sadaka ve dua ile o kazanın şiddetini azalirmi
Cevap:
Kaza ve kader konusu Allah’ın elinde olsan bir durumdur. Kadere kimse karışamaz ve müdahale edemez. Fakat kaza konusunda Rasulullah (sav)’in hepimizce malum olan bir hadisi şerifi vardır; “Sadaka belayı def eder.” umulur ki vermiş olduğumuz sadakalar ve işlemiş olduğumuz diğer hayırlar başımıza gelen kazayı def eder.
CEVAP:
Ve aleyküm selâm kıymetli kardeşim,
Sorunuz çok mühimdir. Kader ve kaza mevzusu İslâm’ın en derin konularındandır.
1. Kaza-i Mübrem ve Kaza-i Muallak
Âlimlerimiz, kader ve kaza konusunu izah ederken iki çeşit kaza’dan söz ederler:
Kaza-i muallak: Allah’ın Levh-i Mahfuz’da yazdığı, fakat kulun duası, sadakası ve iyilikleriyle değişmesi mümkün olan kazadır.
Kaza-i mübrem: Allah katında kesinleşmiş, değişmeyecek olan kazadır. Buna müdahale edilemez.
2. Sadaka ve Dua’nın Tesiri
Resûlullah (s.a.v.) buyurur ki:
“Sadaka belâyı def eder.” (Tirmizî, Zekât, 28; Taberânî, el-Mu‘cemü’l-Kebîr, 6/262)
Başka bir hadiste: “Takdir edilmiş olan belâ, ancak dua ile geri çevrilebilir.” (Tirmizî, Kader, 6)
Bu rivayetlerden anlaşılıyor ki, sadaka, dua ve iyilikler, kaza-i muallak üzerinde tesir eder. Yani gelmesi muhtemel bir belâyı hafifletir veya tamamen kaldırır.
3. Kaza-i Mübrem Meselesi
Kaza-i mübrem konusunda âlimlerin çoğu şöyle der:
Bu kesinleşmiş kaderdir, değişmez.
Ancak bazıları der ki: “Allah ezelden sadaka verileceğini ve duanın yapılacağını da bildiği için, mübrem görünen kaza aslında o dua ve sadaka sayesinde hafifletilmiş olabilir.”
4. Sonuç
Sadaka, belâyı tamamen kaldırır veya hafifletir. Bu, kesinleşmiş kaderin dışında kalan (muallak) kaderde daha açıktır.
Eğer mübrem bir kaza ise, biz bilemeyiz; fakat sadaka vermek, dua etmek yine bize ecir kazandırır ve belki Allah katında musibetin şiddetini hafifletmeye sebep olur.
Netice itibariyle: Sadaka vermek, dua etmek ve istiğfar etmek her hâlükârda faydalıdır.
Diyanet de bu konuda şöyle der: “Sadaka ve dua, Allah’ın takdir buyurduğu kazanın hafifletilmesine veya kaldırılmasına vesile olabilir. Bu, Allah’ın ezelî ilmiyle malumdur.”
Benzeri konular:
Answer ( 1 )
Kaza-i mübren, İslam inancına göre Allah’ın takdiriyle kesinleşmiş olan ve değiştirilemeyecek olan kaderdir. Bu tür bir kaza, Allah tarafından belirlenmiş ve ebediyen değişmez. Kaza-i mübren’de, başımıza gelecek olaylar ve durumlar zaten Allah’ın iradesiyle şekillenmiştir.
Sadaka verme gibi ibadetler, kişinin Allah’a olan bağlılığını gösterir ve genel olarak hayatın bereketlenmesine, kişinin kalbinin arınmasına, günahlarının affedilmesine ve bazı zorlukların hafiflemesine vesile olabilir. Ancak, kaza-i mübren söz konusu olduğunda, bu tür ibadetler o kesinleşmiş kaderi değiştiremez. Sadaka vermek, kişiyi manevi olarak güçlendirebilir ve Allah’ın rızasına yaklaşmasına yardımcı olabilir, fakat kesinleşmiş bir kazanın değiştirilmesi İslam’a göre mümkün değildir.
Yine de sadakanın, hayatı kolaylaştırma ve Allah’ın rahmetini çekme açısından önemli bir etkisi olduğu kabul edilir. Yani, kaza-i mübren olsa bile, Allah’ın izniyle verilen sadaka insanın hayatında başka faydalar getirebilir.