Paylaş
Kapları Örtmek, Su Kaplarının Ağzını Bağlamak ve Uykuya Yatacağında Ateşi Söndürmek Hadis
Question
Uyku vakti kapıları kilitlemek; su kaplarının ağzını bağlamak, kapları örtmek ve kandilleri söndürmek. “Geceleri kapıyı kapatınız. Zira şeytan kapanan bir kapıyı açamaz” hadisi

Muslim’in Sahih’inde Eşribe bahsinde Câbir Radıyallahu anh’dan rivayete göre Rasûlullah Sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur:
“Kapları örtünüz. Su kaplarının (kırbaların) ağzını bağlayınız. Kapıyı kilitleyiniz, kandili söndürünüz. Şüphesiz şeytan bir su kabının ağzını çözmez, kapıyı açamaz, örtülü bir kabı açamaz. Eğer sizden herhangi bir kimse ancak kabın üzerine enine bir çubuk yatırıp Allah’ın adını anmaktan başka bir şey yapamazsa onu dahi yapsın. Çünkü fasıkcık (fare) aile halkının üzerine evlerini ateşe verebilir.”
Hadisi aynı şekilde Ebu Avane, Müsned’inde, Beyhâkî es-Sünenu’l-Kübrâ’da93[93], İbn Mâce Sünen’inde ve başkaları da rivayet etmiştir.
Feyzu’l-Kadîr’de şöyle demektedir: “Kabı örtünüz” yani üstünü kapatınız. Çünkü örtmek setretmek demektir. Buradaki emir bilhassa gece için mendubluk ifade eder. Burada bundan önceki halde ve bundan sonraki diğer hallerde, Allah’ın adının anılması ile birlikte su kabının ağzının bağlanmasına gelince, yüce Allah’ın adı uzun ve enli bir surdur. Her türlü kötülükten koruyan kalın perdedir.”
İbn Hacer dedi ki: “İbn Dakikı’l-İd dedi ki: Kapıların kapatılması emrinde dini ve dünyevi maslahatlar arasında canların, malların boş işlerle uğraşanlardan, fesatçılardan korunması bilhassa şeytanlara karşı muhafaza edilmesi sözkonusudur. Nebi Sallallahu aleyhi vesellem’in “şüphesiz ki şeytan kapalı bir kapıyı açamaz” buyruğu kapıyı kapatma emrinin, şeytanın insan ile karışmaktan uzaklaştırılması maslahatına işaret edilmektedir. Özellikle şeytanın bu halinin gerekçe olarak zikredilmesi, ancak Peygamberlik tarafından bilinebilecek gizli bir hususa dikkat çekmek içindir. “Şeytan” kelimesinin başındaki elif lam cins içindir. Çünkü muayyen bir fert kastedilmemektedir.”
Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem’in kandilin söndürülmesi emrine gelince; Ebû Dâvûd’un rivayet ettiğine göre bu hususta Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem’den bir haber gelmiş bulunmaktadır. İbn Hibban ve Hakim sahih olduğunu belirtmişlerdir. Buna göre İkrime, İbn Abbas Radıyallahu anh’dan şöyle dediğini rivayet etmektedir: “Bir fare geldi ve yanan fitili çekti, Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem’in önünde üzerinde oturmakta olduğu seccadenin üzerine bıraktı. Bu seccadenin dirhem kadar bir yerini yaktı. Peygamber Sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurdu:
“Uyuduğunuz zaman kandilinizi söndürünüz. Şüphesiz şeytan bunun gibi birisine böyle bir işi yapmaya yol gösterir ve sonra sizi yakar.”
İbn Hacer dedi ki: “Bu hadiste de yine bu emrin sebebi açıklanmakta ve fasıkcık denilen fareyi bu fitili çekmeye iten sebep açıklanmaktadır ki; o da şeytandır. İnsanın düşmanı olan şeytan bir başka düşman ile dayanışmaktadır. Diğer düşman ise ateştir. Yüce Allah, lütf-u keremiyle düşmanların tuzaklarından bizleri korusun. Şüphesiz ki O, çok şefkatli, çok merhametlidir
Kimi ilim ehlinin naklettiklerine göre zararlı hale gelmeyeceklerinden emin olunan şeyler, bunun kapsamına girmemektedir
Uykuya yatılacağında ateşin söndürülmesinin deliline gelince Resûlullah şöyle buyurur:
“Uykuya yatacağınız vakit evlerinizde ateş bırakmayın.“
“Bir kere Medine’de gece vakti sahibinin ikamet ettiği ev yandı. Yangın felaketine uğrayan ev halkının hâli Resûlullah (sallallâhü aleyhi ve sellem)’e haber verilince Resulullah, şüphe yok ki bu ateş sizin için ancak bir düşmandır. Binaenaleyh uyumak istediğiniz zaman ateşi söndürünüz, buyurdu.
el lü’lüü vel mercan terc., III,22
Benzeri konular:
Answers ( 4 )
veya eylemi yerine getirmekle ilgili olabilir, özellikle eski zamanlarda uygulanan bazı alışkanlıklarla ilgili.
Kapları Örtmek: Bu, mutfakta veya evdeki bazı kapların üzerini kapatmak anlamına gelebilir. Bu işlem, yemekleri saklamak veya buharda pişirme sırasında sıvı kaybını önlemek için yapılabilir.
Su Kaplarının Ağzını Bağlamak: Bu, suyu taşırken veya saklarken, su dolu kapların ağzını sıkıca kapatmak anlamına gelebilir. Bu uygulama, suyun dökülmesini engellemek amacıyla yapılır.
Uykuya Yatarken Ateşi Söndürmek: Geleneksel ısınma yöntemlerinden biri olan ateşi, özellikle kış aylarında yatmadan önce söndürmek, hem güvenlik hem de enerjiyi koruma amacı taşır.
Bu ifadeler, bir araya geldiğinde, gündelik yaşamın düzenli ve dikkatli bir şekilde yönetilmesi gereken unsurlarına işaret edebilir.
Bu konu da Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) açık ve sahih hadislerle öğrettiği önemli koruyucu sünnetlerdendir. Hem manevî, hem sağlık ve güvenlik boyutu vardır.
Hadisin Arapça Metni
Câbir b. Abdullah (r.a.) rivayet ediyor:
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ:
«غَطُّوا الإِنَاءَ، وَأَوْكُوا السِّقَاءَ، فَإِنَّ فِي السَّنَةِ لَيْلَةً يَنْزِلُ فِيهَا وَبَاءٌ، لَا يَمُرُّ بِإِنَاءٍ لَيْسَ عَلَيْهِ غِطَاءٌ، أَوْ سِقَاءٍ لَيْسَ عَلَيْهِ وِكَاءٌ، إِلَّا نَزَلَ فِيهِ مِنْ ذَلِكَ الْوَبَاءِ»
Türkçe Anlamı
Resûlullah ﷺ buyurdu ki:
“Kaplarınızı örtün, su kaplarının ağzını bağlayın. Çünkü yıl içinde bir gece vardır ki onda bir hastalık (veba) iner. Üzeri örtülmeyen veya ağzı bağlanmayan kaba o hastalıktan mutlaka bir şey isabet eder.”
Kaynaklar:
Müslim, Eşribe, 96
Buhârî, Bed’ü’l-Halk, 11
Uykuya Yatarken Ateşi Söndürmek Hadisi
Arapça Metin
«إِنَّ هَذِهِ النَّارَ إِنَّمَا هِيَ عَدُوٌّ لَكُمْ، فَإِذَا نِمْتُمْ فَأَطْفِئُوهَا عَنْكُمْ»
Türkçe Anlamı
“Bu ateş sizin için bir düşmandır. Uyuduğunuzda onu söndürün.”
Kaynaklar:
Buhârî, Edeb, 124
Müslim, Selâm, 39
Âlimlerin Açıklaması (Hikmeti)
Kapları Örtmek – Su Kaplarını Bağlamak
Manevî koruma: Hadiste geçen “veba”, görünür veya görünmez zararlı unsurları kapsar.
Sağlık tedbiri:
Böcek, mikrop, toz
Hastalık taşıyıcıları
Besmele ile yapılması sünnettir.
“Üzerine kapatacak bir şey bulamayan kişi, besmele çekerek bir çöp bile koysun.”
(Müslim)
Ateşi Söndürmek
Yangın riskini önleme
Mal ve can güvenliği
Tedbiri Allah’a tevekküle tercih etmeme dengesi
Bugün buna şunlar da kıyas edilir:
Ocak
Mum
Isıtıcı
Açık alev
Kontrolsüz elektrikli aletler
Günlük Hayatta Nasıl Uygulanır?
Yatmadan önce:
Kapları örtmek
Sürahi, şişe, termos kapağını kapatmak
Mum, ocak, soba, açık alevi söndürmek
Hepsini yaparken:
“Bimillâh” demek
ÖzetHadisler sahihtir
Ev düzeni ve güvenliğine dair peygamberî tedbirlerdir
Manevî koruma + maddî önlem birlikte öğretilmiştir
Özellikle gece vakti önemlidir
Uyku vakti kapıları kilitlemek; su kaplarının ağzını bağlamak, kapları örtmek ve kandilleri söndürmek. “Geceleri kapıyı kapatmak
Bu hadis tavsiye niteliğinde midir vaciplik felan söz konusu mudur?
Hadis
Sorduğunuz hadis, güvenlik ve tedbir ile ilgili önemli bir tavsiye içermektedir. Hadisin tam metni genellikle şu şekildedir:
“Gece yatarken kapılarınızı kitleyin, kaplarınızı (kapakla) örtün, su kırbalarınızın ağzını bağlayın ve lambalarınızı söndürün.”
Bu hadis, tavsiye (mendup) niteliğindedir, farz veya vacip değildir. Ancak, hadis âlimleri ve fıkıhçılar bu tedbirlerin, insanların can ve mal güvenliği, sağlığı ve olası tehlikelerden korunması için sünnet olduğunu belirtmişlerdir. Hz. Peygamber’in (s.a.v.) bu ifadeleri, bir emir olmaktan çok, güçlü bir öğüt ve koruyucu tedbir mahiyetindedir.
Açıklama:
Kapıları kilitlemek, Hırsızlık ve diğer tehlikelere karşı alınacak dünyevî bir tedbirdir. İslam, kişinin malını ve canını korumayı teşvik eder.
Kapları örtmek, su kaplarının ağzını bağlamak: Bunlar sağlık ve hijyenle ilgilidir. Gece boyunca toz, böcek vs. gibi zararlı maddelerin yiyecek-içeceklere karışmasını önlemek içindir. Bazı rivayetlerde “şeytanın” pislik bulaştırmasından bahsedilir; bu, görünmez mikroplara veya zararlılara kinaye olarak da anlaşılabilir.
Kandilleri (ateşi) söndürmek: Yangın tehlikesine karşı alınacak hayati bir tedbirdir. O dönemde kandil, meşale gibi açık alevli ışık kaynakları kullanıldığı için bu uyarı çok önemlidir.
Hükmü Nedir:
Bu hadis, İslam’ın tedbiri elden bırakmama prensibini yansıtır. Hüküm olarak:
Vacip (farz) değildir, çünkü terk edene ceza yoktur.
Sünnet-i müekkede (kuvvetli sünnet) veya mendup (teşvik edilen davranış) kabul edilir.
İslam âlimleri, bu tedbirlerin zamanın şartlarına göre değişebileceğini, asıl olanın güvenlik ve sağlığı korumak olduğunu vurgular. Örneğin, bugün elektrikli ışıklar için “söndürme” ifadesi, yangın riski olan cihazları kapatma şeklinde anlaşılabilir.
Sonuç:
Bu hadis, Müslümanların günlük hayatta basit ama hayati tedbirlere riayet etmesini öğütleyen sünnet niteliğinde bir rehberdir. Kişi bunları yapmakla sevap kazanır, terk etmekle günah işlemez ancak tedbirsizlikten doğacak zararlardan da sorumlu olabilir.