Paylaş
Kadınların özel hallerine ait fıkhi hükümler nelerdir?
Question
Kadınların özel halleri ilmihal
Yüce Dinimiz, Müslümanları ibadetle yükümlü kılmıştır. Hemen her konuda olduğu gibi bu konuda da kadın erkek arasında ayırım yapmamıştır. Çünkü erkeğin olduğu kadar kadınında ibadete ihtiyacı vardır. Erkek yapmakla yükümlü olduğu ibadet görevini yapmadığı zaman, Allah’a karşı sorumlu olduğu gibi; kadın da aynı şekilde sorumludur. Ancak kadınların kendilerine özel bazı haller vardır.
Dini yükümlülükler açısından onların bu durumlarının ve bunlara ilişkin bazı fıkhi hükümlerin bilinmesi gerekir.
Ergenlik çağına gelmiş ve hamile olmayan bayanlar ay hali olurlar. Bu günkü tıbbi bilgiler ay halinin 11-13 yaşlarında başlayıp, 45-50 yaşlarında sona erdiğini ve süresinin de 3-6 gün civarında olduğunu ifade etmektedir. Hanefi mezhebine göre de süresi, en az üç , en fazla on gündür.
Birde bayanların doğum yaptıktan sonra yaşadıkları lohusalık vardır. Bunun süresinin azı için bir sınır yoktur. Bir iki gün, hatta daha kısa da olabilir. En çok ise kırk gündür. El ve ayak gibi organları belirmiş olan bir çocuğun düşmesi ile de lohusalık hali meydana gelir.
وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ
Ay hali ve lohusa olan bayanlarla temizleninceye kadar- cinsi ilişkide bulunmak Kuran-ı Kerimde yasaklanmıştır.(1) Namaz kılmaları, oruç tutmaları ve Kabe’yi tavaf etmeleri görevleri de üzerlerinden kaldırılmıştır.(2) Bu durumda olan bayanlar; namaz kılamaz, oruç tutamaz, Kabe’yi tavaf edemez, tilavet secdesi yapamaz. Temizlendikten sonra kılamadığı namazları kaza etmez, ramazan oruçlarını ise kaza ederler.
Ay hali ve loğusa olan bayanlar Allah’ı zikir ve tesbih edebilir; mezar, türbe ziyaretleri yapabilir ve dua ayetlerini dua niyetiyle okuyabilir. Bazı alimlerimize göre Kur’an öğrenen ve öğreten hanımlar, o haliyle Kur’an da okuyabilirler. (3)
Cünüb olan herkesin, ay hali ve lohusa durumu biten bayanların gusül abdesti almaları farzdır. Hutbeme guslün alınışını anlatarak son veriyorum.
Besmele çekip, gusle niyet ederiz. Vücudumuzda giderilmesi gerekli pislik varsa giderir, göbeğimiz ile diz kapağımız arasını yıkarız. Ellerimizi bileklere kadar yıkar, sağ avucumuza su alır ve üç defa ağzımıza ve üç defada burnumuza su çekip temizleriz. Namaz için aldığımız gibi abdest alır, önce başımızı yıkar, saçlarımızın dibine suyun ulaşmasını sağlarız. Sağ tarafımızdan başlayarak bütün vücudumuzu yıkar, kuru yer kalmamasına dikkat ederiz.(4)
(1 ) Bakara, 222
(2 ) Din işl. Y Kurulu ,04.12.1997 kararı
(3 ) İbadetim,D.İ.B. 2008 ,ANKARA-sayfa 38
(4) Dinimizi öğreniyorum 1,sayfa 43
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Kadınların özel halleri, kadınların üreme sisteminden kaynaklanan ve kadınların yaşam döngüsünde belirli dönemlerde ortaya çıkan fizyolojik ve psikolojik değişikliklerdir. Bu haller, âdet, lohusalık, gebelik ve menopozdur.
Âdet, kadınlarda üreme sisteminin düzenli bir şekilde yumurta üretmesi ve bu yumurtanın döllenmediği durumlarda rahmin iç tabakasının dökülmesi ile oluşan fizyolojik bir süreçtir. Âdet kanaması, her ay ortalama 3-7 gün sürer.
Lohusalık, doğumdan sonraki ilk 40 gün içinde görülen fizyolojik ve psikolojik değişiklikleri ifade eder. Lohusalık döneminde, rahim eski haline döner, vücuttaki kan ve sıvılar azalır ve hormon seviyeleri normale döner.
Gebelik, kadının rahminde bir embriyonun geliştiği ve doğuma kadar geçen süredir. Gebelik süresi ortalama 40 haftadır.
Menopoz, kadınların yumurtalıklarının yumurta üretmeyi ve östrojen hormonu üretmeyi bıraktığı dönemdir. Menopoz, genellikle 45-55 yaşlarında görülür.
Kadınların özel hallerinin her biri, kadının fiziksel ve ruhsal sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle, bu dönemlerde kadınların kendilerini daha iyi hissetmeleri için bazı önlemler alması önemlidir.
Âdet döneminde, kadınların kendilerini daha rahat hissetmeleri için hijyenik ped veya tampon kullanması, bol su içmesi ve düzenli olarak egzersiz yapması gerekir.
Lohusalık döneminde, kadınların kendilerini daha iyi hissetmeleri için bol bol dinlenmesi, sağlıklı beslenmesi ve bol su içmesi gerekir.
Gebelik döneminde, kadınların düzenli olarak doktor kontrolünde olması ve sağlıklı beslenmesi gerekir.
Menopoz döneminde, kadınların sıcak basması, gece terlemesi, ruh hali değişimleri gibi menopoz semptomlarını yönetmek için doktorlarına danışması gerekir.
Kadınların özel hallerinin İslam’daki yeri
İslam’da kadınların özel halleri, bazı ibadetlerin yerine getirilmesini engelleyen bir durum olarak kabul edilmiştir. Bu ibadetlerden bazıları şunlardır:
Kadınların özel hallerinde yapılması gerekenler
Kadınların özel hallerinde yapmaları gerekenler şunlardır:
Kadınların özel hallerinde yapılmaması gerekenler
Kadınların özel hallerinde yapmaması gerekenler şunlardır:
Kadınların özel halleri, kadınların yaşam döngüsünün önemli bir parçasıdır. Bu dönemlerde kadınların kendilerini daha iyi hissetmeleri ve sağlıklı kalmaları için bazı önlemler alması önemlidir.
Kadınların özel halleriyle ilgili fıkhi hükümler, İslam hukukunda genellikle “nifas” (doğum sonrası lohusalık), “hayz” (adet dönemi), “istihaza” (kanama), ve “tayammüm” (abdestin su ile alınamadığı durumlarda toprakla yapılan temizlik) gibi durumları kapsar. Bu durumlar, kadınların ibadetlerini ve günlük hayatlarını nasıl sürdürebileceğini etkileyebilir. İşte kadınların özel hallerine dair bazı temel fıkhi hükümler:
1. Hayz (Adet Dönemi)
Adet dönemi, kadınların doğurganlık çağında olan bir durumdur ve bu dönem boyunca kadınların bazı ibadetleri yapması yasaktır. Hayz dönemiyle ilgili başlıca hükümler şunlardır:
Namaz Kılmak Yasaktır: Hayz halinde olan kadınlar namaz kılamaz.
Oruç Tutmak Yasaktır: Hayz döneminde oruç tutmak da yasaktır.
Kur’an Okumak: Birçok fakih, hayz dönemindeki kadınların doğrudan Kur’an okumasını uygun görmez. Ancak dua veya Kur’an’dan bir bölüm okumak konusunda farklı görüşler vardır.
Cinsel İlişki: Hayz döneminde eşle cinsel ilişki yasaktır.
2. Nifas (Lohusalık)
Nifas, doğum sonrası bir kadının yaşadığı özel hâldir. Lohusalık döneminde de bazı ibadetler yasaklanır.
Namaz ve Oruç: Nifas hâlindeki kadınlar da namaz kılamaz ve oruç tutamaz.
Cinsel İlişki: Doğum sonrası cinsel ilişki de yasaktır. Nifas dönemi bittiğinde, kadının gusül alması gerekir.
Kur’an Okuma: Nifas hâlindeki kadın için de Kur’an okumak, birçok fıkıh kaynağında yasaklanmış kabul edilir.
3. İstihaze (Normal Olmayan Kanama)
İstihaze, adet dönemi olmayan ya da hayz dışındaki anormal kanamalardır. Bu tür kanamalarla ilgili fıkhi hükümler ise şu şekildedir:
Namaz: İstihaze kanaması olan kadın namaz kılabilir. Ancak her namaz vaktinde abdest alması gerekir.
Oruç: İstihaze kanaması olan kadın oruç tutabilir.
Cinsel İlişki: İstihaze kanaması, hayzdan farklıdır, dolayısıyla cinsel ilişkiye girilebilir.
4. Gusül (Bedenî Temizlik)
Kadınların hayz ve nifas hâllerinin sona ermesinin ardından gusül alması gerekir. Gusül, cinsel ilişkiden sonra da gereklidir.
Gusül Almak: Hayz, nifas ve cinsel ilişki sonrasında gusül alınması zorunludur.
Gusül Yöntemi: Gusül alırken, tüm bedeni su ile yıkamak gereklidir.
5. Tayammüm (Toprakla Temizlik)
Tayammüm, su bulunamadığı veya suyun kullanılması sağlığa zarar verecek bir durumda olduğu zaman yapılır. Tayammüm, abdestin veya gusülün yerine geçebilir. Kadınlar da, hayz veya nifas dönemlerinde suyla yıkanamayacakları için, tayammüm uygulayabilirler.
6. Kadınların İbadetlerine Etkisi
Kadınların özel hallerinde bazı ibadetlerin yerine getirilmesi kısıtlanmış olsa da, diğer ibadetler (dua, zikir, sadaka verme gibi) yapılabilir. Ayrıca, kadınların bu hallerinde yapılabilecek bazı ibadetler, fıkhî mezheplere göre değişiklik gösterebilir.
7. Cinsel İlişki ile İlgili Hükümler
Adet ve Nifas Durumlarında: Hayz ve nifas dönemlerinde cinsel ilişkiye girmek yasaktır.
Kadınların Rızası: İslam hukukunda, cinsel ilişki için kadının rızası önemlidir ve rızasız bir şekilde ilişki kurmak, her iki taraf için de İslam’a uygun değildir.
8. Zihinsel ve Ruhsal Durumlar
Bazı İslam alimleri, kadınların özel halleriyle ilgili hükümleri, sadece fizyolojik durumları değil, ruhsal durumlarını da göz önünde bulundurarak ele almışlardır. Örneğin, adet döneminin kadının ruh halini etkileyebileceği dikkate alınarak, ona ekstra sabır ve anlayış gösterilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
9. Farklı Mezheplerin Yaklaşımları
Farklı İslam mezhepleri, kadınların özel hallerine dair hükümleri bazen farklı yorumlayabilir. Örneğin, Şafiîler ve Hanbelîler, hayz ve nifas konusunda bazen farklı görüşler ortaya koyar. Hanefîler de bu konuda kendilerine özgü bazı uygulamalara sahiptir.