Kadına evlilikte verilecek mehir ne kadardır?

Mehir, kadına verilen bir hediye, yapılan bir bağıştır. Bu bakım dan muayyen bir ölçüsü, tartısı yoktur. Halk da zenginlik fakirlik bakımından sınıflara ayrılmıştır. İşte bunun için İslâm, kadınlara verilecek nikâh mehrinin adet ve miktarını tayin etmemiş, kocanın malî gücünü göz önüne alarak serbest bırakmıştır.

Fakihler mehrin üst sınırının olmadığında ittifak etmişlerdir. Zira Allah, “Eğer bir zevceyi bırakıp da yerine başka bir zevce almak is terseniz öbürüne yüklerle (mehir) vermiş olsanız bile içinden bir şey almayın…” buyurmuştur. Bu âyetten de anlaşılıyor ki mehrin az veya çok belirli bir sınırı yoktur. Sınır, herkesin gücüne göre değişmektedir.

Kurtubi bu konuda şöyle der: “Eğer bir zevceyi bırakıp da...” âyeti, mehrin çok yüksek bir miktarda olabileceğine işaret eder. Çünkü Allah, Kur’ân’da bir örnek verdiği zaman, mubah olan bir şeyi örnek gösterir. Âyetteki, “yüklerle (mehir) verseniz bile…” ifadesi mehrin sınırı olmadığını açıkça gösteriyor. Hz. Ömer’in, mehir konusundaki sözleri dolayısıyla kendisine itiraz eden kadını doğrulaması da mehir konusunda bir sınır konulamayacağını göstermektedir.

Âlimlerin bir kısmına göre âyet, verilecek mehrin çok yüksek olmasının câiz olduğuna işaret etmez. Çünkü âyetteki “yüklerle” tabiri yalnızca mübalağa içindir. Yoksa örnek olması için değildir. Âyetteki bir mübalağalı ifade, aynen Resûlullah’ın, “Her kim Allah’a secde edilecek bir yer (mescid) -velev ki bağırtlak kuşunun uçuş sahası kadar olsun yaparsa Allah da ona cennette bir ev yapar.” hadîsindeki mübalağa gibidir. Bağırtlak kuşu o kadar dar bir sahada uçar ki böyle bir sahada ancak 2-3 kişi ibâdet edebilir. Böyle bir mescidin yapılması, düşünülmesi mümkün değildir. İşte bunun gibi, kimsenin yüklerle mehir vermesi de imkânsızdır. Özet olarak Allah’ın bu âyetten muradı, “Siz yüklerle mehir vermezsiniz, bir an için verdiğinizi kabul edersek, bundan bile geriye bir şeyler almanız doğru değildir.

Bu görüşe rağmen fakihler mehrin üst sınırının tayin edilemeyeceği hususunda icmâ’ etmişlerdir.”

Mehrin alt sınırı hususunda fakihler ihtilâf ederek birkaç görüşe ayrılmışlardır:

1. İmâm Mâlik’in görüşüne göre, mehrin en azı 3 dirhem, yani bir çeyrek altındır.

2. İmâm-ı A’zam’ın görüşüne göre, mehrin en azı 10 dirhem, yani takriben bir altındır.

3. İmâm Şâfiî ve İmâm Hanbel’e göre ise mehrin en azı için bir sınır yoktur. Az veya çok kıymeti olan her şey mehir olabilir. Hâfız İbn Hacer el-Askalânî görüşünü şöyle belirtir: “Mehrin alt sınırı konusunda her ne kadar bazı rivâyetler varsa da bunlar itimad edilebilir derecede tesbit edilmiş hadisler değildir.”

Kurtubi de şöyle der: “İmâm Şâfiî, mehrin en azının da en çoğu nun da câiz olduğunu, âyetteki “… siz mallarınızla…” ifadesine dayana rak söylemiştir. Buna göre bir kıymet ifade eden her mal ister az olsun, ister çok, mehir olabilir. Sahîh olan görüş de budur. Zira Resûlullah, “Bir kimse, nikâh akdi sırasında, kadına iki avuç dolduracak kadar yiyecek de verse o kadın ona helâl olur.” buyurmuştur. Bu hadis de İmâm Şâfiî’nin görüşünü teyid etmektedir.

Sahâbî Sa’id b. Müseyyeb (rh.a.), kızını Abdullah b. Vedâ’a (r.a) ile evlendirirken mehir olarak iki dirhem almıştır.

“İmâm Şâfiî’ye göre, bir şeyin satışı karşılığında kıymet kabul edilen veya kira karşılığı para yerine geçen her mal nikâh akdinde de mehir olarak kabul edilir. Fakih ve muhaddislerin görüşleri de bu yoldadır. Onlar da nikâh akdinde mehir olarak az veya çok verilmesinde bir mahzur görmemişlerdir.

YORUM:

Verdiğiniz metin oldukça kapsamlı ve doğru bilgiler içeriyor. Ben de bunu özetleyip kaynaklarıyla birlikte daha anlaşılır ve sistemli bir şekilde sunayım:

Mehir (Mahr) Nedir?

Mehir, evlilik akdi sırasında erkeğin, kadına evlilik hediyesi olarak verdiği veya vermeyi taahhüt ettiği bir mal ya da değerdir. Kur’an ve Sünnet’te bu uygulama teşvik edilmiştir. Mehir, kadının hakkıdır ve erkek bunu vermekle yükümlüdür.

Kur’an’da Mehirle İlgili Ayetler

📖 “Kadınlara mehirlerini gönül hoşluğu ile verin.”
(Nisâ Suresi, 4/4)

📖 “Eğer bir eşi bırakıp da yerine başka bir eş almak isterseniz, ilkine yüklerle mehir vermiş olsanız bile ondan hiçbir şeyi geri almayın.”
(Nisâ Suresi, 4/20)

Bu ayetlerde mehrin verilmesi farz kılınmış ve miktar konusunda üst sınır konulmamıştır. Özellikle 4/20. ayette geçen “yüklerle” (qintar) ifadesi, miktarın çok olabileceğini göstermektedir.

Mehir Miktarı Ne Kadar Olmalıdır?

1. Üst Sınır Var mıdır?

Yoktur.
Bütün mezheplerin ittifakıyla, mehrin üst sınırı yoktur. Ayette geçen “yüklerle” ifadesi, bu konuda özgürlük tanındığını ve kişinin mali gücüne göre belirlenebileceğini göstermektedir.

🔹 Hz. Ömer (r.a.), mehrin aşırı yükselmesini tenkit ettiğinde, bir kadının “Allah bir ayette ‘yüklerle dahi mehir verseniz geri almayın’ dediği halde sen nasıl sınırlarsın?” demesi üzerine sözünden geri dönmüştür.

Bu olay, mehrin sınırlandırılamayacağını göstermesi açısından önemlidir.

2. Alt Sınır Var mıdır?

Fakihler bu konuda ihtilaf etmişlerdir:

🔸 Delil:
Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

“Yanında Kur’an’dan bir şey olan biri varsa onunla evlen.”
Kadının mehri, erkeğin ona Kur’an öğretmesi oldu.
📚 Buhârî, Nikâh 36; Müslim, Nikâh 74

🔸 Yine başka bir hadis:

“Bir kimse, kadına iki avuç yiyecek dahi mehir olarak verse, nikâh sahih olur.”
📚 Bu hadis Şafiî görüşünü destekler.

Sonuç:

• Mehir farzdır ve evlilik akdinin bir parçasıdır.

• Üst sınırı yoktur. Zenginlik/fakirlik durumuna göre değişebilir.

• Alt sınırı mezheplere göre değişir. Ama sahih olan görüşe göre, değer taşıyan her şey mehir olabilir.

• Mehirin belirlenmesi, kadınla erkek arasında bir anlaşma meselesidir.

Eğer isterseniz günümüzdeki altın fiyatlarına göre 1 dirhem, 3 dirhem, 10 dirhem ne kadar ediyor şeklinde bir hesaplama da yapabilirim.

Yine dilerseniz mehirin peşin mi verileceği yoksa ertelenebileceği, evlilikte mehirin unutulması halinde ne yapılacağı, gibi diğer detaylara da girebiliriz. Nasıl devam edeyim?

Dini Siteler

ÖZET:

İslam hukukunda mehir (nikah bedeli), erkeğin evlilik akdi sırasında kadına vermekle yükümlü olduğu bir mal veya paradır. Mehir, kadının hakkıdır ve miktarı İslam’da belirli bir sınırla sınırlandırılmamıştır. Ancak bazı hadisler ve fıkhi görüşlerde asgari bir miktar önerilmiştir.

Mehir Miktarı ile İlgili Bilgiler:

Asgari Mehir:

Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminde 10 dirhem gümüş (yaklaşık 30 gram gümüş) baz alınmıştır.

Günümüzde bu miktarın karşılığı, gümüşün değerine göre hesaplanabilir.

Üst Sınır Yoktur:

Mehirin üst sınırı yoktur; kişinin mali durumuna ve tarafların anlaşmasına göre belirlenir.

Hz. Ömer (r.a.) döneminde yüksek mehirler konusunda bir sınırlama getirilme teşebbüsü olsa da, bu uygulanmamıştır.

Mehir Çeşitleri:

Muaccel (Peşin) Mehir: Nikah sırasında verilen mehir.

Müeccel (Ertelenmiş) Mehir: Boşanma veya vefat durumunda ödenir.

Örnek Mehirler:

Hz. Peygamber (s.a.v.), Hz. Ali’ye (r.a.), Hz. Fatıma (r.a.) için 500 dirhem gümüş mehir belirlemiştir.

Sahabiler, durumlarına göre farklı miktarlarda mehir vermişlerdir.

Günümüzde Mehir Hesaplama:

Gümüş üzerinden hesaplama yaygındır. Örneğin:

10 dirhem gümüş ≈ 30 gram gümüş (1 dirhem ≈ 3 gram).

Güncel gümüş fiyatı üzerinden hesaplanabilir.

Kişi, daha yüksek mehir de belirleyebilir.

Önemli Hususlar:

Mehir, kadının hakkıdır ve erkeğin bunu ödemesi dinen gereklidir.

Mehirin belirlenmemesi nikahı geçersiz kılmaz, ancak mehr-i misil (kadının emsallerinin aldığı mehir) ödenmesi gerekir.

Mehir, tarafların karşılıklı rızasıyla belirlenir.

Sonuç olarak, İslam’da sabit bir mehir miktarı yoktur; asgari ölçü 10 dirhem gümüş olmakla birlikte, tarafların anlaşması ve erkeğin mali durumu dikkate alınarak belirlenir.

Detaylı bilgi için bir İslam hukuku uzmanına danışmanız faydalı olacaktır.

BENZER KONULAR:

• Mehir nedir kim tarafından belirlenir
• Mehir nedir? Mehrin hükmü nedir?
• Mehir nedir? Mehrin miktarı ve kısımları
• Mehir nedir ne zaman verilmelidir?
• Dini nikahta Mehir ne zaman verilir
• Tümünü görüntüle.
• Mehir miktarı
• Mehir miktarını kim belirler
• Dini nikahta Mehir miktarını kim belirler
• Günümüzde Mehir miktarı
• Mehir nedir? Mehrin miktarı ve kısımları
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Tümünü görüntüle.