“İyilik de kötülük de hepsi Allah’tandır.” (Nisa, 4/78) ile “Sana gelen her iyilik Allah’tandır, sana ne kötülük dokunursa kendindendir…” (Nisa, 4/79)
Bu ayetleri nasıl anlamalıyız; bunlar birbirine zıt değil midir?

Selamün Aleyküm hocam sorum şudur

kuranı kerimin bir yerinde şöyle geçiyor:

Nerede olursanız olun ölüm sizi yakalar; sarp ve sağlam kalelerde olsanız bile! Kendilerine bir iyilik dokunsa “Bu Allah’tan” derler, başlarına bir kötülük gelince de “Bu senden” derler. “Hepsi Allah’tandır” de. Ne oldu bu adamlara ki bir türlü sözü anlayamıyorlar!

bu ayetten bir sonraki ayette şu:

Sana gelen iyilik Allah’tandır. Başına gelen kötülük ise nefsindendir. Seni insanlara elçi gönderdik; şahit olarak da Allah yeter.

şimdi hocam 78 .ayetde herşey ALLAH tandır diyor 79 da ise kötülükler nefsindendir diyor hocalarım şimdi sorum şudur KURAN da tabikide haşa çakışma yanlış vesaire yoktur ve ben bu ayetleri tam anlayamadım bana bi yardım edermisiniz ne anlama geldiği konusunda.

CEVAP:

Bu iki ayet (Nisa Suresi, 4:78 ve 4:79) ilk bakışta çelişkili gibi görünse de, İslam alimleri tarafından birbirini tamamlayan ve farklı perspektifleri açıklayan ayetler olarak yorumlanmıştır. Aralarında bir zıtlık yoktur, aksine konuyu farklı yönlerden ele alırlar. İşte bu ayetleri anlama yolları:

Yaratma ve Kesb (Kazanma/Sorumluluk) Ayrımı:

Nisa 78 (“Hepsi Allah’tandır”): Bu ayet, varlık alemindeki her şeyin, iyi veya kötü, hayır veya şer olarak nitelendirilen her olayın yaratılmasının Allah’a ait olduğunu ifade eder. Kâinatta Allah’ın iradesi ve yaratması dışında hiçbir şey meydana gelmez. Bu, Allah’ın mutlak egemenliği (kudret ve irade sıfatları) ile ilgilidir. İyiliğin de kötülüğün de var olması, imtihanın gerçekleşmesi için O’nun izni ve yaratmasıyladır.
Nisa 79 (“İyilik Allah’tandır, kötülük nefsindendir”): Bu ayet ise olayların sebebi ve kazanılması (kesb) açısından konuya bakar.
“Sana gelen her iyilik Allah’tandır”: İyilikler, Allah’ın lütfu, rahmeti ve ihsanıdır. Kulun hak etmediği halde bile Allah ona iyilik ve nimet verebilir. İyiliğin kaynağı doğrudan Allah’ın fazlıdır.
“Sana ne kötülük dokunursa kendindendir”: Kötülükler ise genellikle insanın kendi tercihleri, hataları, günahları ve ihmalleri sonucunda ortaya çıkar veya hak edilir. Allah, kötülüğü doğrudan yaratmış olsa bile (78. ayetin işaret ettiği gibi), bu kötülüğün kişiye isabet etmesinin sebebi çoğunlukla kişinin kendi eylemleri ve tercihleridir. Bu, insanın sorumluluğunu vurgular. Kul, yaptığı kötülüklerin sonucuna katlanır.
Farklı Perspektifler:

Ayet 78: Allah’ın mutlak yaratıcılığı ve egemenliği perspektifinden bakar. Her şey O’nun kontrolündedir. Bu ayet özellikle, başlarına bir musibet geldiğinde bunu (haşa) Peygamber’den veya başka şeylerden bilen zihniyeti düzeltmek için inmiştir. Onlara “Hayır, başınıza gelen iyi veya kötü her olayın meydana gelmesi Allah’ın izniyledir” denilmektedir.
Ayet 79: Kulun sorumluluğu ve eylemlerinin sonuçları perspektifinden bakar. İnsanları kendi hatalarının sorumluluğunu almaya teşvik eder ve iyilikleri Allah’ın lütfu olarak görmeye yönlendirir.
Özetle:

Yaratma açısından: Her şey (iyi ve kötü olaylar) Allah’tandır (Nisa 78). O yaratır.
Sebep ve sorumluluk açısından: İyilikler Allah’ın lütfu ve ihsanıdır; kötülükler ise genellikle insanın kendi eylemlerinin bir sonucu veya karşılığıdır (Nisa 79). İnsan kendi eylemleriyle kötülüğe sebep olur veya onu hak eder.
Dolayısıyla bu iki ayet çelişkili değil, birbirini tamamlayan ve konunun farklı boyutlarını (Allah’ın mutlak iradesi ve yaratması ile insanın sorumluluğu ve kesbi) açıklayan ayetlerdir. Biri Allah’ın her şey üzerindeki mutlak gücünü, diğeri ise insanın kendi eylemlerinden sorumlu olduğunu vurgular.

Dini Siteler

Bu iki ayet (Nisa 4/78 ve 4/79) ilk bakışta çelişkili gibi görünebilir, ancak İslam tefsir geleneğinde ve Kur’an’ın bütüncül anlamı çerçevesinde birbirini tamamlayan bir şekilde anlaşılır. Aşağıda bu ayetlerin anlamını ve aralarındaki ilişkiyi açıklamaya çalışayım:

Ayetlerin Metni ve Bağlamı
Nisa 4/78:

Mealen: “Nerede olursanız olun, ölüm size ulaşır; sarp ve sağlam kalelerde olsanız bile! Onlara bir iyilik (nimet) gelse, ‘Bu Allah’tandır’ derler; başlarına bir kötülük gelse, ‘Bu senin yüzündendir’ derler. De ki: ‘Hepsi Allah’tandır.’ Bu topluluğa ne oluyor ki, neredeyse hiçbir sözü anlamıyorlar!”
Bu ayet, müşriklerin veya bazı insanların nimetleri Allah’a, kötülükleri ise Peygamber’e (veya başka sebeplere) bağlama eğilimini eleştirir. Ayet, her şeyin (iyilik ve kötülüğün) Allah’ın iradesi ve kudretiyle gerçekleştiğini vurgular. Burada “hepsi Allah’tandır” ifadesi, Allah’ın her şeyin yaratıcısı ve yöneticisi olduğunu, hiçbir şeyin O’nun iradesi dışında gerçekleşmediğini ifade eder.

Nisa 4/79:

Mealen: “Sana gelen her iyilik Allah’tandır. Sana gelen her kötülük ise kendindendir. (Ey Muhammed!) Biz seni insanlara peygamber olarak gönderdik. Şahit olarak Allah yeter.”
Bu ayet, bireysel sorumluluğa vurgu yapar. İyiliklerin (nimetlerin) Allah’tan geldiği, kötülüklerin ise insanın kendi eylemleri, günahları veya hataları sonucu ortaya çıktığı belirtilir. Burada “kötülük” derken, insanın kendi iradesiyle yaptığı yanlışlardan kaynaklanan sonuçlar kastedilir.

Ayetler Arasındaki İlişki ve Anlam
Bu iki ayet, farklı perspektiflerden aynı gerçeği ifade eder ve çelişkili değildir. Kur’an’da sıkça görülen bir yöntemle, bir ayet genel bir ilkeyi (tevhid ve Allah’ın mutlak kudreti), diğeri ise bu ilkenin insan hayatındaki pratik yansımasını (insanın sorumluluğu) vurgular. Şöyle açıklayabiliriz:

Metafizik ve Teolojik Perspektif (4/78):
“Hepsi Allah’tandır” ifadesi, her şeyin Allah’ın yaratması ve iradesiyle gerçekleştiğini belirtir. İyilik de kötülük de, varlık âleminde Allah’ın izni ve kudreti olmadan var olamaz. Bu, tevhid ilkesinin bir yansımasıdır: Allah’tan başka gerçek bir fail (etki sahibi) yoktur. Örneğin, bir musibet veya nimet, Allah’ın yaratmasıyla meydana gelir.
Bu ayet, müşriklerin veya münafıkların kötülükleri Peygamber’e ya da başka sebeplere bağlayarak Allah’ın mutlak kudretini göz ardı etmelerini eleştirir.
Ahlaki ve İnsanî Perspektif (4/79):
“Kötülük kendindendir” ifadesi, insanın özgür iradesiyle yaptığı seçimlerin sonuçlarına işaret eder. Allah, insana özgür irade vermiştir ve insan bu iradeyle günah işlerse, bunun sonuçları (kötülük, musibet vb.) kendi tercihlerinden kaynaklanır. Ancak bu, Allah’ın o kötülüğü yaratmadığı anlamına gelmez; Allah, insanın iradesine uygun olarak o sonucu yaratır.
İyiliklerin Allah’tan olması ise, Allah’ın lütfu ve rahmetiyle bağlantılıdır. İnsan, iyiliği hak etmese bile Allah’ın rahmetiyle nimetlere kavuşur.
Tefsirlerde Anlayış
Tefsir alimleri, bu ayetleri şu şekilde uzlaştırır:

İbn Kesir: 4/78, Allah’ın her şeyin yaratıcısı olduğunu vurgular. 4/79 ise, insanın kendi fiillerinden sorumlu olduğunu belirtir. Kötülük, insanın günahları veya yanlış seçimleri nedeniyle başına gelir, ancak bu sonuçların yaratılması Allah’a aittir.
Elmalılı Hamdi Yazır: “Hepsi Allah’tandır” ifadesi, Allah’ın mutlak kudretine işaret eder. “Kötülük kendindendir” ise, insanın kendi iradesiyle kazandığı günahların veya hataların sonuçlarını ifade eder. Allah, adaletiyle insanın fiillerine uygun sonuçlar yaratır.
Razi: 4/78’deki “kötülük” genel anlamda musibetleri, 4/79’daki “kötülük” ise günahların sonuçlarını ifade eder. Bu, ayetlerin farklı bağlamlara hitap ettiğini gösterir.
Pratik Örnekle Açıklama
Bir insan yalan söylediği için işini kaybederse:
4/78 bağlamında: İşini kaybetmesi, Allah’ın iradesi ve yaratmasıyladır. Hiçbir olay Allah’ın izni olmadan gerçekleşmez.
4/79 bağlamında: İşini kaybetmesinin sebebi, kendi yalan söyleme fiilidir. Bu, onun kendi iradesiyle yaptığı bir hatanın sonucudur.
Sonuç
Bu iki ayet çelişkili değildir; biri Allah’ın mutlak kudretine ve her şeyin O’ndan geldiğine, diğeri ise insanın özgür iradesiyle yaptığı seçimlerin sorumluluğuna işaret eder. 4/78, tevhid inancını pekiştirirken, 4/79 insanın ahlaki sorumluluğunu vurgular. Kur’an’ın bütüncül bakış açısıyla, Allah hem her şeyin yaratıcısıdır hem de insanı özgür iradesinden dolayı sorumlu tutar. Bu, İslam’da kader ve irade arasındaki dengeyi yansıtır.

BENZER KONULAR:

• Bir kötülükten sonra bir iyilik yap Hadisi Arapça
• İyilik ve kötülük
• Peygamberimizin iyilik yapmayı, kötülüklerden uzak durmayı emreden hadisi
• İyilik Allah’tan kötülük kuldan ayet
• İyilik yapmak isterken kötülük yapmak günah sayılır mı
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Tümünü görüntüle.

iyilik ve kötülük için dua Hadisi şerif