Paylaş
İmamlığın şartları nelerdir? Kimler imam olamaz
Question
Kimler imam olamaz?
İmam olmanın şartları şunlardır:
1- Müslüman olmak.
2- Akıllı olmak,
3- Erkek olmak.
4- Ergenlik çağına girmiş olmak.
5- Namazda gerekeceği kadar güzel Kur’an okuyabilmek.
6- İmamlığı engelleyen özürlerden uzak olmak.
7- Abdestsizlikten ve namaza engel teşkil eden pisliklerden temizlenmiş olmak.
8- Dilinde pelteklik olmamak.
9- Cemaatin önünde bulunmak.
İmamlığa ehil olan kimseler şunlardır:
1- Cemaat arasında imamlığa en faydalı olan, sünneti (fıkıh bilgisini) en iyi bilen kimsedir.
2- Cemaatte bulunanlar fıkıh bilgisi bakımından eşit olsalar, bu takdirde en güzel Kur’an okuyabilen kimsedir.
3- İlk iki vasıfta da eşit olsalar, bu takdirde takvası daha fazla olan (büyük günahlara girmemek ve küçük günahlarda da sürekli kalmayıp samimi bir şekilde tevbe ederek kaçınan) kimsedir.
4- İlk üç vasıfta da eşit olsalar, bu takdirde yaşı büyük olan kimsedir.
5- Bunda da eşit olsalar, bu takdirde ahlâkı daha güzel (yani yumuşak huylu) olan kimsedir.
6- Bunda da eşit olsalar, bu takdirde yüzce daha güzel olan kimsedir.
7- Bunda da eşit olsalar, bu takdirde soyca daha üstün olan kimsedir.
8- Bunda da eşit olsalar, bu takdirde sesi güzel olan kimsedir.
9- Bunda da eşit olsalar, bu takdirde elbise bakımından temizlikçe güzel olandır.
10- Bunda da eşit olsalar, bu takdirde aralarında kur’a çekilerek imam seçilir.
Bununla beraber eğer cemaat arasında ev sahibi varsa veya o yerin görevli imamı varsa, yukarıda sıralanan 10 maddede yer alan özellikleri taşımasalar bile yine tercih edilirler. Bir kimse, başka bir kimsenin evinde bulunursa, o ev sahibinin iznini aldıktan sonra imamlık yapabilir.
Namazda uyulması (imamet’i) caiz olmayan kimseler:
1- Erkeklerin, kadınlara uyması caiz değildir.
2- Erkeklerin, ergenlik çağına girmemiş olan çocuklara uyması caiz değildir.
3- Aklı başında olan kimsenin, deli veya bunak olan kimseye uyması caiz değildir.
4- Kur’an okumayı bilen kimsenin, ümmi (Kur’an okuyamayan) olan kimse ye uyması caiz değildir.
5- Kıraat yapabilen kimsenin, dilsiz olan kimseye uyması caíz değildir.
6- Elbisesi temiz olan kimsenin, elbisesi temiz olmayan kimseye uyması caiz değildir.
7- Avret yerleri kapalı olan kimsenin, avret yerleri açık olan kimseye uyması caiz değildir.
8- Özürlü olmayan bir kimsenin, özürlü olan bir kimseye uyması caiz değildir. Ancak özürlü olanların, biri diğerine namazda uyması caiz ve geçerlidir.
9- Farz namaz kılan kimsenin nafile namaz kılan kimseye uyması caiz değil- dir.
10- Farz namaz kılan kimsenin başka bir farz namaz kılan kimseye uyması caiz değildir.
Namazda uyulması caiz olan kimseler;
1- Abdest alırken ayaklarını yıkamış olan kimsenin, ayaklarını mesh etmiş olan kimseye uyması caizdir.
2- Abdest alan kimsenin, teyemmüm etmiş olan kimseye uyması caizdir.
3- Ayakta namaz kılabilen kimsenin, oturarak namaz kılan kimseye uyması caizdir.
4- Boyu dik ve doğru olan kimsenin, kambur olan kimseye uyması caizdir.
5- Nafile namaz kılan bir kimsenin, farz namaz kılan kimseye uyması caizdir.
Şu kimselerin imam olmaları mekruhtur:
1- Bid’at sahibi olan (dinde olmayan şeyleri dinde varmış gibi dine karıştıran) kimsenin imamet’i (bu bid’at inancı, küfre girmeyi gerektirmediği takdirde) tahrimen (harama yakın bir şekilde) mekruhtur. Ancak böyle bir kimsenin inancı, küfre girmeyi gerektiriyorsa imamet’i asla caiz ve geçerli olmaz.
2- Fasık olan kimsenin (açıktan haram işlemekte olan kimsenin) imamet’i tahrîmen mekruhtur. (İmam Malik ile imam Muhammed (rahmetullahi aley- him)’e göre bu ikisinin de imameti asla caiz değildir.)
3- Kölelerin (savaşta esir alınan ve özgür olmayan kimselerin) imamet’i mekruhtur. Çünkü bunlarda genellikle bilgisizlik hâkimidir. Ancak bilgili oldukları takdirde imamlık yapmalarında sakıncalı bir durum yoktur.
4- Babası belli olmayan (veled-i zinā)’ın imameti mekruhtur. Töhmete yol açmasın diye bir kimsenin, veled-i zinā olduğu cemaat tarafından bilinmezse ve bilgili olsa imamlığı caiz olmaktadır.
5- İki gözünde görme engeli olan kimsenin imameti mekruhtur. Çünkü kıbleye yönelmede, bedenini ve giysilerini tutmakta zorluklar vardır.
Kadınların imametine gelince; Kadınlar erkeklere imam olamazlar. Ancak kendi aralarında mekruh olmakla birlikte caiz olmaktadır. Eğer kadınlar kendi aralarında cemaat olsalar, imam olacak olan kadın birinci safın arasında durur ve öne geçmez. Şayet böyle bir kadın, imamlık ettiği diğer kadınların önüne geçip de namaz kıldırırsa bu da ayrı bir mekruhtur.
6- Bir kimsenin haklı olarak kendisinden hoşlanmayan bir cemaate namaz kıldırması mekruh görülmüştür. Ancak hoşlanılmayan bir durum yoksa veya kendisinden imamlığa daha ehliyetli biri bulunmuyorsa namazı kıldırmasında sakıncalı bir durum olmaz.
7- İmamın namazda, arkasındaki cemaati zora sokacak derecede kıraati veya tespihleri uzatması mekruh görülmüştür.
8- İmamın namazda, cemaatin gerek rüků ve gerekse de secde tesbihlerini sünnete uygun bir şekilde yerine getiremeyecek derecede acele etmesi de mekruh görülmüştür.
Kaynak: 4 mezhep fıkhı
BENZER KONULAR:
Answer ( 1 )
İmamlık, İslam toplumunda dini liderlik ve toplumu yönetme görevini üstlenen kişiyi ifade eder. İmamlık görevi, özellikle namazda imamlık yapmakla sınırlı olsa da, geniş anlamda toplumun dini ve idari liderliğiyle ilgili bir sorumluluğu kapsar. İmamlık için bazı şartlar vardır, bu şartlar genellikle şu şekilde sıralanır:
İmamlık İçin Şartlar:
İslamiyet: İmam, Müslüman olmalıdır. Çünkü imam, Müslümanların dini önderidir ve İslam dışı bir kimse bu görevi yerine getiremez.
Erkek Olmak: İmamlık görevi genellikle erkeklere verilir. Kadınlar, müminlerin imamı olamazlar. Ancak kadınlar, kadınlardan oluşan topluluklarda imamlık yapabilirler.
Akıl Sağlığı: İmam, akıl sağlığı yerinde olmalıdır. Zihinsel engelli veya delirmiş bir kişi imamlık yapamaz.
Dini Bilgi: İmam, İslam’ın temel bilgilerini ve özellikle namaz, abdest, oruç gibi ibadetleri bilmelidir. Bu bilgi, temel dini bilgileri ve İslam hukukunu içermelidir.
Adalet: İmam, dürüst, güvenilir ve adaletli olmalıdır. Kötü huylu, yalan söyleyen veya hileli davranışlar sergileyen biri imamlık yapamaz.
Fiziksel Yeterlilik: Namaz kıldıracak kadar fiziki olarak sağlıklı olmalıdır. Sağlık durumu kötü olan ve namazı düzgün kıldıracak yeteneği bulunmayan bir kişi imam olamaz.
Cinsel Temizlik: İmam, cinsel temizlik kurallarına uymalıdır. Yani, cünüp olmamalıdır. Ayrıca, kadınlar, özellikle menstrüasyon dönemi gibi durumlarda imamlık yapamaz.
Kimler İmam Olamaz:
Kadınlar (Erkekler Toplumunda): Erkeğin liderlik rolü gereği, kadınlar yalnızca kadınlardan oluşan bir toplulukta imamlık yapabilir. Erkekler içinse genel kural imam olma durumudur.
Akıl Sağlığı Bozuk Olanlar: Akıl hastalığı yaşayan kişiler imamlık görevini yerine getiremez.
Haksızlık Yapanlar: Zalim, haksızlık yapan, halkı yönlendirme konusunda güven vermeyen kişiler imam olamaz.
Büyük Günah İşleyenler: Allah’a karşı büyük günahlar işleyen, tövbe etmeyen bir kimse imam olamaz. İmam, örnek olabilecek bir karaktere sahip olmalıdır.
Temiz Olmayanlar: Temizlik kurallarına uymayan, cünüp veya hayız durumu gibi halleri bulunan kişiler imam olamaz.
Bu şartlar, İslam toplumlarında imamın görevini en iyi şekilde yerine getirebilmesi için gerekli kabul edilen temel özelliklerdir.