Share
İmam nikâhını ilan etmek şart mıdır?
Question
Nikahı ilan etmek
Ayet-i Kerime
يغلم ما في الشموات والأزض ويغلم ما يرون وما غلو والله عليم بذات الصدور
“Göklerde ve yerde olanları bilir, gizlediklerinizi ve açıkladıklarınızı da bilir ve Allah kalplerin derinliklerinde olanı da bilmektedir.” (Tegabün, 64/4)
Hadis-i Şerif
عَـن عائشة قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم
أغلوا هذا النكاح واجعلوه في المساجد، واضربوا عليه بالدُّفوفِ
Hz. Aişe’nin (r.a.) naklettiğine göre, Resulullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Bu nikahi ilan edin, onu (topluma açık olan) mescitlerde kıyın ve nikah için def çalın.”(Tirmizi, Nikah, 6)
CEVAP:
Nikah, nesil ve güven emniyeti için adım atan huzur dileyen bir kadın ve bir erkeğin bunu ilan etmesidir. Kur’an’da erkek tarafından kadına verilen sağlam bir teminat (Nisa, 4/21) olarak zikredilen nikah, iki insanın hayat arkadaşlığının tek meşru tezahürüdür.
Evliliğin duyurulmasını sağlayan düğün, saadet ve umudu ifade eden bir ilandır. Düğünler yas, ağıt ve keder toplantıları değil bilakis Hz. Peygamber’in (s.a.s.) tavsiyelerinden yola çıkarak güler yüzle icra edilecek sevinç merasimleridir. Ancak Resûl-i Ekrem’in (s.a.s.) her konuda olduğu gibi düğün eğlencelerinde de nezih, dengeli ve Allah’ın sınırlarına saygılı davranmayı emrettiğini unutmamak gerekir. Düğün şenliğinin vazgeçilmez bir parçası velime yani düğün yemeğidir. Peygamber Efendimiz (s.as.) evliliklerinde davetlilere yemek ikramında bulunmuş, ashabına da, “ilk gün dügün yemeği vermek, yapılması gereken bir iştir. İkinci gün vermek adettendir. Üçüncü gün vermek ise riya ve gösteriştir.” (ibn Mace, Nikah, 25) buyurarak düğün yemeği vermeleri ve ölçülü hareket etmelerini tavsiye etmiştir.
Eşler arasında geçim ve bereket için dualar edilmesini ister Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.). “Allah ona seni, sana da onu mübarek eylesin!” (İbn Hanbel, 1, 202) duasını tavsiye etmesi ve Abdurrahman b. Avfın (r.a)evlendiğini öğrenince ona, “Öyleyse, Allah senin için (bu düğünü) mübarek etsin!” buyurması (Müslim, Nikah, 79) nikah merasimlerinin bir yönüyle de ibadet olduğunu göstermektedir. “Allah mübarek etsin!”, “Hayırlı olsun!”, “Allah bir yastıkta kocatsın!” cümleleri, sünnetin kültürümüzdeki yansımaları olarak ne kadar manidardır.
Tüm bunlardan hareketle, nikah merasimlerinde, dinin uygun görmediği aşırı davranışlardan ve mahremiyet sınırlarının bulunmadığı ölçüsüz eğlencelerden uzak durulmalıdır. Söz konusu bu merasimlerin, düğün havasının olmadığı bir matem törenine dönüşmemesine de dikkat edilmelidir. Unutul mamalıdır ki nikah ve dolayısıyla nikah merasimi, evlilik gibi mukaddes bir birlikteliğin ilanıdır ve merasimin de buna yakışır bir şekilde icra edilmesi gerekir.
Evliliğin ilan edilmesi anlamına gelen nikâh akdinin geçerli olmasının şartlarından biri de nikâhın şahitler huzurunda gerçekleştirilmesidir. Bununla birlikte, nikahın din adamı veya başka bir kimsenin huzurunda kıyılması ya da dini merasim icra edilmesi gibi bir şekli zorunluluk bulunmamaktadır. Nikah esnasında en az iki şahidin bulunması gerekir ki aksi takdirde kıyılan nikâh akdi geçerli değildir. Zira Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) “Şahitler olmadan kıyılan nikah geçerli olmaz.” (Tirmizi, Nikah, 15) buyurarak nikâhtaki en önemli şartlardan birinin şahitlik olduğunu belirtmiştir.
Nikahın ve kurulan aile yuvasının sosyal hayattaki değeri sebebiyle aile büyükleriyle birlikte müftü, imam, kadı gibi toplumun itibar ettiği din alimlerinin huzurunda kıyılması, onların evlilik birliğinin önemiyle ilgili bir konuşma yapmaları, evlenenlerin saadet ve huzuru için dua etmeleri ve düğün yemeği verilmesi geleneği Müslüman toplumlarda hala sürdürülmektedir. Böylelikle onların hayır dualarının alınması ile bereket umulurken, diğer taraftan nikahın toplum nezdinde aleniyet kazanması sağlanmış olmaktadır.
Kaynak Diyanet
BENZER KONULAR:
Answer ( 1 )
İmam nikâhı, İslam toplumlarında genellikle dini ve hukuki açıdan nikâhı gerçekleştiren bir imam aracılığıyla yapılan evliliktir. Ancak, bazı İslam âlimleri “imam nikâhı” terimini, nikâhın bir imam tarafından kıyılması ve bu nikâhın dini usullere uygun olması bağlamında kullanırken, diğerleri bunun sosyal ve hukuki bir yönüyle ilgili görüş bildirebilirler. İmam nikâhı, sırf dini bir tören olup, devlet veya toplum nezdinde geçerli bir evlilik olmayabilir, eğer gerekli hukuki prosedürler tamamlanmamışsa.
İmam Nikâhını İlan Etmenin Şart Olup Olmadığı
İslam hukukuna ve âlimlerinin görüşlerine göre, nikâhın ilan edilmesi gerekliliği farklılık gösterebilir. Ancak, nikâhın ilan edilmesinin önemi ve kamusal duyurulması konusunda genel bir anlayış vardır:
Nikâhın Gizli Olmaması: İslam’a göre, bir evliliğin gizli yapılması (yani sadece imam huzurunda veya küçük bir çevreyle yapılması) doğru değildir. Nikâhın ilan edilmesi, hem toplumun ahlaki ve dini sorumluluklarını yerine getirebilmesi hem de evliliğin geçerli ve doğru bir şekilde kabul edilmesi için önemlidir.
Nikâhın İlanı, Şart Değil Ama Tavsiye Edilir: İslam’da nikâhın yaygın olarak ilan edilmesi (düğün, yemek verme gibi) teşvik edilir. Ancak bu ilan, nikâhın geçerliliği için zorunlu bir şart değildir. Nikâh, imam huzurunda ve gerekli şahitlerin önünde yapılmışsa geçerli sayılır, ancak toplumdan gizlenmemesi gerekir.
Nikâhın İlan Edilmesi ve Toplumda Tanınması: Evliliğin ilan edilmesi, toplumda herhangi bir yanlış anlaşılmanın önüne geçilmesini sağlar. Ayrıca, bu evlilik, toplumun gözünde geçerli ve tanınır olur, böylece eşler arasında haklar ve sorumluluklar netleşmiş olur.
Evliliğin İlan Edilmesinin Sebepleri: Nikâhın ilan edilmesinin sebepleri arasında yasal haklar, toplumsal güven, ahlaki sorumluluklar ve özellikle kadının korunması gibi faktörler bulunur. Ayrıca, evlilikle ilgili hakların korunabilmesi için toplumda duyurulması önemli bir unsurdur.
Sonuç
İmam nikâhının geçerli olabilmesi için ilan edilmesi şart değildir, ancak nikâhın toplumda duyurulması ve ilan edilmesi, İslam ahlakı ve toplumsal sorumluluklar açısından önerilir ve tavsiye edilir. Nikâhın gizli yapılması, bazı olumsuz sonuçlara yol açabilir, bu yüzden ilan edilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.