Hutbe okurken abdesti bozulan hatip hutbe okumaya devam edebilir mi?
Abdestin bozulması hutbenin bitişinden sonra fakat namazdan önce olursa hatip Cuma’yı kıldırmak üzere yerine bir başkasını geçirebilir mi? Soruma Mâlikî mezhebine göre cevap vermenizi rica ederim.

CEVAP: Mâlikî mezhebinde hutbe için abdestli olmanın şart olduğunu bildiren rivayetler varsa da bu mezhepte meşhur olan görüş hutbe için abdestli olmanın şart olmadığı şeklindedir. Buna göre Cuma günü imam olan kişinin hutbeyi abdestsiz olarak okuması caizdir. Hutbe esnasında abdestin bozulması halindeki durum bundan anlaşılacaktır. Bu durumda imam hutbeyi bitirince yeniden abdest almalıdır ki. Cuma namazını kıldırabilsin.

Mâliki mezhebinde hutbe ile Cuma namazının ara vermeden peş peşe olması şarttır. Bir zaruret durumunda ara verilmesi gerektiğinde ise hafif bir şekilde uzatmadan iki rekat namaz kılınacak kadar bir süreden fazla ara vermemek esastır. Bununla beraber hutbeyi okuyan kimse ile Cuma namazını kıldıran kişinin aynı kimse olması şarttır.

Buraya kadar söylediklerimize ilâveten Mâlikî mezhebi fıkıh kitaplarında şunu görüyoruz:

Cuma namazını kıldıracak imamda iki şart aranır: Birincisi hutbe okuyacak kimsenin, kendisine Cuma kılmanın farz olduğu bir kimse olmasıdır.

Bir örnek verecek olursak, seferi (yolcu) olan bir kimsenin -ki, bu durumda olan kimseye Cuma kılmak farz değildir- Cuma hutbesi okumak kasdı ile imam olması geçerli değildir.

İkincisi hutbe okuyan ile namaz kıldıranın aynı kişi olması şarttır. Buna göre hutbeyi okuyan ve namazı kıldıran kimseler başka başka olursa namaz sahih olmaz. Ancak hatibin bir özürden dolayı namazı kıldırmak üzere yerine bir başkasını geçirmesi halinde ise namaz sahih olur. Meselâ hatibin burnu kanasa, yellense veya bir başka sebeple ab-desti bozulsa, namaz kıldırmak üzere yerine bir başkasını geçirebilir.

Özür sebebiyle hatibin, namaz için bir başkasını geçirmesi, özürün çok sürmesi şartına bağlıdır. Özür kısa sürede ortadan kalkacaksa, beklenir ve namazı gene hatip kıldırır.

Soruyu dikkate alarak cevap sırasında Mâlikî mezhebindeki hususları söyledik. Meselede diğer mezheplerin farklı görüşleri vardır .